Menopozal Dönemde Nonfarmakolojik Yöntemlerin Uyku Kalitesine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışmaların Sistematik Derlemesi
Öz
Materyal-Metot: Sistematik derleme niteliğinde olan bu çalışmada, sistematik derleme ya da meta analiz araştırma raporunun yazımında kılavuz olan PRISMA protokolünden yararlanılmıştır. Çalışmada Scopus, PubMed, Web of Science, Cochrane ve Türk Medline veri tabanlarından Aralık 2020-Mart 2021 tarihleri arasında tarama yapılmıştır. Taramada, Türkçe “menopoz, uyku kalitesi, randomized kontrollü çalışma” İngilizce “menopause, sleep quality, randomized controlled trial” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Bu sistematik derlemeye menopozal dönemde nonfarmakolojik yöntemlerin uyku kalitesine etkisini ele alan, tam metnine ulaşılan, Türkçe veya İngilizce olarak yayınlanmış, Ocak 2015-Aralık 2020 tarihleri arasında yayınlanan randomize kontrollü çalışmalar alınmıştır.
Bulgular: Çalışmada toplam 365 kayda ulaşılmış ve analiz sonucunda 13 randomize kontrollü çalışmaya alınmıştır. Menopozda uyku kalitesini arttırmak için yapılan nonfarmakolojik çalışmalardan; akupunktur, akupresür, telefon tabanlı bilişsel davranışçı terapi, pedometre ile yürüme, acı portakal veya lavanta çiçeği tozu, pilates temelli egzersizler, farkındalık meditasyon eğitimi, hünnap tohum kapsülü, ayak banyosu menopozda uyku kalitesini önemli ölçüde iyileştirirken, papatya özü ve rezenenin etkinliği belirsiz bulunmuştur.
Sonuç: Nonfarmakolojik girişimlerin menopozda uyku kalitesinin arttırmada etkili olduğu, ancak orta ve uzun vadeli etkileri açıklayan gelecekteki nonfarmakolojik çalışmalar için objektif uyku ölçüm tekniklerinin uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Santoro N, Crawford, SL, El Khoudary SR, Allshouse AA, Burnett-Bowie SA, Finkelstein J. et al. Menstrual cycle hormone changes in women traversing menopause: study of women’s health across the nation. The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 2017;102(7):2218-2229.
- [2] Somani YB, Moore DJ, Kim DJK, Gonzales JU, Barlow MA, Elavsky S. et al.Retrograde and oscillatory shear increase across the menopause transition. Physiological Reports. 2019;7(1):e13965.
- [3] Jones HJ, Zak R, Lee KA. Sleep disturbances in midlife women at the cusp of the menopausal transition. Journal of Clinical Sleep Medicine. 2018;14(07):1127–1133.
- [4] Abdi F, Mobedi H, Roozbeh N. Hops for menopausal vasomotor symptoms: Mechanisms of action. Journal Menopausal Medicine. 2016; 22:62-4.
- [5] Pengo MF, Won CH, Bourjeily G. Sleep in women across the life span. Chest. 2018; 154:196–206.
- [6] Baker FC, De Zambotti M, Colrain IM, Bei B. (2018). Sleep problems during the menopausal transition: prevalence, impact, and management challenges. Nature And Science of Sleep, 10, 73.
- [7] Kim MJ, Yim G, Park HY. Vasomotor and physical menopausal symptoms are associated with sleep quality. PLOS One, 2018;13.
- [8] Posadzki P, Lee MS, Moon TW, Choi TY, Park TY, Ernst E. Prevalence of complementary and alternative medicine (CAM) use by menopausal women: a systematic review of surveys. Maturitas. 2013;75:34–43.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Nülüfer Erbil
0000-0003-3586-6237
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Ağustos 2022
Gönderilme Tarihi
14 Haziran 2021
Kabul Tarihi
11 Nisan 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 13 Sayı: 2
