Diş Hekimliğinde Ultrasonografi ve Malign Dokularda Kullanımı
Öz
Ultrasonografi (USG), yumuşak dokuları incelemede kullanılan faydalı bir radyolojik teşhis yöntemidir. USG’de görüntü oluşumunda yüksek frekanslı ses dalgaları kullanılır. Yüksek frekanslı ses dalgaları bir dönüştürücü tarafından vücuda iletilir ve doku ara yüzünden yansıyan ekolar algılanarak bir ekranda görüntülenir. USG’nin gerçek zamanlı görüntü oluşturması, sık tekrarlanabilir olması ve iyonizan radyasyon içermemesi gibi birçok avantajı vardır. Tüm bunların yanında bazı dezavantajları da vardır. Görüntülerin yorumlanması ilgili hekimin tecrübesine ve bilgi birikimine bağlıdır, hava içeren yapılarda kullanılamaz ve kemik içi dokularda kullanımı çok faydalı değildir. USG teknolojisinde ilerleyen zamanla birlikte birçok gelişme meydana gelmiştir ve renkli Doppler USG, ultrason elastografi gibi kan akımı konusunda bilgi veren ve doku elastisitesini gösteren farklı türleri ortaya çıkmıştır. Maksillofasiyal bölgede tükürük bezi hastalıkları, yumuşak doku kitleleri, lenfadenopatiler, temporomandibular eklem (TME) hastalıkları, dil kanserleri ve intraosseöz lezyonlar gibi birçok alanda kullanımı mevcuttur. Lenf nodu muayenesi yapılırken, metastatik lenf nodlarının tespitinde ve takibinde USG’den yararlanılır. İntraoral USG’nin, sonraki lenf nodu metastazlarının tespiti de dahil olmak üzere dil kanserlerinin uygun tedavi planlamasını belirlemek için tümör invazyonunun derinliğinin değerlendirilmesinde rutin bir teknik olarak kullanılmaya başlanması yararlı olacaktır. USG kullanımı yüzeyel tükürük bezi tümörlerinin teşhisinde de oldukça faydalıdır. Malign tükürük bezi tümörlerinin genellikle düzensiz sınırlı olması ve heterojen iç yapıda olması tükürük bezi tümör değerlendirmelerinde USG kullanımını ön plana çıkarır. Ayrıca USG ince iğne aspirasyon biyopsisinde rehber olarak kullanılmaktadır. Bu makalenin amacı servikal lenf nodu metastazları, dil kanserleri ve malign tükürük bezi tümörleri gibi maksillofasiyal bölge malignitelerinde USG’nin teşhis, tedavi planlaması ve takipteki kullanımı ve uygulamadaki etkinliği konusunda ilgili güncel literatürü değerlendirerek bilgi vermektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Chaya M, Tiwarı R. Ultrasound in maxillofacial imaging: A review. Journal of Medicine, Radiology, Pathology and Surgery. 2015;1.4: 17-23.
- 2. Orloff, Lisa A, ed. Head and neck ultrasonography: essential and extended applications. Plural Publishing, 2017. p. 1-10.
- 3. Tuncel E. Klinik radyoloji. 2. Baskı. Nobel Tıp Kitabevleri, 2012.
- 4. Marotti J, Heger S, Tinschert J, Tortamano P, Chuembou F, Radermacher K, Wolfart S. Recent advances of ultrasound imaging in dentistry – a review of the literature. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology and Oral Radiology. 2013;115: 819-832.
- 5. Harorlı A, Akgül M, Yılmaz AB, Bilge OM, Dağistan S, Çakur B, et al. Görüntüleme yöntemleri. In: Harorlı A, editör. Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi. 1. Baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitapları; 2014. p.225-8.
- 6. Kocasarac HD, Angelopoulos, C. Ultrasound in dentistry: toward a future of radiation-free imaging. Dental Clinics. 2018;62.3: 481-89.
- 7. Akgünlü F, İçöz D. Doppler ve Renkli Doppler Ultrasonografinin Fiziksel Özellikleri ve Oral Vasküler Anomalilerde Kullanımı. Turkiye Klinikleri Oral and Maxillofacial Radiology-Special Topics. 2016, 2.3: 80-84.
- 8. Ophir J, Cespedes I, Ponnekanti H, Yazdi Y, Li X. Elastography, a quantitative method for imaging the elasticity of biological tissues. Ultrason Imaging. 1991;13: 111-34.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
19 Şubat 2020
Kabul Tarihi
3 Kasım 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 11 Sayı: 4
