Araştırma Makalesi

Tiroit Hastalıklarının Radyoiyot (I-131) Tedavisinde Absorbe ve Efektif Doz Hesaplamaları için Python Yazılım Kodu Geliştirilmesi

Cilt: 17 Sayı: 2 24 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Tiroit Hastalıklarının Radyoiyot (I-131) Tedavisinde Absorbe ve Efektif Doz Hesaplamaları için Python Yazılım Kodu Geliştirilmesi

Öz

Bu çalışmada, tiroidin benign hastalıklarından hipertiroidizmin tedavisinde tiroid bezini hedefleyen İyot-131 (I-131) radyoizotop tedavisi için doku ve organların absorbe ettikleri dozları ve efektif dozu hesaplamaya yönelik bir Python kodu geliştirilmiştir. Geliştirilen kod, biyokinetik verileri ve organlar arası etkileşimleri hesaba katacak şekilde tasarlanmıştır. Hesaplama sonuçları, MIRDcalc ve IDAC-Dose gibi mevcut dozimetri yazılımlarıyla karşılaştırılmıştır. Araştırmada, tiroid tedavisinde yetişkin hastalara uygulanan 5mCi, 10mCi, 15mCi ve 20mCi dozlarındaki I-131 radyoiyot uygulamalarının cinsiyete göre organ dozları ve efektif dozları hesaplanmıştır. Python kodu ile yapılan hesaplamalar, IDAC-Dose ile ortalama %1.8±0.9 hata marjıyla uyumlu sonuçlar vermiştir. Tiroid dokusu için Python kodu ile IDAC-Dose arasındaki doz sapması %0.7, MIRDcalc ile sapma %1.2 olarak belirlenmiştir. Cinsiyet farklılıkları incelendiğinde, kadınlarda karaciğer absorbsiyonu erkeklere göre %8.3 daha yüksek bulunmuştur. Efektif doz değerleri kadınlarda erkeklere göre daha yüksek kaydedilmiştir. 5-20mCi aralığında efektif doz-artış katsayısı 3.1-4.3 mSv/gCi olarak hesaplanmıştır. Hematopoetik sistem ve gonadlarda kadınlarda %8.3-14.1 daha yüksek absorbsiyon gözlenmiştir. Sonuç olarak, geliştirilen Python kodu, ICRP 103 kriterlerini karşılamakta ve hasta spesifik tedavi optimizasyonunda kullanılabilecek güvenilir bir alternatif olarak önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Demir M. Benign tiroit hastalıklarının radyoiyot (I-131) tedavisinde dozimetri. Nucl Med Semin. 2025;11:1-5. doi:10.4274/nts.galenos.2025.32932.
  2. 2. Burch H. B, Burman K. D, Cooper D. S. A 2011 survey of clinical practice patterns in the management of Graves' disease. J Clin Endocrinol Metab. 2012;97:4549-4558. Doi:10.1210/jc.2012-2802.
  3. 3. ICRP, 1991. 1990 recommendations of the International Commission on Radiological Protection, ICRP Publ. 60, Ann. ICRP 21, 1–201.
  4. 4. ICRP, 2007. The 2007 recommendations of the International Commission on Radiological Protection ICRP Publ. 103, Ann. ICRP 37, 1–332.
  5. 5. Kesner AL, Carter LM, Ramos JCO, Lafontaine D, Olguin EA, Brown JL, et al. MIRD Pamphlet No. 28, Part 1: MIRDcalc-A software tool for medical internal radiation dosimetry. Journal Nuclear Medicine. 2023; 64(7):1117-1124. doi:10.2967/jnumed.122.264225.
  6. 6. Carter LM, Ocampo Ramos JC, Olguin EA, Brown JL, Lafontaine D, Jokisch DW, et al. MIRD Pamphlet No. 28, Part 2: Comparative evaluation of MIRDcalc dosimetry software across a compendium of diagnostic radiopharmaceuticals. Journal of Nuclear Medicine, 2023; 64(8):1295-1303. doi: 10.2967/jnumed.122.264230
  7. 7. Andersson M, Johansson L, Eckerman K, Mattsson S. IDAC-Dose 2.1, an internal dosimetry program for diagnostic nuclear medicine based on the ICRP adult reference voxel phantoms. EJNMMI Res. 2017;3;7(1):88. doi: 10.1186/s13550-017-0339-3.
  8. 8. Biggs S, Jennings M, Swerdloff S, Chlap S, Lane D, Rembish J, et al. PyMedPhys: A community effort to develop an open, Python-based standard library for medical physics applications. Journal of Open Source Software. 2022;7(78): 4555. doi:10.21105/joss.04555.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Nükleer Tıp, Radyoloji ve Organ Görüntüleme, Tanı Radyografisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

