BİREYLERİN SAĞLIKLI BESLENME TAKINTISININ (ORTOREKSİYA NERVOZA) YAŞAM KALİTESİ VE MUTLULUK ÜZERİNE ETKİSİ

Öz

Günümüzde çok yaygın olan ve özellikle medya araçlarıyla insanlara sürekli empoze edilen “sağlıklı beslenme” başlığının altında fazlaca yer edinen birçok konu bulunmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı bireylerin ortoreksiya nevroza (sağlıklı beslenme takıntısı) eğilimlerini tespit etmek ve yaşam kalitesi ve mutluluk ile ilişkisini ortaya koyarak sosyo-demografik değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektedir. Araştırmanın evrenini Isparta il merkezinde yaşayan 18 yaş ve üzeri bireyler oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup veri toplama aracı olarak anket tekniğinden yararlanılmış ve 501 kişiye kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılmıştır. Çalışmada, "Orto-15 Ölçeği", "Mutluluk Ölçeği" ve “Çok Boyutlu Yaşam Kalitesi Ölçeği” olmak üzere üç bölümden ve 55 sorudan oluşan ölçekler kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre, ortoreksiya nevroza eğiliminde olan bireylerin yaşam kalitelerinin yüksek olduğu ve bununla beraber mutluluk düzeylerinin de arttığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ortoreksiya Nervoza
• Sağlıklı Beslenme Takıntısı
• Yaşam Kalitesi
• Mutluluk.

Destekleyen Kurum

Bu çalışma Prof. Dr. Ramazan ERDEM danışmanlığında Fatmanur Güvenç'in yüksek lisans tezinden üretilmiştir.

THE EFFECT OF INDIVIDUALS' OBSESSION WITH HEALTHY NUTRITION (ORTHOREXIA NERVOSA) ON THE QUALITY OF LIFE AND HAPPINESS

Öz

There are many topics that are widely covered under the title of “healthy nutrition”, which is very common today and is constantly imposed on people, especially through media. The main purpose of this study is to determine the tendency of individuals towards orthorexia nervosa (healthy nutrition obsession) and to examine whether it differs in terms of socio-demographic variables by revealing its relationship with quality of life and happiness. The universe of the study consists of individuals aged 18 and over living in the city center of Isparta. Quantitative research method was used in the study, survey technique was used as a data collection tool and 501 people were reached with convenience sampling method. Scales consisting of three sections and 55 questions, namely “Ortho-15 Scale”, “Happiness Scale” and “Multidimensional Quality of Life Scale” were used in the study. According to the results of the study, it is seen that the quality of life of individuals with a tendency towards orthorexia nervosa is high and their happiness levels increase as well.

Anahtar Kelimeler

• Orthorexia Nervosa
• Healthy Eating
• Obsession
• Life Quality
• Happinies.

Kaynakça

1. Akdeniz, C., Aydemir, Ö., & Akdeniz, F. (1999). Sağlık düzeyi ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması & gü&nilirliği. Klinik Psikofarmokoloji Bülteni, 9(2), 104–108.
2. Andries, A. M. (2011). Positive and negative emotions within the organizational context. Global Journal of Human Social Science, 11(9), 26–39.
3. APA. (2013). Amerikan Psikiyatri Birliği. Psikiyatride Hastalıkların Tanımlanması ve Sınıflandırılması Elkitabı, Yeniden Gözden Geçirilmiş Beşinci Baskı (DSM-V).Nöropsikiyatri. Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
4. Arusoğlu, G. (2006). Sağlıklı beslenme takıntısı (ortoreksiya) belirtilerinin incelenmesi, orto-15 ölçeğinin uyarlanması. Hacettepe Üni&rsitesi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
5. Atkinson, R. L., Atkinson, R. C., Smith, E. E., Bem, D. J., & Nolen-Hoeksema, S. (1999). Hilgard’s Introduction to Psychology (12 th).
6. Avis, N. E., Smith, K. W., Hambleton, R. K., & Feldman, H. A. (2017). Development of the multidimensional index of life quality: A quality of life measure for cardiovascular disease. medical care, 34(11), 1102–1120.
7. Behremen, C., & Doğdubay, M. (2015). Yı̇yecek ve içecek işletmelerı̇nde psı̇konörobı̇yokı̇mya yaklaşımı. Balıkesir University the Journal of Social Sciences Institute, 18(34), 23–49.
8. Bozok, N. (2011). Biyoiktidara özgü bir özneleşme pratiği olarak popüler sağlıklı yaşam söylemi. Toplum ve Bilim, 122, 37–52.

