KANSER HASTALARININ C TİPİ KİŞİLİK ÖZELLİĞİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Aslı Metin; Ramazan Erdem

KANSER HASTALARININ C TİPİ KİŞİLİK ÖZELLİĞİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Kanseri etkileyen birçok faktör olmasının yanı sıra bireyin duygu, düşünce ve tutumlarını etkileyen kişilik kavramı ve kanser arasındaki ilişki son dönemlerde üzerinde durulan bir konu haline gelmiştir. Bu araştırmada kanser ve kişilik arasındaki ilişki incelenmek istenmiştir. Araştırma deney-kontrol grubuyla yapılmış olup 77 kanser hastası ve 117 kanser hastası olmayan katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Bozo vd. (2012) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan “C Tipi Davranış Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma sonucunda kanser hastası olan bireylerin diğer bireylere göre insan ilişkilerinde kendini daha geri plana attığı, kendini feda ettiği görülürken, duygularını ifade edememe boyutunun deney-kontrol grubu arasında anlamlı bir farklılık yaratmadığı görülmüştür. Bu araştırmada hayatının bir evresinde kanserle karşılaşmış olan bireylerin kendilerini geri plana atarak başkalarını daha çok düşündüğü, kendilerini feda etmekten çekinmedikleri gibi sonuçlara ulaşılarak kişilik yapılarının farklı olduğu ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Barling, J., & Charbonneau, D. (1992). Disentangling the relationship between the achievement striving and impatience-irritability dimensions of type A behavior, performance and health. Journal of Organizational Behavior, 13(4), 369-377.
Baykara, O. (2016). Kanser tedavisinde güncel yaklaşımlar. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(3), 154-165.
Bleiker, E. M., Hendriks, J. H., Otten, J. D., Verbeek, A. L., & van Der Ploeg, H. M. (2008). Personality factors and breast cancer risk: a 13-year follow-up. Journal of the National Cancer Institute, 100 (3), 213-218.
Bozo, Ö., Yılmaz, T., ve Tathan, E. (2012). C tipi davranış ölçeğinin türkçeye uyarlama, güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 13(2), 145-150.
Durna, U. (2005). A tipi ve B tipi kişilik yapıları ve bu kişilik yapılarını etkileyen faktörlerle ilgili bir araştırma. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(1), 275-290.
Friedman, M., & Rosenman, R. H. (1974). Type A Behavior and Your Heart. Fawcett.
Ghorbani Amir, H., AhmadiGatab T., & Shayan N. (2011). Relationship between type A personality and mental health. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 30, 2010-2018.
Glass, D.C. (1980). Stress, Behavior Patterns & Coronary Disease. Blankstein, K.R., Pliner, P., Polivy, J. (Ed) içinde Assessment and modification of emotional behavior. advances in the study of communication and affect, (s. 193-194) Springer, Boston, MA.