10 Nisan 2025

Kabul Tarihi

30 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çapalı, V., & Kara, Ü. (2026). Tiroit Hastalıklarının Radyoiyot (I-131) Tedavisinde Absorbe ve Efektif Doz Hesaplamaları için Python Yazılım Kodu Geliştirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(2), 326-336. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1673410
AMA
1.Çapalı V, Kara Ü. Tiroit Hastalıklarının Radyoiyot (I-131) Tedavisinde Absorbe ve Efektif Doz Hesaplamaları için Python Yazılım Kodu Geliştirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2026;17(2):326-336. doi:10.22312/sdusbed.1673410
Chicago
Çapalı, Veli, ve Ümit Kara. 2026. “Tiroit Hastalıklarının Radyoiyot (I-131) Tedavisinde Absorbe ve Efektif Doz Hesaplamaları için Python Yazılım Kodu Geliştirilmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 17 (2): 326-36. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1673410.
EndNote
Çapalı V, Kara Ü (01 Ağustos 2026) Tiroit Hastalıklarının Radyoiyot (I-131) Tedavisinde Absorbe ve Efektif Doz Hesaplamaları için Python Yazılım Kodu Geliştirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 17 2 326–336.
IEEE
[1]V. Çapalı ve Ü. Kara, “Tiroit Hastalıklarının Radyoiyot (I-131) Tedavisinde Absorbe ve Efektif Doz Hesaplamaları için Python Yazılım Kodu Geliştirilmesi”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 17, sy 2, ss. 326–336, Ağu. 2026, doi: 10.22312/sdusbed.1673410.
ISNAD
Çapalı, Veli - Kara, Ümit. “Tiroit Hastalıklarının Radyoiyot (I-131) Tedavisinde Absorbe ve Efektif Doz Hesaplamaları için Python Yazılım Kodu Geliştirilmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 17/2 (01 Ağustos 2026): 326-336. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1673410.
JAMA
1.Çapalı V, Kara Ü. Tiroit Hastalıklarının Radyoiyot (I-131) Tedavisinde Absorbe ve Efektif Doz Hesaplamaları için Python Yazılım Kodu Geliştirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2026;17:326–336.
MLA
Çapalı, Veli, ve Ümit Kara. “Tiroit Hastalıklarının Radyoiyot (I-131) Tedavisinde Absorbe ve Efektif Doz Hesaplamaları için Python Yazılım Kodu Geliştirilmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 17, sy 2, Ağustos 2026, ss. 326-3, doi:10.22312/sdusbed.1673410.
Vancouver
1.Veli Çapalı, Ümit Kara. Tiroit Hastalıklarının Radyoiyot (I-131) Tedavisinde Absorbe ve Efektif Doz Hesaplamaları için Python Yazılım Kodu Geliştirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Ağustos 2026;17(2):326-3. doi:10.22312/sdusbed.1673410

CC

Creative Commons Attribution 4.0 International License

Atıf gereklidir, ticari olmayan amaçlarla kullanılabilir ve değişiklik yapılarak türev eser üretilemez.