Fizyoterapi Öğrencilerinde Araştırma Yöntemleri Eğitiminin Bilimsel Değerler, Epistemolojik İnançlar ve Araştırma Tutumları Üzerindeki Etkisi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, araştırma yöntemleri dersinin fizyoterapi ve rehabilitasyon öğrencilerinin epistemolojik inançları, bilimsel değerlere eğilimleri ve bilimsel araştırmaya yönelik tutumları üzerindeki etkisini incelemektir. Yöntem: Çalışma, tek gruplu ön test–son test yarı deneysel tasarım ile yürütülmüştür. Araştırmaya, ilgili sömestrde araştırma yöntemleri dersini alan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 85 lisans öğrencisi dahil edilmiştir. Veri toplama araçları olarak sosyodemografik veri formu, Epistemolojik İnanç Ölçeği, Bilimsel Değerlere Eğilim Ölçeği ve Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmanın sonuçları, ders kapsamındaki eğitim sonrasında bilimsel değerlere eğilim puanlarında anlamlı bir artış saptandığını göstermiştir (p<0,001). Buna karşın epistemolojik inançlar ve bilimsel araştırmaya yönelik tutum puanlarında anlamlı bir değişim gözlenmemiştir (p>0,05). Değişim puanlarının cinsiyet, kitap okuma alışkanlığı ve bilimsel makale okuma sıklığına göre farklılaşmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Ayrıca, bilimsel değerlere eğilim ile epistemolojik inançlar arasında düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,291; p=0,007). Sonuç: Araştırma yöntemleri eğitimi, öğrencilerin bilimsel değerlere yönelimini geliştirmede etkili görünmektedir. Ancak epistemolojik inançlar ve bilimsel tutumlar gibi daha derin yapılar üzerinde anlamlı değişim sağlanabilmesi için daha uzun süreli ve deneyim temelli eğitim yaklaşımlarına ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

• Fizyoterapi öğrencileri
• Epistemolojik inançlar
• Araştırmaya yönelik tutum
• Bilimsel değerler
• Deneyim temelli öğrenme

The Effect of Research Methods Education on Scientific Values, Epistemological Beliefs, and Research Attitudes in Physiotherapy Students

Öz

Objective: The aim of this study was to examine the effect of a research methods course on physiotherapy and rehabilitation students’ epistemological beliefs, tendencies toward scientific values, and attitudes toward scientific research. Methods: The study was conducted using a single-group pretest–posttest quasi-experimental design. A total of 85 undergraduate students who were enrolled in the research methods course during the relevant semester and voluntarily agreed to participate were included. Data were collected using a sociodemographic data form, the Epistemological Beliefs Scale, the Scientific Values Tendency Scale, and the Attitude toward Scientific Research Scale. Results: The findings indicated a significant increase in students’ tendencies toward scientific values following the course (p<0.001). However, no significant changes were observed in epistemological beliefs or attitudes toward scientific research (p>0.05). Change scores did not differ according to gender, reading habits, or frequency of reading scientific articles (p>0.05). Additionally, a low but statistically significant correlation was found between scientific values and epistemological beliefs (r=0.291; p=0.007). Conclusion: Research methods education appears to be effective in enhancing students’ orientation toward scientific values. However, longer-term and experience-based educational approaches may be required to achieve meaningful changes in deeper constructs such as epistemological beliefs and scientific attitudes.

Anahtar Kelimeler

• Physiotherapy students
• Epistemological beliefs
• Attitudes toward research
• Scientific values
• Experiential learning

Kaynakça

1. 1. Karasar N. Bilimsel araştırma yöntemi. 18. baskı. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım; 2008.
2. 2. Ekiz D. Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık; 2009.
3. 3. Arslan M, Pehlivan E. Türkiye'de meslek yüksekokulu fizyoterapi önlisans programlarının incelenmesi ve müfredat analizi. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri MYO Dergisi. 2020;8(3):741–748. doi:10.33715/inonusaglik.722424
4. 4. Özdinç S, Biçici Y, Çamur M, Turan FN. Fizyoterapi ve rehabilitasyon eğitimi alan lisans öğrencilerinin mesleki kaygı düzeylerinin belirlenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi. 2018;8(3):471–479.
5. 5. Baygın G, Akbulut Y. Kanıta dayalı yaklaşım ve sağlık politikası. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2012;1(2):115–132. doi:10.1501/Asbd_0000000022
6. 6. Can F. Fizyoterapi ve rehabilitasyonun mesleki gelişim tarihçesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2016;1(3):1–6.
7. 7. Olsen NR, Lygren H, Espehaug B, Nortvedt MW, Bradley P, Bjordal JM. Evidence-based practice exposure and physiotherapy students' behaviour during clinical placements: a survey. Physiother Res Int. 2014;19(4):238-47.
8. 8. Karadaş C, Özdemir L. Hemşirelik öğrencilerinin araştırmaya yönelik farkındalık ve tutumlarının değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2016;2(3):30–39.

