Covid-19 Pandemisinde Diş Hekimliği
Öz
Aralık 2019’un sonlarından beri yeni bir tür korona virüsten kaynaklanan Covid-19 salgını tüm dünyaya yayılarak pandemi halini almıştır. Dünyada ve Türkiye’de salgın hala etkisini göstermeye devam etmektedir. Asıl olarak damlacık yoluyla bulaşmakta olan virüs, hastalıklı bireylerin ortama saçtıkları damlacıklara temas ve ellerin oral, nazal veya oküler mukozalardan herhangi birine teması neticesinde bireyleri enfekte edebilmektedir. Başladığı günden bu yana pek çok sağlık çalışanının da enfekte olmasına sebep olan bu virüs, tedavi esnasında hastalarla yakın temasta olan ve çok fazla aerosol üretimi ile ortama saçılan tükürük ve kana da maruz kalan diş hekimleri, dental asistanlar ve diş teknisyenleri için de büyük bir tehdit oluşturmaktadır. Gerekli enfeksiyon kontrol önlemleri alınmadığı takdirde diş hekimliği klinikleri de Covid-19 için bir yayılım alanı haline gelebilir. Bu nedenle Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), tıp ve diş hekimliği alanlarında çeşitli meslek birlikleri ve Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı pandemi döneminde diş hekimliği uygulamalarına yönelik bir dizi önlem ve algoritma yayınlamışlardır. Bu derlemenin amacı da Covid-19’a yönelik literatür bilgilerini gözden geçirerek, pandemi döneminde diş hekimliği uygulamaları ile ilgili oluşabilecek tehlikeler ve bu tehlikelerin önüne geçmek için alınması gerekli tedbirleri, DSÖ, Sağlık Bakanlığı ve Bilim Örgütleri tarafından yayınlanmış olan rehberler ışığında sunmaktır. Diş hekimlerinin de bu güncellenen algoritmaları takip ederek ve kişisel koruyucu ekipman kullanıma dikkat ederek hastalarına bakmaları gerekmektedir. Diş hekimlerinin diğer bulaşıcı hastalıklar da olduğu gibi Covid-19 pandemisi döneminde gelen bütün hastaları enfekte kabul ederek gerekli önlemler altında tedavilerine devam etmelidir. Ayrıca daha önce Covid-19 tanısı alıp iyileşmiş hastalarda bulaşıcılığın ne kadar süre devam ettiği hala bilinmediğinden dikkatli davranılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları, TÜBA Raporları, Covid-19 Pandemi Değerlendirme raporu [Internet]. No: 34 ISBN: 978-605-2249-43-7. Available from: http://www.tuba.gov.tr/files/yayinlar/raporlar/Covid-19%20Raporu-revize.pdf.
- World Health Organization [Internet]. Global research on coronavirus disease (COVID-19). [cited 2020 April 10]. Available from: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019?gclid=CjwKCAjwxqX4BRBhEiwAYtJX7WnnjOEOY-n6rPHW2iNUsmswueudihMKwG-mp_SPDP-JUCfx-udWoBoCl1MQAvD_BwE.
- Hatipoğlu N. The “new” problem of humanity: New coronavirus (2019-nCoV / COVID-19) disease. Med J Bakirkoy 2020;16(1):1-8.
- Knapp A. “The Secret History of the First Coronavirus,” Forbes, E.T.: 13 Nisan 2020, https://www.forbes.com/sites/alexknapp/2020/04/11/the-secret-history-of-the-first-coronavirus-229e.
- Chen Y, Liu Q, Guo D. Emerging coronaviruses: Genome structure, replication, and pathogenesis. J Med Virol. 2020 Apr;92(4):418-423.
- Perlman S, Netland J. Coronaviruses post-SARS: update on replication and pathogenesis. Nature Reviews Microbiology 2009; 7 (6): 439-450. Andersen KG, Rambaut A, Lipkin WI, Holmes EC, Garry RF. The proximal origin of SARS-CoV-2. Nat Med 2020 Mar 17; 1-3.
- Xu H, Zhong L, Deng J, Peng J, Dan H, Zeng X, et al. High expression of ACE2 receptor of 2019-nCoV on the epithelial cells of oral mucosa. Int J Oral Sci. 2020;12(1):1-5.
- Wu JT, Leung K, Leung GM. Nowcasting and forecasting the potential domes- tic and international spread of the 2019-nCoV outbreak originating in Wuhan, China: A modelling study. Lancet 2020; 395: 689-697.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
21 Eylül 2020
Gönderilme Tarihi
7 Eylül 2020
Kabul Tarihi
12 Eylül 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 11 Sayı: 3
APA
Kaplan Yatğın, S., & Öztürk Tonguç, M. (2020). Covid-19 Pandemisinde Diş Hekimliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(3), 376-382. https://doi.org/10.22312/sdusbed.791701
AMA
1.Kaplan Yatğın S, Öztürk Tonguç M. Covid-19 Pandemisinde Diş Hekimliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;11(3):376-382. doi:10.22312/sdusbed.791701
Chicago
Kaplan Yatğın, Simge, ve Mine Öztürk Tonguç. 2020. “Covid-19 Pandemisinde Diş Hekimliği”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 11 (3): 376-82. https://doi.org/10.22312/sdusbed.791701.
EndNote
Kaplan Yatğın S, Öztürk Tonguç M (01 Eylül 2020) Covid-19 Pandemisinde Diş Hekimliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 11 3 376–382.
IEEE
[1]S. Kaplan Yatğın ve M. Öztürk Tonguç, “Covid-19 Pandemisinde Diş Hekimliği”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 11, sy 3, ss. 376–382, Eyl. 2020, doi: 10.22312/sdusbed.791701.
ISNAD
Kaplan Yatğın, Simge - Öztürk Tonguç, Mine. “Covid-19 Pandemisinde Diş Hekimliği”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 11/3 (01 Eylül 2020): 376-382. https://doi.org/10.22312/sdusbed.791701.
JAMA
1.Kaplan Yatğın S, Öztürk Tonguç M. Covid-19 Pandemisinde Diş Hekimliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;11:376–382.
MLA
Kaplan Yatğın, Simge, ve Mine Öztürk Tonguç. “Covid-19 Pandemisinde Diş Hekimliği”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2020, ss. 376-82, doi:10.22312/sdusbed.791701.
Vancouver
1.Simge Kaplan Yatğın, Mine Öztürk Tonguç. Covid-19 Pandemisinde Diş Hekimliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Eylül 2020;11(3):376-82. doi:10.22312/sdusbed.791701