Hamzeh, S., Beyrami, M & Hashemi Nosratabadi T. (2011). Comparison of personality trait, negative experienced emotions and coping styles between healthy women and those suffering from cancer (persian), Journal of Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, 19(5), 627-36.
Inglis, B. (1990). Tıbbın hastalığı çağın hastalıklarına ve modern tıbba bir bakış, (Murat Ç., Çev.), İnkılab Yayınları.
Kanten, P., Gümüştekin G., & Kanten, S. (2017). Exploring the role of A, B, C and D personality types on individuals work-related behaviors and health problems: A Theoretical Model. International Journal of Business and Management Invention, 6(7), 29-37.
Khanjani, Z., Bashirpoor, K., & Bahadori Khosroshahi, J., (2012). Comparing personality characters, mental stress and depression in people with cancer and normal people. Orumieh Medical Journal, 23(6), 619-627.
Kurrass, J. A. (2004). The development of a behavioral measure of Type C. Armstrong Atlantic State University.
Lala, A., Bobîrnac, G., & Tipa, R., (2010). Stress levels, alexithymia, type A and type C personality patterns in undergraduate students. Journal of Medicine and Life, 3(2), 200–205.
Nisi., S. A., Makvandi., B., & Heidari., A. (2015) Comparing personality characters, type C personality and coping styles in people with breast, uterine cervix, lung and prostate cancer, MAGNT Research Report. 3(3), 1516-1534.
Ogden, J. (2012). Health Psychology: A Textbook: A textbook, McGraw-HillEducation (UK).
Sigerist, H. E. (1932). Annual graduate fortnight: “Tumors”, october 17 to 28, 1932: The historical development of the pathology and therapy of cancer. Bulletin of the New York Academy of Medicine, 8(11), 642.
Soysal, A. (2008). Çalışma yaşamında kişilik tipleri: bir literatür taraması. Çimento İşveren Dergisi, 1(22), 4-19. Sümbüloğu, K ve Sümbüloğlu, V. (2016). Biyoistatistik, 17. Baskı, Hatiboğlu Yayınevi.
Temoshok, L. (1987). Personality, coping style, emotion and cancer: Towards an integrative Model. Cancer Surveys, 6(3), 545-567.
Perry, L. M., Hoerger, M., Silberstein, J., Sartor, O., & Duberstein, P. (2018). Understanding the distressed prostate cancer patient: Role of personality. Psycho‐Oncology, 27(3), 810-816.
Wei M., Guo L., Zhu Y., Guo Y., Yv S., Namassevayam G., Xue, W., Li, J., Li, L., Shen, J., Zhu, Z., Wang, W., Liu, Zhao, J. & Chen, F. (2019). Type C personality and depression among newly diagnosed breast cancer patients: the mediating role of sense of coherence. Neuropsychiatric Disease and Treatment. 15, 3519–3529.
Zengin, O. (2011). Sosyal hizmetin sağlık hizmetlerinin sunumundaki rolü. Konuralp Tıp Dergisi, 2011(3), 29-34.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aslı Metin ^*
0000-0002-6967-1772
Türkiye

Ramazan Erdem
0000-0001-6951-3814
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

31 Temmuz 2023

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

19 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

27 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 5 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA55YM44HC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Metin, A., & Erdem, R. (2023). KANSER HASTALARININ C TİPİ KİŞİLİK ÖZELLİĞİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, 5(1), 40-51. https://izlik.org/JA55YM44HC

AMA

1.Metin A, Erdem R. KANSER HASTALARININ C TİPİ KİŞİLİK ÖZELLİĞİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi. 2023;5(1):40-51. https://izlik.org/JA55YM44HC

Chicago

Metin, Aslı, ve Ramazan Erdem. 2023. “KANSER HASTALARININ C TİPİ KİŞİLİK ÖZELLİĞİ AÇISINDAN İNCELENMESİ”. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi 5 (1): 40-51. https://izlik.org/JA55YM44HC.

EndNote

Metin A, Erdem R (01 Temmuz 2023) KANSER HASTALARININ C TİPİ KİŞİLİK ÖZELLİĞİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi 5 1 40–51.

IEEE

[1]A. Metin ve R. Erdem, “KANSER HASTALARININ C TİPİ KİŞİLİK ÖZELLİĞİ AÇISINDAN İNCELENMESİ”, SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, c. 5, sy 1, ss. 40–51, Tem. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55YM44HC

ISNAD

Metin, Aslı - Erdem, Ramazan. “KANSER HASTALARININ C TİPİ KİŞİLİK ÖZELLİĞİ AÇISINDAN İNCELENMESİ”. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi 5/1 (01 Temmuz 2023): 40-51. https://izlik.org/JA55YM44HC.

JAMA

1.Metin A, Erdem R. KANSER HASTALARININ C TİPİ KİŞİLİK ÖZELLİĞİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi. 2023;5:40–51.

MLA

Metin, Aslı, ve Ramazan Erdem. “KANSER HASTALARININ C TİPİ KİŞİLİK ÖZELLİĞİ AÇISINDAN İNCELENMESİ”. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, c. 5, sy 1, Temmuz 2023, ss. 40-51, https://izlik.org/JA55YM44HC.

Vancouver

1.Aslı Metin, Ramazan Erdem. KANSER HASTALARININ C TİPİ KİŞİLİK ÖZELLİĞİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2023;5(1):40-51. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55YM44HC