Sağlık Çalışanlarında İyonlaştırıcı Radyasyonun Karaciğer Enzimleri Üzerine Etkisi, Ön Çalışma

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, radyasyona maruz kalan sağlık çalışanları ile radyasyona maruz kalmayan idari görevde yer alan çalışanların kan karaciğer enzim ve protein seviyelerini karşılaştırmak ve radyasyonun karaciğer enzim seviyeleri üzerine olan etkisini ortaya koymaktır Gereç ve Yöntem: Bu çalışmanın verileri bir eğitim ve araştırma hastanesi çalışanlarının periyodik muayene sonuçlarının retrospektif olarak taranması sonucu elde edilmiştir. Radyoloji Kliniği’nde çalışan tüm personel ile idari görevde yer alan tüm personel araştırmanın popülasyonunu oluşturmaktadır. Gruplar arası karşılaştırmalar kategorik değişkenler için Ki-kare, korelasyon analizleri, iki ortalama arası farkın önemlilik testi ve Mann-Whitney U testi ile değerlendirilmesi yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Toplam 98 çalışanın 46’sı (%46,9) Radyoloji Kliniği’nde, 52’si (%53,1) ise idari kadroda görev almaktadır. Çalışmaya katılanların 57’si (%58,2) kadın, 41’i (%41,8) erkektir. Tüm Çalışanların AST ve ALT ortalaması sırasıyla 18,16±4,91 ve 20,72±10,66 U/L dir. Karaciğer fonksiyon test ortalamaları birime göre değerlendirildiğinde ise hem AST hem ALT değerleri radyoloji birim çalışanlarında anlamlı olarak daha yüksekti (sırasıyla; p=0,03, p=0,01). Radyoloji birim çalışanlarının dozimetre bilgilerinde hiçbir çalışanda doz aşımı olmadığı görüldü. Sonuç: Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgulara artmış radyasyon maruziyeti ile ilişkili bir hastalık tespit edilememiştir. Radyoloji çalışanlarının karaciğer enzim ortalamaları anlamlı olarak yüksek olduğu ve bu durumun da uzun vadede olası karaciğer hastalığı açısından risk teşkil edebileceği düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Koruyucu Sağlık Hizmetleri
• Çalışan Sağlığı
• Radyasyon

Effect of Ionizing Radiation on Liver Enzymes in Healthcare Workers, A Preliminary Study

Öz

Objective: The aim of this study is to compare the blood liver enzyme and protein levels of healthcare workers who are exposed to radiation and those who are not exposed to radiation and to reveal the effect of radiation on liver enzyme levels. Material and Methods: The data of the study were obtained as a result of the retrospective scanning of the preventive health serviseresults of the employees of a training and research hospital. All personnel working in the Radiology Clinic and all personnel in administrative duties constitute the population of the study. Comparisons between groups were made with Chi-square for categorical variables, correlation analysis, significance test of difference between two means and Mann-Whitney U test. Statistical significance level was determined as p<0.05. Results: Of the 98 employees, 46 (46.9%) work in the Radiology Clinic, and 52 (53.1%) work in the administrative staff. 57 (58.2%) of the participants in the study were female and 41 (41.8%) were male. The mean AST and ALT of all Employees are 18.16±4.91 and 20.72±10.66 U/L, respectively. When the liver function test averages were evaluated according to the unit, both AST and ALT values were significantly higher in radiology unit employees (p=0.03, p=0.01, respectively). In the dosimeter data of the radiology unit employees, it was observed that none of the employees had an overdose. Conclusion: According to the findings we obtained in our study, no disease associated with increased radiation exposure was detected. It was thought that the liver enzyme averages of the radiology workers were significantly higher and this situation might pose a risk in terms of possible liver disease in the long term.

Anahtar Kelimeler

• Preventive Health Servise
• EmployeeHealth
• Radiation

Kaynakça

1. 1. Özkan Ö, Emiroğlu N. Hastane Sağlık Çalışanlarına Yönelik İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Hizmetleri. CÜ Hemşirelik Yüksekokulu Derg. 2006;10(3):43-51.
2. 2. Dönmez A, Güneş G. Bilgi ve Belge Yönetimi Çalışanlarının Periyodik Sağlık Muayenesi Takip Süreçlerinin Değerlendirilmesi. Bilgi Yönetimi Derg. 2020;3(1):50-64. doi:10.33721/by.676358
3. 3. Şahin S. Güvenlik Kuvvetleri Personeline Yapılan Periyodik Sağlık Muayenelerinin Verimliliğinin Değerlendirilmesi. Online Türk Sağlık Bilim Derg. 2020;5(3):415-423. doi:10.26453/otjhs.664278
4. 4. Songur L. Sağlık çalışanlarında sağlık taramalarının önemi ve sağlık tarama oranının yükseltilmesi. Sağ Aka Derg. 2019;6(4):270-7.
5. 5. Ersoy O. Karaciğer Enzim Yüksekliğinin Değerlendirilmesi. Ankara Med J. 2012;12(3):129-135.
6. 6. Nakajima T, Ninomiya Y, Nenoi M. Radiation-induced reactions in the liver — Modulation of radiation effects by lifestyle-related factors. Int J Mol Sci. 2018;19(12):1-13. doi:10.3390/ijms19123855
7. 7. Shahid S, Masood K. Assessing liver proteins and enzymes of medical workers exposed to ionizing radiation (IR). Clin Exp Med. 2018;18(1):89-99. doi:10.1007/s10238-017-0462-5
8. 8. Jirtle Rl, Anscher MS, Alati T. Radiation Sensitivity of the Liver. In: Lett JT, Altman KI, eds. Relative Radiation Sensitivities of Human Organ Systems, Part II. Vol 14. Advances in Radiation Biology. Elsevier; 1990:269-311.

9. 9. He J, Liu J, Kong Y, Yang W, Zhang Z. Serum activities of liver enzymes in workers exposed to sub-TLV levels of dimethylformamide. Int J Occup Med Environ Health. 2015;28(2):395-398. doi:10.13075/ijomeh.1896.00086.
10. 10. Kantar FU. Karaciğer Fonksiyon Testi Yüksekliğine Yaklaşım. Klin Tıp Bilim. 2017;5(2):30-8.
11. 11. Sigurdson AJ, Doody MM, Rao RS, et al. Cancer incidence in the U.S. radiologic technologists health study, 1983-1998. Cancer. 2003;97(12):3080-9. doi:10.1002/cncr.11444
12. 12. Akahoshi M, Amasaki Y, Soda M, et al. Effects of radiation on fatty liver and metabolic coronary risk factors among atomic bomb survivors in Nagasaki. Hypertens Res. 2003;26(12):965-970. doi:10.1291/hypres.26.965
13. 13. Saad-Hussein A, Taha MM, Fadl NN, et al. Effects of airborne Aspergillus on serum aflatoxin B1 and liver enzymes in workers handling wheat flour. Hum Exp Toxicol. 2016;35(1):3-9. doi:10.1177/0960327115573596
14. 14. Sakr CJ, Kreckmann KH, Green JW, et al. Cross-Sectional Study of Lipids and Liver Enzymes Related to a Serum Biomarker of Exposure ( ammonium perfluorooctanoate or APFO ) as Part of a General Health Survey in a Cohort of Occupationally Exposed Workers. J Occup Environ Med. 2007 Oct;49(10):1086-96. doi:10.1097/JOM.0b013e318156eca3
15. 15. Sakr CJ, Leonard RC, Kreckmann KH, Slade MD, Cullen MR. Longitudinal Study of Serum Lipids and Liver Enzymes in Workers With Occupational Exposure to Ammonium Perfluorooctanoate. J Occup Environ Med. 2007;49(8):872-9. doi:10.1097/JOM.0b013e318124a93f