Türkiye’de Hastane Verimliliğinin Meta Analiz Yöntemiyle Tespit Edilmesine Yönelik Bir Araştırma
Öz
Amaç: Verimlilik ve etkinlik hem sağlık sektöründe hem de diğer sektörlerde önem ve öncelik verilen ve sürekli gündemde olan bir kavramlardır. Sağlığa ayrılan kaynakların büyük bir çoğunluğu sağlık sistemi içerisinde hastanelere tahsis edilmektedir. Bu nedenle sağlık sisteminin finansal sürdürülebilirliğini sağlamada hastanelerin verimli olarak sağlık hizmeti sunması gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de sağlık kuruluşlarının teknik verimliliğini meta analiz yöntemiyle tespit etmektir.
Materyal-Metot: Araştırma kapsamında Türkiye’de 2000-2018 yılları arasında sağlık kurumlarının teknik verimliliği VZA yöntemi ile tespit eden çalışmaların literatür tarama stratejilerine göre sistematik taraması yapılmıştır. Araştırmada kalite değerlendirilmesi yapılmış ve elde edilen çalışmalar meta analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Meta analize dahil edilen çalışmaların homojenliğini test etmek Cochrane Q istatistiği ve I2 değerleri hesaplanmıştır. Yayın yanlılığı huni grafiği, Egger’s linear regression testi ile Begg ve Mazumdar sıra korelasyonları istatistiği ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Rastgele etkiler modelinde yürütülen araştırmada hastanelerin verimlilik skoru 0,82 (G.A; 0,78-0,86; p<0,05 ) olarak tespit edilmiştir. İncelenen çalışmaların Sağlık Bakanlığı, Özel, Üniversite ve Karma mülkiyet durumu (Qb = 9,67; p>0,05) ve yayın türünün (Qb = 3,88; p>0,05) moderatör rol oynamadığı saptanmıştır. Ayrıca analizler sonucu yayın yanlılığının olmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Yapılan meta analiz sonucunda Türkiye’de hastanelerin teknik verimlilik skoru 0,82 olarak tespit edilmiştir. Verimlilik skorunda bir birimlik artış sağlık sisteminin sürdürülebilirliğine büyük katkı sağlayacaktır. Bu nedenle araştırmanın makro, mezo ve mikro düzeyde sağlık politikası belirleyicilerine ve bu alanda çalışma yapan araştırmacılara katkı sağlayacağı düşünülmektedir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Yiğit V, Yiğit A. Üniversite Hastanelerinin Finansal Sürdürülebilirliği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sos Bilim Enstitüsü Derg. 2016;8(16):253.
- 2. Smith, P.C. Measuring Health System Performance. Eur J Heal Econ. 2002;3(3):145–8.
- 3. Kavuncubaşı, Ş., Ersoy K. Hastanelerde Teknik Verimlilik Ölçümü. Amme İdaresi Derg. 1995;28(3):77–92.
- 4. Karadayi MA, Karsak EE. Imprecise DEA Framework for Evaluating the Efficiency of State Hospitals in Istanbul. In: Proceedings of the World Congress on Engineering. London, U.K; 2014. p. 0–5.
- 5. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı. On Bi̇ri̇nci̇ Kalkinma Planı (2019-2023). Ankara; 2019.
- 6. Özcan YA. Quantitative Methods in Health Care Management: Techniques and Applications. Second. Vol. 36, Technometrics. San Francisco: Jossey-Bas; 2009.
- 7. Sherman, H. D., Zhu J. Service Productivity IVIanagement Improving Service Performance using Data Envelopment Analysis (DEA). Newyork: Springer Science&Business Media; 2006.
- 8. Kutlar, A., Bakırcı F. Veri Zarflama Analizi (Data Envelopment Analysis DEA) Teori ve Uygulama. Ankara: Orion Kitabevi; 2018.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Arzu Yiğit
*
0000-0002-5777-3405
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
3 Mart 2020
Gönderilme Tarihi
15 Ağustos 2019
Kabul Tarihi
10 Ocak 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 11 Sayı: 1
