Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

Kanserli Hastalara Bakım Verenlerin Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

Yıl 2020, Cilt 11, Sayı 1, 43 - 48, 03.03.2020

Öz

Amaç: Bu çalışma, kanserli hastalara bakım verenlerin yaşam kalitesini ve etkileyen etmenleri belirlemek amacıyla planlandı.

Materyal-Metot: Araştırmanın örneklemini Eylül 2017-Ocak 2018 tarihleri arasında Edirne’de bir Üniversite’de  Medikal Onkoloji Hastanesinde yatarak tedavi gören hastaya bakım veren 110 hasta yakını oluşturdu. Veriler, Hastaya İlişkin Özellikler ve Bakım Verene İlişkin Özellikler Bilgi Formu ve Kanserli Hastalara Bakım Verenlerde Yaşam Kalitesi Ölçeği (The Caregiver Quality of Life Index Cancer Scale-CQLC) kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde yüzdelik, ortalama, Pearson’s korelasyon analizi, student-t testi, One-Way Anova testleri kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p< 0,05 olarak kabul edildi.

Bulgular: Kanserli hastaya bakım verenlerin yaş ortalaması 47,34±12,86 yıl olup, %70,9’u kadın, %80,9’u evli, %78,2’si çocuk sahibiydi. Bakım verenlerin %93,6’sı aile üyeleri ile birlikte yaşadığını, %55,5’i bakım verdikleri hastaya başka bakım verecek biri olmadığını ve %92,8’inin bakım verdiği hastanın aile üyesi/akrabası olduğunu ifade etti. Kanserli hastaya bakım verenlerin CQOLC toplam puan ortalaması 72,16±14,07 olarak bulundu. Başka bakım vereni olmayan, sosyal güvencesi olmayan ve kötü gelir durumuna sahip bakım verenlerin yaşam kalitesinin istatistiksel olarak daha düşük olduğu belirlendi (p<0,05).

Sonuç: Kanserli hastaya bakım verenlerin yaşam kalitesinin iyi düzeyde olmadığı ve yaşam kalitesinin bazı özelliklerden (başka bakım verenin varlığı, sosyal güvence, gelir durumu vb.) etkilendiği bulundu. 

Kaynakça

  • 1. Dünya Sağlık Örgütü Uluslararası Kanser Araştırmaları Kurumu (WHO), Dünya Kanser Raporu 2018, Erişim 26.03.2019, http://www.who.int/cancer/en.
  • 2. Karabulutlu Ö. Kemoterapi alan hastalarda semptom yönetimi ve yaşam kalitesinin sürdürülmesi. İ.Ü.F.N. Hem. Derg. 2009; 17 (3): 218-25 .
  • 3. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Kurumu, Türkiye Kanser İstatistikleri 2017, Erişim 26.03.2019, http://kanser.gov.tr/daire-faaliyetleri/kanser-istatistikleri.html.pdf.
  • 4. Karabuğa Yakar H, Pınar R. Kanserli hastalara bakım veren aile üyelerinin yaşam kalitesi ve yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi. 2013; 15(2): 1-16.
  • 5. Kitrungrote L, Cohen MZ. Quality of life of family caregivers of patients with cancer: A literature review. Oncol Nurs Forum.2006; 33(3): 625-32.
  • 6. Orak OS, Sezgin S. Kanser hastasına bakım veren aile bireylerinin bakım verme yüklerinin belirlenmesi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi - Journal of Psychiatric Nursing. 2015; 6(1): 33-9.
  • 7. Hudson PL, Remedios C, Thomas K. A systematic review of psychosocial interventions for family carers of palliative care patients. BMC Palliative Care. 2010 9(17): 1-6.
  • 8. Kim Y, Given BA. Quality of Life of Family Caregivers of Cancer Survivors. Cancer Supplement. 2008; 112(11): 2556-68.
  • 9. Weitzner MA, Jacobsen PB, Wagner H, Friedland J, Cox C. The Caregiver Quality of Life Index-Cancer (CQOLC) Scale: Development and validation of an instrument to measure quality of life of the family caregiver of patients with cancer. Qual Life Res. 1999; 8: 55-63.
  • 10. Karabuğa Yakar H, Pınar R. Reliability and validity of Turkish version of the caregiver Quality of Life Index Cancer Scale. Asian Pac J Cancer Prev. 2013; 14 (7), 4415-19.
  • 11. Yıldız E, Dedeli Ö, Çınar Pakyüz S. Kanser hastalarına bakım veren aile üyelerinin bakım yükü ve yaşam kalitesinin incelenmesi. Hemşirelikte Eğitim ve araştırma Dergisi. 2016; 13(3): 216-25.
  • 12. Kabataş Yıldız M, Ekinci M. Kanserli hastaya bakım veren aile üyelerinin bakım yükleri ve öfke ifade tarzları arasındaki ilişki ve etkileyen faktörler. Hemşirelikte Eğitim ve araştırma Dergisi. 2017; 13(3): 216-25.
  • 13. Şahin ZA, Polat H, Ergüney S. Kemoterapi alan hastalara bakım verenlerin bakım verme yüklerinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2009;12(2):1-9.
  • 14. Yeşil T, Çetinkaya Ulusoy E, Korkmaz M. Kronik hastalığı olanlara bakım verenlerin bakım yükü ve yaşam kalitesinin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2016; 5(4): 54-66.
  • 15. Tang WR. Hospice family caregivers’ quality of life. Journal of Clinical Nursing. 2009; 18, 2563-72.
  • 16. Hacıalioğlu N, Özer N, Karabulutlu E, Erdem N, Erci B. The quality of life of family caregivers of cancer patients in the east of Turkey. Eur J Oncol Nurs. 2010;14: 211-17.
  • 17. Meyers JL, Gray LN. The relationships between family primary caregiver characteristics and satisfaction with hospice care, quality of life, and burden. Oncology Nursing Forum. 2001; 28(1): 73-82.
  • 18. Çeler HG, Cengiz Özyurt B, Elbi H, Özcan F. Meme kanseri hastalarının yakınlarında yaşam kalitesinin ve bakım yükünün değerlendirilmesi. Ankara Med J. 2018; 18(2): 164-74.
  • 19. Karaaslan A. Kanserli hastalara bakım veren aile üyelerinin bakım yükü ve algıladıkları sosyal destek düzeyi, [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2013.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sağlık Bilimleri ve Hizmetleri
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Seda KURT (Sorumlu Yazar)
TRAKYA ÜNİVERSİTESİ
0000-0003-1844-1229
Türkiye


Serap ÜNSAR
TRAKYA ÜNİVERSİTESİ
0000-0001-7723-8816
Türkiye


Özgül EROL
TRAKYA ÜNİVERSİTESİ
0000-0001-9676-7115
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 3 Mart 2020
Başvuru Tarihi 3 Eylül 2019
Kabul Tarihi 20 Şubat 2020
Yayınlandığı Sayı Yıl 2020, Cilt 11, Sayı 1

Kaynak Göster

Vancouver Kurt S. , Ünsar S. , Erol Ö. Kanserli Hastalara Bakım Verenlerin Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020; 11(1): 43-48.

SDÜ Sağlık Bilimleri Dergisi, makalenin gönderilmesi ve yayınlanması dahil olmak üzere hiçbir aşamada herhangi bir ücret talep etmemektedir. Dergimiz, bilimsel araştırmaları okuyucuya ücretsiz sunmanın bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimseyerek, içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır.