ANALYSIS OF FINANCIAL PERFORMANCE OF THE TURKISH HEALTHCARE SECTOR BEFORE AND AFTER THE COVID-19 PANDEMIC

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 92 - 108, 30.12.2025

Hakan Oğuz Arı

Öz

The COVID-19 pandemic has significantly impacted healthcare systems worldwide, both structurally and financially. This study evaluates the financial performance of the human health and social work activities sector across the pre-pandemic, pandemic, and post-pandemic periods. Using financial data from 2017–2023, the DuPont analysis method was employed to assess changes over time. Results show that the sector exhibited an unstable financial structure and notable fluctuations in return on equity before the pandemic. During the pandemic, return on equity rose markedly, and this upward trend continued afterward. The post-pandemic period also revealed more effective and efficient asset utilization, contributing to improved overall performance. These findings offer valuable insights for managers and investors, emphasizing the importance of focusing on return on equity to ensure sustainable financial stability and enhance resilience against future crises. The study’s results are expected to inform practice and contribute to the literature.

Anahtar Kelimeler

Financial Performance , DuPont Analysis , Health Sector , COVID-19 Pandemic

COVID-19 PANDEMİSİ ÖNCESİ VE SONRASINDA TÜRK SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN FİNANSAL PERFORMANSININ ANALİZİ

Öz

COVID-19 pandemisi, küresel ölçekte sağlık sistemlerini yapısal ve finansal açıdan ciddi biçimde etkilemiştir. Bu bağlamda, çalışmanın amacı insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri sektörünün pandemi öncesi, pandemi dönemi ve pandemi sonrası finansal performansını değerlendirmektir. Analiz kapsamında, sektörün 2017-2023 yıllarına ait finansal verileri kullanılarak DuPont analizi yöntemi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, pandemi öncesi dönemde sektörün finansal yapısının istikrarsız bir görünüm sergilediğini ve özkaynak kârlılığında önemli dalgalanmaların yaşandığını göstermektedir. Pandemi döneminde ise sektörün özkaynak kârlılığında dikkate değer bir artış gözlenmiş, bu eğilim pandemi sonrasında da devam etmiştir. Ayrıca, pandemi sonrasında sektörün varlıklarını daha etkin ve verimli kullandığı, finansal performansında genel olarak iyileşme sağlandığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, sektördeki yöneticiler ve yatırımcılar için finansal karar alma süreçlerinde önemli bilgiler sunmaktadır. Aynı zamanda, sektörde kalıcı bir finansal istikrarın sağlanabilmesi ve gelecekteki krizlere karşı dayanıklılığın artırılabilmesi açısından özkaynak kârlılığına odaklanmanın önemini vurgulamaktadır. Çalışmanın sonuçlarının, uygulayıcılara yol gösterici olması ve literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Finansal Performans , DuPont Analizi , Sağlık Sektörü , COVID-19 Pandemisi

Etik Beyan

Makalenin etik kurul izin belgesi gerektirmeyen bir çalışma olduğunu beyan ederiz.

Destekleyen Kurum

Çalışmada herhangi bir kurum ya da kuruluştan destek alınmamıştır.

