Derleme

Gentamisine Bağlı Nefrotoksisiteyi Önleme Potansiyeli Olan Tedavilerin Gözden Geçirilmesi

Cilt: 14 Sayı: 3 29 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

Gentamisine Bağlı Nefrotoksisiteyi Önleme Potansiyeli Olan Tedavilerin Gözden Geçirilmesi

Öz

Aminoglikozitler, düşük maliyetleri, yüksek etkililikleri ve diğer antibiyotiklere kıyasla nispeten düşük bakteri direncine sahip olmaları nedeniyle dünya çapında sıklıkla kullanılan antibiyotikler arasındadır. Yaygın kullanımlarına ve olumlu etkilerine karşın böbrek proksimal tübülüs epitel hücrelerinde birikerek toksisite gelişimine neden olabilme ihtimalleri bu ilaçların rahatça kullanımını sınırlamaktadır. Aminoglikozitlere bağlı oluşabilecek nefrotoksisiteye karşı koruyucu olması ümidiyle deney hayvanlarında birçok farmakolojik ajan denenmiş olmasına rağmen hali hazırda rutin olarak kullanılan bir nefroprotektan ajan bulunamamıştır. Çalışmaların çoğunda nefrotoksisite oluşturmak için aminoglikozitlerin prototipi olarak gentamisin kullanılmıştır. Muhtemel koruyucu etkinliği değerlendirmek için antioksidan indeksler, inflamatuar yanıtlar ve apoptotik belirteçler değerlendirilmiştir. Doğal ürünler, vitamin ve mineraller, hormonlar ve birçok konvansiyonel ilaç nefrotoksisiteyi önlemek için potansiyel etkiler göstermiştir. Ayrıca, sadece kullanılan ajan değil uygulama yolu ve süresine göre de sonuçların değişebildiği görülmektedir. Konuyla ilgili çok sayıda çalışma olmasına rağmen, net sonuçlar elde etmek için daha fazla araştırma yapılması gerekliliği açıktır. Bu çalışmada, nefrotoksisite oluşturma potansiyeli taşıyan aminoglikozitlerden gentamisin kullanılarak kemirgenler üzerinde son on yılda yapılan klinik öncesi araştırmalar gözden geçirilmiştir. Bu konuda yapılan çalışmalarda tedavi ve koruma amacı ile kullanılan ajanlar, doğal ürünler, mineral ve vitaminler, hormonlar, kimyasal ajanlar ve konvansiyonel ilaçlar olarak gruplandırılmış ve kullanılan ajanların ne kadar geniş bir spektrumda olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Her bir çalışmada değerlendirmede kullanılan parametreler konusunda bilgi verilerek ileride yapılacak araştırmalarda çalışmaların karşılaştırılabilir olması için standardizasyona katkıda bulunmak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Balıkesir Üniversitesi

Kaynakça

  1. [1] Huth ME, Ricci AJ, Cheng AG. Mechanisms of Aminoglycoside Ototoxicity and Targets of Hair Cell Protection. Int. J. Otolaryngol. 2011; 2011:937861. https://doi.org/10.1155/2011/937861
  2. [2] Hong H, Dooley KE, Starbird LE. ve ark. Adverse outcome pathway for aminoglycoside ototoxicity in drug-resistant tuberculosis treatment. Archives of Toxicology. 2019;93(5):1385–1399. https://doi.org/10.1007/s00204-019-02407-8
  3. [3] Lopez-Novoa JM, Quiros Y, Vicente L. ve ark. New insights into the mechanism of aminoglycoside nephrotoxicity: an integrative point of view. Kidney International. 2011;79(1):33–45. https://doi.org/https://doi.org/10.1038/ki.2010.337
  4. [4] Begg EJ ve Barclay ML. Aminoglycosides-50 years on. Br. J. Clin. Pharmac. 1995;39(6):597–603.
  5. [5] Nabavi SF, Nabavi SM, Moghaddam AH. ve ark. Protective effects of Allium paradoxum against gentamicin-induced nephrotoxicity in mice. Food & function. 2012;3(1):28-29.
  6. [6] Polat A, Parlakpinar H, Tasdemir S. ve ark. Protective role of aminoguanidine on gentamicin-induced acute renal failure in rats. Acta Histochemica, 2006;108(5):365–371. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.acthis.2006.06.005
  7. [7] Karahan İ, Ateşşahin A, Yılmaz S. ve ark. Protective effect of lycopene on gentamicin-induced oxidative stress and nephrotoxicity in rats. Toxicology. 2005;215(3):198–204. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.tox.2005.07.007
  8. [8] Winkler C, Wirleitner B, Schroecksnadel K. ve ark. In vitro effects of beet root juice on stimulated and unstimulated peripheral blood mononuclear cells. Am. J. Biochem. Biotechnol. 2005;1(4):180-185.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

16 Eylül 2022

Kabul Tarihi

23 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 14 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Çelebi, M., Çelebi, Ç., & Aksöz, E. (2023). Gentamisine Bağlı Nefrotoksisiteyi Önleme Potansiyeli Olan Tedavilerin Gözden Geçirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(3), 425-437. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1176151
AMA
1.Çelebi M, Çelebi Ç, Aksöz E. Gentamisine Bağlı Nefrotoksisiteyi Önleme Potansiyeli Olan Tedavilerin Gözden Geçirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;14(3):425-437. doi:10.22312/sdusbed.1176151
Chicago
Çelebi, Murat, Çağla Çelebi, ve Elif Aksöz. 2023. “Gentamisine Bağlı Nefrotoksisiteyi Önleme Potansiyeli Olan Tedavilerin Gözden Geçirilmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14 (3): 425-37. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1176151.
EndNote
Çelebi M, Çelebi Ç, Aksöz E (01 Aralık 2023) Gentamisine Bağlı Nefrotoksisiteyi Önleme Potansiyeli Olan Tedavilerin Gözden Geçirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14 3 425–437.
IEEE
[1]M. Çelebi, Ç. Çelebi, ve E. Aksöz, “Gentamisine Bağlı Nefrotoksisiteyi Önleme Potansiyeli Olan Tedavilerin Gözden Geçirilmesi”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 3, ss. 425–437, Ara. 2023, doi: 10.22312/sdusbed.1176151.
ISNAD
Çelebi, Murat - Çelebi, Çağla - Aksöz, Elif. “Gentamisine Bağlı Nefrotoksisiteyi Önleme Potansiyeli Olan Tedavilerin Gözden Geçirilmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14/3 (01 Aralık 2023): 425-437. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1176151.
JAMA
1.Çelebi M, Çelebi Ç, Aksöz E. Gentamisine Bağlı Nefrotoksisiteyi Önleme Potansiyeli Olan Tedavilerin Gözden Geçirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;14:425–437.
MLA
Çelebi, Murat, vd. “Gentamisine Bağlı Nefrotoksisiteyi Önleme Potansiyeli Olan Tedavilerin Gözden Geçirilmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 3, Aralık 2023, ss. 425-37, doi:10.22312/sdusbed.1176151.
Vancouver
1.Murat Çelebi, Çağla Çelebi, Elif Aksöz. Gentamisine Bağlı Nefrotoksisiteyi Önleme Potansiyeli Olan Tedavilerin Gözden Geçirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Aralık 2023;14(3):425-37. doi:10.22312/sdusbed.1176151

CC

Creative Commons Attribution 4.0 International License

Atıf gereklidir, ticari olmayan amaçlarla kullanılabilir ve değişiklik yapılarak türev eser üretilemez.