9. 9. Karagül S, Aslan C. Türkçe eğitimi programında lisansüstü öğrenim gören öğrencilerin bilimsel araştırma yapmaya yönelik kaygı düzeyleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2016;38:201–217.
10. 10. Ayyıldız T, Şener DK, Veren F, Kulakçı H, Akkan F, Ada A, et al. Hemşirelik öğrencilerinin akademik başarılarını etkileyen faktörler. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2014;5(3):222–228.
11. 11. Karhan İ. İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin epistemolojik inançlarının incelenmesi [doktora tezi]. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi; 2007.
12. 12. Akbaş O. Türk milli eğitim sisteminin duyuşsal amaçlarının değerlendirilmesi [doktora tezi]. Ankara: Gazi Üniversitesi; 2004.
13. 13. Herdem K, Ünal I. Development of the tendency scale for scientific values: A validity and reliability study. Research in Pedagogy. 2020;10(2):108–120.
14. 14. Schommer M. Effects of beliefs about the nature of knowledge on comprehension. J Educ Psychol. 1990;82(3):498–504.
15. 15. Schommer M. The influence of age and schooling on epistemological beliefs. Br J Educ Psychol. 1998;68:551–562.
16. 16. Arslan SF, Sarıkaya Ö. Epistemolojik inanç ölçeğinin tıp eğitimi alanı için geçerlik ve güvenirlik çalışması. TED Eğitim ve Bilim Dergisi. 2019;18(54):10-20. doi:10.25282/ted.434912
17. 17. Korkmaz Ö, Şahin A, Yeşil R. Bilimsel araştırmaya yönelik tutum ölçeği geçerlilik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online. 2011;10(3):961–973.
18. 18. Çoğaltay N. Bilimsel araştırma yöntemleri dersinin öğretmen adaylarının epistemolojik inançları ve bilimsel tutumları üzerindeki etkisi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2016;4(2):125–139.
19. 19. Sailer M, Maier R, Berger S, Kastorff T, Stegmann K. Learning activities in technology-enhanced learning: a systematic review of meta-analyses and second-order meta-analysis in higher education. Learn Individ Differ. 2024;112:102446. doi:10.1016/j.lindif.2024.102446
20. 20. Wittayakom S, Kanjanavisutt C, Wongwanich Rumpagaporn M. Online training by active learning approaches: A systematic literature review. Higher Educ Stud. 2024;14(4):53. doi:10.5539/hes.v14n4p53.
21. 21. Sahito ZH, Khoso FJ, Phulpoto J. The Effectiveness of Active Learning Strategies in Enhancing Student Engagement and Academic Performance. Journal of Social Sciences Review. 2025;5(1):110-127.
22. 22. Greene JA, Sandoval WA, Bråten I. Handbook of epistemic cognition. 2nd ed. New York: Routledge; 2023.
23. 23. Muis KR. Personal epistemology and learning: Theory, research, and future directions. Educ Psychol Rev. 2020;32(3):913–941.
24. 24. Osborne J, Simon S, Collins S. Attitudes towards science: A review of the literature and its implications. Int J Sci Educ. 2003;25(9):1049–1079.
25. 25. Thomas MB, Muscat A, Zuccolo A, et al. Navigating pedagogical innovation in higher education: Education academics' experiences with active and inquiry-based learning. Innov High Educ. 2025; 50:1917–1943. doi:10.1007/s10755-025-09807-y
26. 26. Bächtold M, Barbe Asensio D, Papet J, Ngoua Ondo A. Active learning in authentic conditions has a positive effect on first-year student success. High Educ Res Dev. 2026;45(4):867–883 doi:10.1080/07294360.2025.2586686
27. 27. Kolb DA. Experiential learning: Experience as the source of learning and development. 2nd ed. Upper Saddle River: Pearson; 2015.
28. 28. Greene JA, Cartiff BM, Duke RF. A meta-analytic review of the relationship between epistemic cognition and academic achievement. J Educ Psychol. 2018;110(8):1084–1111.
29. 29. Muis KR. The role of epistemic beliefs in self-regulated learning. Educ Psychol. 2007;42(3):173–190.
30. 30. Schiefer J, Edelsbrunner PA, Bernholt A, Kampa N, Nehring A. Epistemic beliefs in science: A systematic integration of evidence from multiple studies. Educ Psychol Rev. 2022;34(3):1541–1575. doi:10.1007/s10648-022-09661-w
31. 31. Ganajová M, Orosová R, Sotáková I, Letošníková P. The effect of inquiry-based teaching on students' attitudes toward science as an academic subject as well as science and technology in general. Front Educ. 2025;10:1708139. doi:10.3389/feduc.2025.1708139