Araştırma Makalesi

Otizmli ve Tipik Gelişim Gösteren Çocuklarda Evcil Hayvan Sahipliğine Göre Duyusal İşlemleme Becerilerinin Karşılaştırılması

Cilt: 16 Sayı: 3 22 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Otizmli ve Tipik Gelişim Gösteren Çocuklarda Evcil Hayvan Sahipliğine Göre Duyusal İşlemleme Becerilerinin Karşılaştırılması

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanılı ve tipik gelişim gösteren çocukların evcil hayvan sahipliği durumlarına göre duyusal işlemleme becerilerinin karşılaştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 5–12 yaş aralığında toplam 81 çocuk ve ebeveynleri dahil edilmiştir. Katılımcılar dört gruba ayrılmıştır: (1) evcil hayvan sahibi OSB’li çocuklar (n=19), (2) evcil hayvan sahibi olmayan OSB’li çocuklar (n=23), (3) evcil hayvan sahibi tipik gelişim gösteren çocuklar (n=20) ve (4) evcil hayvan sahibi olmayan tipik gelişim gösteren çocuklar (n=19). Veriler, Demografik Bilgi Formu ve Duyusal İşlemleme Ölçeği Ev Formu ile toplanmıştır. Bulgular: Dört grup arasında duyusal işlemleme ölçeğinin tüm alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklar olduğunu göstermiştir (p<0,05). İkili karşılaştırmalar sonucunda evcil hayvanı olan ve olmayan OSB’li çocuklarda sadece dokunsal alt boyutta anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca tipik gelişim gösteren çocuklarla OSB’li çocuklar karşılaştırıldığında, evcil hayvan sahipliği durumuna bakılmaksızın birçok alt boyutta anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Sonuç: Buna göre gözlenen farklılıkların büyük ölçüde tanı grupları üzerinden şekillendiğini, evcil hayvan sahipliğinin ise özellikle dokunsal işlemleme alanında sınırlı bir etkiye sahip olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, duyusal işlemleme ile ilişkisinin etkilerin tam olarak anlaşılabilmesi için daha geniş örneklemlerle, farklı evcil hayvan türlerini de kapsayan ve uzunlamasına tasarlanmış çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırmanın etik kurul onayı, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Araştırma Etik Kurulundan 23.10.2023 tarihinde, SBA 23/056 karar numarası ile alınmıştır

Teşekkür

Araştırmaya katılan tüm katılımcılara yazarlar teşekkür etmektedir.

Kaynakça

  1. 1. AlSalehi SM, Alhifthy EH. Autism spectrum disorder. Clinical Child Neurology: Springer; 2020. p. 275-92.
  2. 2. Little L, Dean E, Tomchek S, Dunn W. Classifying sensory profiles of children in the general population. Child: care, health and development. 2017;43(1):81-8.
  3. 3. Dean EE, Little L, Tomchek S, Dunn W. Sensory processing in the general population: Adaptability, resiliency, and challenging behavior. The American Journal of Occupational Therapy. 2018;72(1):7201195060p1-p8.
  4. 4. Descrettes-Demey V, Demey B, Crovetto C, Simonnot A, Berquin P, Djeddi D-D, et al. Relation between sensory processing difficulties and feeding problems in youths with autistic spectrum disorders: A comprehensive systematic review and meta-analysis. Review Journal of Autism and Developmental Disorders. 2025;12(1):138-50.
  5. 5. Kim H, Kim JH, Yi JH, Kim JY, Solmi M, Cortese S, et al. Correlations between sleep problems, core symptoms, and behavioral problems in children and adolescents with autism spectrum disorder: a systematic review and meta-analysis. European Child & Adolescent Psychiatry. 2024;33(5):1539-49.
  6. 6. McDonald SE, Tomlinson CA, Applebaum JW, Moyer SW, Brown SM, Carter S, et al. Human–animal interaction and perinatal mental health: A narrative review of selected literature and call for research. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021;18(19):10114.
  7. 7. Dueñas J-M, Gonzàlez L, Forcada R, Duran-Bonavila S, Ferre-Rey G. The relationship between living with dogs and social and emotional development in childhood. Anthrozoös. 2021;34(1):33-46.
  8. 8. Wenden EJ, Lester L, Zubrick SR, Ng M, Christian HE. The relationship between dog ownership, dog play, family dog walking, and pre-schooler social–emotional development: Findings from the PLAYCE observational study. Pediatric Research. 2021;89(4):1013-9.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İş Terapisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

