Gebelerin İnternet Yoluyla Karar Alma Durumlarının Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma gebelerin internet yoluyla karar alma durumlarının yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmaya 238 gebe kadın dâhil edilmiştir. Araştırmanın verilerinin toplanmasında sosyodemografik Bilgi Formu, Gebelikte İnternet Yoluyla Karar Alma Ölçeği (GİYKA), Yaşam Kalitesi WHOQOL – BREF ölçeği kullanılmıştır. istatistiksel analizde verilerin normalliğine Kolmogorov-Smirnov testi ile bakılmıştır. Verilerin normal dağılım sağlamadığının görülmesi üzerine; bağımsız iki grup karşılaştırmalarında için Mann Whitney U testi, ikiden fazla bağımsız grup için Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. GİYKA toplam puan ortalamasının 31,83±7,32 puan, WHOQOL-BREF toplam puan ortalamalarının ise 89,44±13,61 puan olduğu bulunmuştur. GİYKAÖ ölçeği alt boyutlarının ‘‘özyeterlilik ve öz kontrol’’ WHOQOL-BREF ölçeğiyle pozitif yönlü ve kuvvetli bir ilişkisinin olduğu (p<0.001) ayrıca öz yeterlilik boyutunun öz kontrol boyutuyla da pozitif yönlü ve güçlü bir ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir (r= 0,720; p=0.000). WHOQOL-BREF ölçeği alt boyutları olan genel sağlık, fiziki sağlık, psikolojik, sosyal ilişkiler ve çevre boyutunun ölçek tamamına ve birbiriyle olan ilişkileri pozitif yönlü ve kuvvetli düzeydedir. Bu araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; gebelerin internet yoluyla karar alma durumlarının yaşam kalitesini etkilediği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• gebe
• internet ve karar
• yaşam kalitesi

The Effect of Internet Decisions of Pregnant Women Who on Quality of Life

Öz

This study was carried out descriptively in order to examine the effect of decision making status of pregnant women on the quality of life. 238 pregnant women were included in the study.The data of the study were used Introductory Information Form, Internet Decision Making Scale in Pregnancy(GIYKA), Quality of Life WHOQOL- BREF scale. In the statistical analysis of the data, the normality of the data was checked with the Kolmogorov-Smirnov test. Upon seeing that the data does not provide normal distribution; Mann Whitney U test was used for two independent group comparisons and Kruskal Wallis test was used for more than two independent groups. It was found that the total score average of the pregnant women on the GİYKA was 31.83±7.32 points, and the WHOQOL-BREF total score average was 89.44±13.61 points. ''It was determined that there was a positive and strong relationship with the WHOQOL-BREF scale (p<0.001), and that the self-efficacy dimension also had a positive and strong relationship with the self-control dimension (r= 0.720; p=0.000). The relationships of the sub-dimensions of the WHOQOL-BREF scale, namely general health, physical health, psychological, social relations and environment, to the whole scale and to each other are positive and strong. According to the results obtained from this research; It has been determined that the decision making status of pregnant women affects the quality of life

Anahtar Kelimeler

• pregnant
• internet and decision
• quality of life

Kaynakça

1. [1]. Javanmardi, M., Noroozi, M., Mostafavi, F.2018. Internet Usage among Pregnant Women for Seeking Health Information: A Review Article. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research, 23(2),79–86.
2. [2]. Satyanarayana, V.A., Lukose, A., Srinivasan, K.2011. Maternal Mental Health in Pregnancy and Child Behavior. Indian J Psychiatry, 53(4), 351– 361.
3. [3]. Demirağ, H., Hintistan, S., Dinç, M., Fidan Uçan, M. 2023. Diyabetli gebelerin internet kullanımları ve internet yoluyla karar alma durumlarının incelenmesi. EGEHFD, 39(3), 333-342.
4. [4]. Bayrak, E., Kanbur, A. 2022. Gebelerde internet yoluyla karar alma ile sağlık uygulamaları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Inonu University Health Services Vocational School, 10(1), 255-269.
5. [5]. Hadımlı, A., Demirelöz Akyüz, M., & Tuna Oran, N. 2018. Gebelerin interneti kullanma sıklıkları ve nedenleri. Life Sci, 13(3), 32–43.
6. [6]. Lagan, B.M., Sinclair, W.G.2010. Internet Use in Pregnancy Informs Women’s Decision Making: A Web-Based Survey. Birth-Issues in Perinatal Care,37(2),106-115.
7. [7]. Elif, B., Ayla, K.2022. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi Journal of Inonu University Health Services Vocational School ISSN: 2147-7892, 10 (1), 255-269.
8. [8]. Güneş Öztürk, G., Ünlü, N., Nur Uzunkaya, E., Karaçam, Z. 2020. Gebelerin bilgi kaynağı olarak internet ve sosyal medya kullanım durumları. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(3), 210-220.

