Rotenon ile İndüklenen İn Vitro Parkinson Hastalığı Modelinde Glukagon Benzeri Peptid-1 Analoğu Ekzenatidin Nöron Sağkalımına Etkisi
Öz
Parkinson hastalığı (PH), beyinde substansiya
nigrada bulunan dopaminerjik nöronların hasarı ve buna eşlik eden striatumda
dopamin eksikliği sonucunda gelişen, bradikinezi, rijidite ve postural
instabilite ile seyreden kronik ve ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır.
Çalışmalar genetik ve yaşlanma, pestisid ve ağır metallere maruziyet gibi
çevresel faktörlerin hastalığın etiyopatogenezinde önemli role sahip
olabileceğine işaret etmektedir. Rotenon, deneysel PH modeli oluşturmak ve hastalığın
mekanizmasını araştırmak amacıyla kullanılan organik bir pestisidtir. Bu
çalışmada amacımız insan nöroblatoma hücre serisi olan SH-SY5Y hücrelerinde
rotenonun toksik etkisini ve aynı zamanda GLP-1 analoğu olan ekzenatidin
rotenon nörotoksisitesine karşı koruyucu etkili olup olmadığını araştırmaktır.
Bu amaçla SH-SY5Y hücre kültürleri çeşitli dozlardaki rotenon ile 24 saat
boyunca inkübe edildi. Ekzenatidin koruyucu etkisi yine farklı dozlardaki
ekzenatidin rotenon ile birlikte kültür medyumuna eklenmesi ve 24 saat inkübe
edilmesi ile incelendi. Rotenon ve ekzenatidin etkileri hücre canlılığı,
klonojenik aktivite, morfolojik inceleme ve apopitotik hücre ölümünün
değerlendirilmesi ile belirlendi. Sonuçlarımız rotenon eklenen gruplarda doza
bağlı olarak ve anlamlı düzeyde hücre canlılığının ve klonojenik aktivitenin
azaldığını gösterdi. Ayrıca rotenon eklenen hücrelerde belirgin olarak
morfolojik değişim olduğu ve apopitotik hücre ölümünde artış olduğu gözlendi.
Ortama ekzenatidin eklenmesi ise hücre canlılığının ve klonojenik aktivitenin
korunmasına, apopitotik hücre ölümünde azalmaya neden oldu. Sonuç olarak;
bulgularımız rotenonun SH-SY5Y hücrelerinde nörotoksik etkilerinin olduğunu ve in vitro PH modeli oluşturmak amacıyla
kullanılabileceğini gösterdi. Ayrıca, sonuçlarımız ekzenatidin nöronal
hücrelerde rotenon ile indüklenen toksisiteye karşı nöroprotektif etkiye sahip
olabileceğini gösterdi.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- de Lau LM, Breteler MM. Epidemiology of Parkinson’s disease. Lancet Neurol 2006; 5(6): 525-535.
- Akbayır E, Şen M, Ay U, Şenyer S, Tüzün E, Küçükali C. Parkinson hastalığının etyopatogenezi. Deneysel Tıp Dergisi 2017; 7(13): 2-22.
- Shulman JM, De Jager PL, Feany MB. Parkinson’s disease: genetics and pathogenesis. Annu Rev Pathol 2011; 6: 193-222.
- Lill CM. Genetics of Parkinson’s disease. Mol Cell Probes 2016; 30 (6): 386-396.
- Halliwell B, Gutteridge JMC. Free Radicals in Biology and Medicine. Oxford University Press. Oxford, UK; 4th ed. 2007; 440-613.
- Cannon JR, Greenamyre JT. The role of environmental exposures in neurodegeneration and neurodegenerative diseases. Toxicol Sci 2011; 124: 225-250.
- Greenamyre JT, Betarbet R, Sherer TB. The rotenone model of Parkinson's disease: genes, environment and mitochondria. Parkinsonism Relat Disord 2003; 9: 59-64.
- Betarbet R, Sherer TB, Greenamyre JT. Animal models of Parkinson’s disease. Bioessays 2002; 24: 308-318.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Dilek Taşkıran
0000-0002-4505-0939
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
13 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
10 Temmuz 2019
Kabul Tarihi
13 Ekim 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 10 Sayı: 4