Kaynakça

• Afulani, P.A., Gyamerah, A.O., Nutor, J.J., Laar, A., Aborigo, R.A. ve Malechi, H. (2021). Inadequate preparedness for response to COVID-19 is associated with stress and burnout among healthcare workers in Ghana. PLoS One, (16)4, 1–20. https://doi.org/10.1371/journal.pone.02502 94.
• Almazari, A. A. ve Saud, K. (2012). Financial performance analysis of the Jordanian Arab Bank by using the dupont System of financial analysis. International Journal of Economics and Finance, 4(4), 86–94 Amer, F., Hammoud, S. ve Khatatbeh, H. (2022). A systematic review: the dimensions to evaluate health care performance and an implication during the pandemic. BMC Health Serv Res 22, 621. https://doi.org/10.1186/s12913-022-07863-0.
• Atik, M., Yılmaz, B. ve Atalay, A. (2025). Finansal performansın Dupont tekniği ile yapısal eşitlik modeli üzerinden analizi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 17(1), 348–357. https://doi.org/10.20491/isarder.2025.1975 Austin, J.M. ve Kachalia, A. (2020). The state of health care quality measurement in the era of COVID-19. JAMA, 324(4), 333-334. https://doi.org/10.1001/jama.2020.11461.
• Aydemir, İ. (2024). Türkiye’de 2009-2021 yılları arasında sağlık işletmelerinde gerçekleşen finansal performans analizi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(1), 186-200.
• Başaran, G. ve Özdemir, M. (2022). Türkiye’de hastane hizmetleri sektöründeki firmaların finansal performanslarının Covid-19 dönemiyle birlikte oran analizi ve WASPAS yöntemi ile belirlenmesi. Socıal Mentalıty And Researcher Thınkers Journal (Smart Journal), 8(59), 887-901.
• Bolat, İ. (2025). Borsa İstanbul’da işlem gören ana metal sanayi şirketlerinin finansal performanslarının karşılaştırılması üzerine bir araştırma: DuPont Analizi. AKAD Dergisi, 17(32), 39–51. https://doi.org/10.20990/kilisiibfakademik.1626707
• Chang, K., Chichernea, D. ve Hassabelnaby, H. (2014). On the DuPont analysis in the health care industry. Journal of Accounting and Public Policy, 33. https://doi.org/101016/j.jaccpubpol.2013.10.002.
• Cleverley, W. O. ve Cleverley, J. O. (2018). Essentials of healthcare finance (8th ed.). Jones & Bartlett Learning. Collier, H. W., McGowan, C. B. Ve Muhammad, J. (2006). Financial analysis of financial institutions in an evolving environment. Proceedings of the Meeting of the Decision Sciences Institute, Southwest Region, Oklahoma City, 105–114. University of Wollongong, Faculty of Business Research Online.
• Coyne J. S. (1986). A financial model for assessing hospital performance: an application to multi-institutional organizations,Hospital & health services administration, 31(2), 28–40.
• Dayı, F. (2024). Sağlık işletmelerinin finansal performanslarının incelenmesi BIST’te bir uygulama. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(4), 1654-1666.
• Doorasamy, M. (2016). Using DuPont analysis to assess the financial performance of the top 3 JSE listed companies in the food industry. Investment Management and Financial Innovations, 13(2), 29–44. http://dx.doi.org/10.21511/imfi.13(2).2016.04
• Ertürk, M. (2024). DuPont analizi yöntemi ile finansal performansın değerlendirilmesi: BIST XTRZM Endeksi Örneği. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 59(4), 3073-3096.
• Firer, C. (1999). Driving financial performance through the DuPont identity: A strategic use of financial analysis. Financial Practice and Education, 9, 34–46.
• Gapenski, L. C. (2007). Healthcare finance: An introduction to accounting and financial management (4th ed.). Health Administration Press.
• Gül, M. (2025). DuPont analizi yöntemiyle tekstil sektörünün finansal performansının incelenmesi. SSD Journal, 10(49). https://doi.org/10.5281/zenodo.15002633
• Gülençer, S., Bozdogan, C. ve Ancın, V. (2024). Borsa İstanbul’da işlem gören ilaç ve sağlık sektörü işletmelerinin finansal risk ve performanslarının değerlendirilmesi, Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 5(2), 61-75.
• Herciu, M., Ogrean, C. ve Belascu, L. (2011). A DuPont analysis of the 20 most profitable companies in the world. In Proceedings of the 2011 International Conference on Business and Economics Research (Vol. 1, pp. 45–48). Kuala Lumpur, Malaysia: IACSIT Press.