7 Ekim 2025

Kabul Tarihi

4 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Akyürek, G., Gündoğmuş, E., Samancı, Ç., & Bilgin, N. (2025). Otizmli ve Tipik Gelişim Gösteren Çocuklarda Evcil Hayvan Sahipliğine Göre Duyusal İşlemleme Becerilerinin Karşılaştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 16(3), 422-432. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1798750
AMA
1.Akyürek G, Gündoğmuş E, Samancı Ç, Bilgin N. Otizmli ve Tipik Gelişim Gösteren Çocuklarda Evcil Hayvan Sahipliğine Göre Duyusal İşlemleme Becerilerinin Karşılaştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;16(3):422-432. doi:10.22312/sdusbed.1798750
Chicago
Akyürek, Gökçen, Ezginur Gündoğmuş, Çağla Samancı, ve Nurten Bilgin. 2025. “Otizmli ve Tipik Gelişim Gösteren Çocuklarda Evcil Hayvan Sahipliğine Göre Duyusal İşlemleme Becerilerinin Karşılaştırılması”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 (3): 422-32. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1798750.
EndNote
Akyürek G, Gündoğmuş E, Samancı Ç, Bilgin N (01 Aralık 2025) Otizmli ve Tipik Gelişim Gösteren Çocuklarda Evcil Hayvan Sahipliğine Göre Duyusal İşlemleme Becerilerinin Karşılaştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 3 422–432.
IEEE
[1]G. Akyürek, E. Gündoğmuş, Ç. Samancı, ve N. Bilgin, “Otizmli ve Tipik Gelişim Gösteren Çocuklarda Evcil Hayvan Sahipliğine Göre Duyusal İşlemleme Becerilerinin Karşılaştırılması”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 16, sy 3, ss. 422–432, Ara. 2025, doi: 10.22312/sdusbed.1798750.
ISNAD
Akyürek, Gökçen - Gündoğmuş, Ezginur - Samancı, Çağla - Bilgin, Nurten. “Otizmli ve Tipik Gelişim Gösteren Çocuklarda Evcil Hayvan Sahipliğine Göre Duyusal İşlemleme Becerilerinin Karşılaştırılması”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16/3 (01 Aralık 2025): 422-432. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1798750.
JAMA
1.Akyürek G, Gündoğmuş E, Samancı Ç, Bilgin N. Otizmli ve Tipik Gelişim Gösteren Çocuklarda Evcil Hayvan Sahipliğine Göre Duyusal İşlemleme Becerilerinin Karşılaştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;16:422–432.
MLA
Akyürek, Gökçen, vd. “Otizmli ve Tipik Gelişim Gösteren Çocuklarda Evcil Hayvan Sahipliğine Göre Duyusal İşlemleme Becerilerinin Karşılaştırılması”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 16, sy 3, Aralık 2025, ss. 422-3, doi:10.22312/sdusbed.1798750.
Vancouver
1.Gökçen Akyürek, Ezginur Gündoğmuş, Çağla Samancı, Nurten Bilgin. Otizmli ve Tipik Gelişim Gösteren Çocuklarda Evcil Hayvan Sahipliğine Göre Duyusal İşlemleme Becerilerinin Karşılaştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Aralık 2025;16(3):422-3. doi:10.22312/sdusbed.1798750

CC

Creative Commons Attribution 4.0 International License

Atıf gereklidir, ticari olmayan amaçlarla kullanılabilir ve değişiklik yapılarak türev eser üretilemez.