9. Bratman, S., & Knight, D. (2000). Health food junkies: O&rcoming the obsession with healthful eating (First Edit). New York: Broadway Books.
10. Bryant, B. J., Yau, Y. Y., Arceo, S. M., Hopkins, J. A., & Leitman, S. F. (2013). Ascertainment of ıron deficiency and depletion in blood donors through screening questions for pica and restless legs syndrome. Transfusion, 53(8), 1637–1644.
11. Butcher, J. N., Mineka, S., & Hooley, J. M. (2013). Anormal Psikoloji (1. Basım). İstanbul: Kaktüs Yayınevi. Büyükdüvenci, S. (1993). Arı̇stoteles’te mutluluk kavramı. Felsefe Dünyası, (9), 41–45.
12. Carr, A. J., Gibson, B., & Robinson, P. G. (2001). Measuring Quality of Life is Quality of Life Determined by Expectations or Experience? British Medical Journal, 322(7296), 1240–1243.
13. Cassin, S. E., & Von Ranson, K. M. (2005). Personality and Eating Disorders: A decade in review. Clinical Psychology Review, 25(7), 895–916.
14. Chamo&, A. S., Graham, P. A. M., & Wallis, C. M. (1991). guilt and obsessi&‐ compulsive traits in female dieters. journal of human nutrition and dietetics, 4(2), 113–119.
15. Crow, S. J., Peterson, C. B., Swanson, S. A., Raymond, N. C., Specker, S., Eckert, E. D., & Mitchell, J. E. (2009). Increased mortality with eating disorders. American Journal of Psychiatry, 166(12), 1342–1346.
16. Demir, Ş. (2012). Akut koroner sendromlu hastalarda çok boyutlu yaşam kalı̇tesı̇ indeksı̇nı̇n geçerlı̇k ve güvenı̇rlı̇k çalışması. Akdeniz Üni&rsitesi, Yüksek Lisans Tezi, Antalya.
17. Demirci, İ. (2017). Huzurlu & mutlu yaşamın değerler ve karakter güçleri bağlamında karma bir araştırmayla incelenmesi. Marmara Üni&rsitesi, Doktora Tezi, İstanbul.
18. Diener, E., & Diener, C. (1996). Most people are happy. psychologial science, 7(3), 181–186.
19. Donini, L. M., Marsili, D., Graziani, M. P., Imbriale, M., & Cannella, C. (2004). Orthorexia nervosa: A preliminary study with a proposal for diagnosis and an attempt to measure the dimension of the phenomenon. Eating and Weight Disorders, 9(2), 151–157.
20. Erdem, R., & Güngör, S. (2019). Sağlıklı yaşam sendromuna dair kavramsal bir inceleme. Gaziantep Üni&rsitesi İslâhiye İİBF Uluslararası E-Dergi, 3(3), 121– 131.
21. Fairburn, C. G., & Brownell, K. D. (2002). Eating disorders and obesity: A comprehensi& handbook (2nd ed.). New York: The Guilford Press.
22. Fassino, S., Amianto, F., Gramaglia, C., Facchini, F., & Abbate Daga, G. (2004). Temperament and character in eating disorders: ten years of studies. Eating and Weight Disorders, 9(2), 81–90.
23. Johnson, C. L., Stuckey, M. K., Lewis, L. D., & Schwartz, D. M. (1982). Bulimia: A descriptive survey of 316 cases. ınternational journal of eating disorders, 2(1), 3–16.
24. Kangal, A. (2013). Mutluluk üzerı̇ne kavramsal bı̇r değerlendı̇rme ve Türk hanehalkı içı̇n bazı sonuçlar. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 12(44), 214–233.
25. Kennedy, V., & Manke, F. (1994). Personality disorders in anorexia nervosa and bulimia nervosa. journal of psychiatric research, 103(1), 137–147.
26. Kim, Y. R., Kim, J. H., Kim, M. J., & Treasure, J. (2014). Differential methylation of the oxytocin receptor gene in patients with anorexia nervosa: A pilot study. plos one, 9(2), 1-7.
27. Klump, K. L., Miller, K. B., Keel, P. K., McGue, M., & Iacono, W. G. (2001). Genetic and environmental ınfluences on anorexia nervosa syndromes in a population- based twin sample. psychological medicine, 31(4), 737–740.
28. Köroğlu, E. (2001). Amerikan Psikiyatri Birliği.Psikiyatride DSM-IV-TR Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı (çeviri). Washington DC, 2000’den çeviren Köroğlu E,: Ankara Hekimler Yayın Birliği.
29. Macht, M. (1999). Characteristics of eating in anger, fear, sadness and joy. Appetite, 33(1), 129–139.