9. [9]. Vatansever, Z., Okumuş, H.2013. Gebelerin Doğum Şekline Karar Verme Durumlarının İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi,6(2),82-87.
10. [10]. Al-Dahshan, A., Chehab, M., Mohamed, A., Al-Kubaisi, N., Selim, N. 2021. Pattern of internet use for pregnancy-related information and its predictors among women visiting primary healthcare in Qatar: a cross-sectional study. BMC Pregnancy and Childbirth, 21(1), 747.
11. [11]. Kavlak, O., Atan, S.U., Güleç, D.2012. Pregnant women’s use of the Internet in relation to their pregnancy in Izmir, Turkey. Inform Health Soc Care, 37(4),253–263.
12. [12]. Özçelik, G.2010. Aydın İlinde Gebelikte Yaşanan Sağlık Sorunları ve Yaşam Kalitesi İle İlişkisi. Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doğum Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın.
13. [13]. Koyun, A., Erberktaş, G. 2018. Gebelikte internet yoluyla karar alma ölçeğinin geliştirilmesi, Uluslararası Hakemli Kadın Hastalıkları ve Anne Çocuk Sağlığı Dergisi, 5(12),25-38.
14. [14]. Özmete, E.2010. Aile Yaşam Kalitesi Dinamikleri: Aile İletişimi, Ebeveyn Sorumlulukları, Duygusal, Duygusal Refah, Fiziksel/Materyal Refahın Algılanması, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(11),455-465.
15. [15]. Jacobs, E. J. A., Steijn, M. E. Van., & Pampus, M. G. Van. 2019. Internet usage of women attempting pregnancy and pregnant women in the Netherlands. Sex Reprod Health, 21, 9–14.
16. [16]. Arabacıoğlu, C.2012. Gebelerde Yaşam Kalitesi ve Eğitim Gereksinimlerinin Belirlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Bilim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
17. [17]. Özer, K.2015. Gebe Kadınların Yaşam Kalitesi ve Depresyon Durumlarının Belirlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
18. [18]. Tel, H., Ertekin, P.Ş., Dağlar, G. 2018. Effects of home visits and planned education on mothers’ postpartum depression and quality of life. J Clin Exp Invest, 9(3), 119-125.
19. [19]. Onrat, T.2018. Gebelerde Anksiyete ve Depresyon Sıklığı ve Yaşam Kalitesine Etkisinin İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Osmangazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
20. [20]. Üstün, T.A., Gülen, S.H., Süzer, Ö.F.2019. Gebelikte internet kullanımının gebelikte karar alma sürecine etkisinin saptanması. Doğum sonu bakım kongresi bildiri kitabı, 767-776.
21. [21]. Krzepota, J., Sadowska, D., Biernat, E.2018. Relationships between Physical Activity and Quality of Life in Pregnant Women in the Second and Third Trimester. Int J Environ Res Public Health, 15(12),2745.
22. [22]. Ramírez-Vélez, R.2011. Pregnancy and health-related quality of life: a cross sectional study. Colomb Med,42(4),476–481.
23. [23]. Wang, P., Liou, S.R, Cheng, C.Y.2013. Prediction of maternal quality of life on preterm birth and low birthweight: a longitudinal study. BMC Pregnancy Childbirth,6(2), 13:124.
24. [24]. Dağlar, G., Bilgiç, D., Aydın, Ö.S. 2019. Factors affecting the quality of life among pregnant women during third trimester of pregnancy. Cukurova Med J, 44(3), 1- 10.
25. [25]. Özşahin, Z., Erdemoğlu, Ç., Karakayalı, Ç.2018. Gebelikte psikososyal sağlık düzeyi ve ilişkili faktörler. The Journal of Turkish Family Physician, 9(2), 35-46.