Klinik Araştırma

MULTİPL SKLEROZDA KOGNİTİF ETKİLENMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 29 Sayı: 4 27 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

MULTİPL SKLEROZDA KOGNİTİF ETKİLENMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Amaç Multipl skleroz (MS), santral sinir sisteminin ön planda beyaz cevherini etkileyen kronik inflamatuar demiyelinizan hastalığıdır. Kognitif bozukluk relapsing remitting multipl skleroz (RRMS) hastalarında sık karşılaşılan bir sorundur ve yaşam kalitesi üzerinde önemli rol oynamaktadır. MS hastalarının %30-70’inde kognitif bozukluk görülür. Bozukluklar tipik olarak bellek, dikkat, bilgi işleme fonksiyonlarındadır. Bu çalışmada erken evre MS hastalarındaki bilişsel bozulmanın paterninin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem Çalışmaya 30 RRMS hastası ve 30 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Tüm deneklere sözel ve görsel bellek, dikkat, yürütücü işlevler, görsel-uzamsal işlevler, lisan ve genel akıcı zekayı kapsayan geniş bir nöropsikolojik test bataryası uygulanmıştır. Özürlülük ve işlevselliğin etkilenen kognitif alanlarla ilişkisi değerlendirilmiştir. Bulgular Çalışmaya alınan MS hastaları ve sağlıklı gönüllülerin ortalama yaş ve eğitim süreleri arasında anlamlı bir farklılık yoktu. MS’li hastalarda ortalama hastalık süresi 62.20 ± 52.70 ay ve ortalama tanı alma süresi 39.16 ± 39.17 ay idi. Ortalama atak sayısı 3.13 ± 1.90 idi. Ortalama EDSS puanı 1.38 ± 1.31 idi. Psikomotor hız ve dikkat işlevlerini değerlendiren bir test olan İz Sürme Testi A ve B alt-testlerinde MS’li hastaların başarımı kontrol grubundakinden belirgin derecede daha düşüktü (p=0.005). Sonuç MS hastaları dikkat ve yürütücü işlevleri değerlendiren tüm testlerde daha kötü bir başarım sergilemiştir. Bu kötü başarım Multipl Skleroz İşlevsel Bileşiği (MSFC) ve Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği (EDSS) ile bağıntılıdır. MS hastalarında temel olarak bellek ve dikkat bozuklukları bildirilmiştir. Bulgularımız çalışma belleği, dikkat ve yürütücü işlev bozukluğunun hastalığın erken evrelerinden itibaren diğer bulgulara eşlik edebileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

yoktur

Teşekkür

Çalışmaya katılan tüm gönüllülere teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. 1. Beatty WM, Blanco CR, Wilbanks SL et al. Demographic, clinical and cognitive characteristics of multiple sclerosis patients who continue to work. J Neurol Rehab 1995; 9:167-73.
  2. 2. Benedict RH, Cookfair D, Gavett R et al. Validity of the minimal assessment of cognitive function in multiple sclerosis. J Int Neuropsychol Soc 2006;12:549-58.
  3. 3. Amato MP, Ponziani G, Siracusa G, Sorbi S. Cognitive dysfunction in early onset multiple sclerosis: a reappraisal after 10 years. Arch Neurol 2001; 58:1602-06.
  4. 4. Christodoulou C, MacAllister WS, McLinskey NA, Krupp LB. Treatment of cognitive impairment in Multiple sclerosis is the use of acetylcholinesterase inhibitors a viable option CNS drugs 2008; 22:87-97.
  5. 5. Drake MA, Carra A, Allegri RF, Luetic G. Differential patterns of memory performance in relapsing-remitting and secondary progressive multiple sclerosis Neurol India 2006;54:370-6.
  6. 6. Ruano L, Portaccio E, Goretti B, Niccolai C, Severo M, Patti F et al. Age and disability drive cognitive impairment in multiple sclerosis across disease subtypes. Mult Scler. 2017;23:1258-67.
  7. 7. Branco M, Ruano L, Portaccio E, Goretti B, Niccolai C, Patti F et al. Aging with multiple sclerosis: prevalence and profile of cognitive impairment. Neurol Sci. 2019;40:1651-7
  8. 8. Polman CH, Reingold SC, Banwell B, Clanet M, Cohen JA, Filippi M, Fujihara K, Havrdova E, Hutchinson M, Kappos L, Lublin FD, Montalban X, O'Connor P, Sandberg-Wollheim M, Thompson AJ, Waubant E, Weinshenker B, Wolinsky JS. Diagnostic criteria for multiple sclerosis: 2010 revisions to the Mc- Donald criteria. Ann Neurol. 2011;69(2):292-302. doi: 10.1002/ ana.223666-

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Klinik Araştırma

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

16 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 29 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Doğan Ünlü, M., & Demirci, S. (2022). MULTİPL SKLEROZDA KOGNİTİF ETKİLENMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Medical Journal of Süleyman Demirel University, 29(4), 531-539. https://doi.org/10.17343/sdutfd.1139204
AMA
1.Doğan Ünlü M, Demirci S. MULTİPL SKLEROZDA KOGNİTİF ETKİLENMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ. SDÜ Tıp Fak Derg. 2022;29(4):531-539. doi:10.17343/sdutfd.1139204
Chicago
Doğan Ünlü, Melike, ve Serpil Demirci. 2022. “MULTİPL SKLEROZDA KOGNİTİF ETKİLENMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 29 (4): 531-39. https://doi.org/10.17343/sdutfd.1139204.
EndNote
Doğan Ünlü M, Demirci S (01 Aralık 2022) MULTİPL SKLEROZDA KOGNİTİF ETKİLENMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Medical Journal of Süleyman Demirel University 29 4 531–539.
IEEE
[1]M. Doğan Ünlü ve S. Demirci, “MULTİPL SKLEROZDA KOGNİTİF ETKİLENMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ”, SDÜ Tıp Fak Derg, c. 29, sy 4, ss. 531–539, Ara. 2022, doi: 10.17343/sdutfd.1139204.
ISNAD
Doğan Ünlü, Melike - Demirci, Serpil. “MULTİPL SKLEROZDA KOGNİTİF ETKİLENMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 29/4 (01 Aralık 2022): 531-539. https://doi.org/10.17343/sdutfd.1139204.
JAMA
1.Doğan Ünlü M, Demirci S. MULTİPL SKLEROZDA KOGNİTİF ETKİLENMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ. SDÜ Tıp Fak Derg. 2022;29:531–539.
MLA
Doğan Ünlü, Melike, ve Serpil Demirci. “MULTİPL SKLEROZDA KOGNİTİF ETKİLENMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Medical Journal of Süleyman Demirel University, c. 29, sy 4, Aralık 2022, ss. 531-9, doi:10.17343/sdutfd.1139204.
Vancouver
1.Melike Doğan Ünlü, Serpil Demirci. MULTİPL SKLEROZDA KOGNİTİF ETKİLENMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ. SDÜ Tıp Fak Derg. 01 Aralık 2022;29(4):531-9. doi:10.17343/sdutfd.1139204

Cited By

                                                                                         14791


Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi/Medical Journal of Süleyman Demirel University is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International.