• Ichsani, S., Wijaya, J.H., Hendiarto, S. ve Hertina, D. (2022). Comparative study of the financial performance on pharmaceutical and healthcare Companies before and during the Covid-19 Pandemic. Jurnal Ad'ministrare, (9)1, 245-254.
• İşlek, E., Özatkan, Y., Bilir M.K., Arı, H.O., Çelik, H. ve Yıldırım, H.H. (2020). COVID-19 pandemi yönetiminde Türkiye örneği: sağlık politikası uygulamaları ve stratejileri. TÜSPE Rapor: 2020/2, TÜSPE Yayınları, Ankara. Kabak, S. ve Yurttadur, M. (2023). Türkiye’deki hastane alt sektörünün finansal performansının değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(3), 1076-1085. https://doi.org/10.36362/gumus.1326037
• Kefe, İ. (2023). COVID-19 pandemisinde DUPONT analizi ile sağlık sektörünün finansal performansının incelenmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 26(2), 461-478.
• Lalani, K., Helton, J., Vega, F. R., Cardenas-Turanzas, M., Champagne-Langabeer, T. ve Langabeer, J. R. (2023). The impact of COVID-19 on the financial performance of largest teaching hospitals. Healthcare (Basel, Switzerland), 11(14), 1996.
• Lou, N.M., Montreuil, T., Feldman, L.S., Fried, G.M., Lavoie-Tremblay, M. ve Bhanji, F. (2021). Evaluations of healthcare providers’ perceived support from personal, hospital, and system resources: implications for well-being and management in healthcare in Montreal, Quebec, during COVID-19. Eval Health Prof, 4(4), 319–22. https://doi.org/10.1177/01632787211012742.
• Melvin, J., Boehlje, M., Dobbins, C., ve Gray, A. (2004). The DuPont profitability analysis model: An application and evaluation of an e-learning tool. Agricultural Finance Review, 64, 75-89. https://doi.org/10.1108/00214660480001155.
• Mubin, M., Iqbal, A. ve Hussain, A. (2014), Determinant of return on assets and return on equity and its industry wise effects: Evidence from KSE (Karachi stock exchange). Research Journal of Finance and Accounting, 5(15), 148-157.
• Ndlovu, C. ve Alagidede, P. (2015). On the determinants of return on equity in South Africa's financial services industry. Journal of Economic and Financial Sciences, 8, 550-566. https://doi.org/10.4102/jef.v8i2.108. Palepu, K. G., Healy, P. M. ve Peek, E. (2013). Business analysis and valuation: IFRS edition (3rd ed.). Boston, MA: Cengage Learning.
• Penman, S. H. (2013). Financial statement analysis and security valuation (5th ed.). Boston, MA: McGraw-Hill. Park, J.W. ve Guahk, S. (2017). Financial performance of healthcare firms: The case of Korea. International Journal of Economics and Financial Issues, 7(3), 721-728.
• Sarıyer, G. ve Acar, E. (2021). Financial performance evaluatıon of Turkish basic metal industry: Combining AHP and TOPSIS. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (31), 113-128. https://doi.org/10.18092/ulikidince.734976
• Sherman, H. D. (1986). Interpreting hospital performance with financial statement analysis. Accounting Review, 526-550.
• Soliman, M. (2008). The use of DuPont analysis by market participants. The Accounting Review, 83(3), 823–853.
• Şenol, A. (2023). COVİD-19 salgını sürecinde borsa İstanbul’da işlem gören sağlık işletmelerinin finansal göstergeler ile Topsis yöntemiyle değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(88), 1445-1459. https://doi.org/10.17755/esosder.1247807
• TCMB. (2025). Sektör bilançoları istatistikleri. Erişim Adresi: https://www3.tcmb.gov.tr/sektor/#/tr, Erişim Tarihi: 20.01.2025
• Thakkar, J. (2014). Development of balanced scorecard for healthcare using interpretive structural modeling and analytic network process. J Adv Manag Res, 11, 232–56.
• TÜİK. (2025). Sağlık harcamaları istatistikleri. Erişim Adresi: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Saglik-Harcamalari-Istatistikleri-2023-53561, Erişim Tarihi: 23.01.2025.
• Vintilǎ, G. ve Duca, F. (2012), The impact of financial leverage to profitability study of companies listed in Bucharest Stock Exchange. ‘Ovidius’ University Annals, Economic Sciences Series, Vol. XII.
• Yoon, E. ve Jang, S. (2013), The effect of financial leverage on profitability and risk of restaurant firms. The Journal of Hospitality Financial Management, 13(1), 1-20.