Araştırma Makalesi

GIDA KATKI MADDESİ OLARAK KULLANILAN SİTRİK ASİT, ASKORBİK ASİT VE SODYUM SİTRATIN İNSAN LENFOSİT HÜCRELERİNDE GENOTOKSİSİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 29 Sayı: 3 30 Eylül 2022
PDF İndir
EN TR

GIDA KATKI MADDESİ OLARAK KULLANILAN SİTRİK ASİT, ASKORBİK ASİT VE SODYUM SİTRATIN İNSAN LENFOSİT HÜCRELERİNDE GENOTOKSİSİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Amaç Gıda katkı maddelerinin kullanımı endüstriyel gelişmeyle birlikte sürekli artmaktadır. Bu çalışmada sık kullanılan sitrik asit, askorbik asit ve sodyum sitratın insan lenfosit hücrelerinde DNA üzerine olan etkilerinin comet metodu ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem Herhangi bir bilinen hastalığı ya da sürekli ilaç kullanımı olmayan, son 6 ayda radyolojik muayene geçirmemiş ve sigara içmeyen 18 – 45 yaş aralığında 4 erkek ve 4 kadın gönüllüden kan alınmış ve lenfositler izole edilerek 50, 150, 300 ve 600 μg/mL dozlarında sitrik asit, askorbik asit ve sodyum sitrat ile 1 s inkübasyona bırakılmıştır. Ardından comet metodu uygulanmış ve kuyruk DNA yüzdesi parametresi DNA hasarının göstergesi olarak Tek-yönlü Anova ile değerlendirilmiştir. Bulgular Sodyum sitrat 300 ve 600 μg/mL dozlarında DNA hasarında kontrol grubuna kıyasla sınırlı artış görülmektedir. Bu artış istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Sitrik asit 600 μg/mL dozu ise kontrol grubuna kıyasla oldukça yüksek DNA hasarına sebep olmuştur (p<0,001). Aynı oranda doz uygulanan askorbik asit ve sodyum sitrat ile karşılaştırıldığında da yüksek DNA hasarına sebep olduğu görülmektedir (p<0,001). Diğer gruplarda DNA hasarında anlamlı bir değişiklik tespit edilememiştir (p>0,05). Sonuç Çalışma sonucunda, denenen dozlarda askorbik asitin herhangi bir DNA hasarına sebep olmadığı, sitrik asitin yüksek dozlarda DNA hasarına sebep olduğu ve sodyum sitratın ise yüksek dozlarda DNA hasarına sebep olabileceği tespit edilmiştir. Bazı katkı maddeleri her ne kadar antioksidan olarak sınıflandırılsa da, yüksek dozlarda DNA hasarına sebep olabilir. Dolayısı ile bu katkı maddelerini içeren gıdaların tüketiminde bilinçli ve kontrollü olunması gerekmektedir. Ancak kesin bir yargıya varmadan önce gıda katkı maddeleri ile ilgili daha detaylı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok

Proje Numarası

Yok

Teşekkür

Yok

Kaynakça

  1. 1. Carocho M, Barreiro MF, Morales P, Ferreira IC. Adding molecules to food, pros and cons: A review on synthetic and natural food additives. Comprehensive reviews in food science and food safety. 2014;13(4):377-99.
  2. 2. Peycheva E, Alexandrova R, Miloshev G. Application of the yeast comet assay in testing of food additives for genotoxicity. LWT-Food Science and Technology. 2014;59(1):510-7.
  3. 3. Abd-Elhakim YM, Hashem MM, Anwar A, El-Metwally AE, Abo-El-Sooud K, Moustafa GG, et al. Effects of the food additives sodium acid pyrophosphate, sodium acetate, and citric acid on hemato-immunological pathological biomarkers in rats: Relation to PPAR-α, PPAR-γ and tnfα signaling pathway. Environmental Toxicology and Pharmacology. 2018;62:98-106.
  4. 4. Yılmaz S, Ünal F, Yüzbaşıoğlu D, Aksoy H. Clastogenic effects of food additive citric acid in human peripheral lymphocytes. Cytotechnology. 2008;56(2):137-44.
  5. 5. Türkoğlu Ş. Genotoxicity of five food preservatives tested on root tips of Allium cepa L. Mutation Research/Genetic Toxicology and Environmental Mutagenesis. 2007;626(1):4-14.
  6. 6. Chen X, Lv Q, Liu Y, Deng W. Effects of the food additive, citric acid, on kidney cells of mice. Biotechnic & Histochemistry. 2015;90(1):38-44.
  7. 7. Varvara M, Bozzo G, Celano G, Disanto C, Pagliarone CN, Celano GV. The use of ascorbic acid as a food additive: technical-legal issues. Italian journal of food safety. 2016;5(1).
  8. 8. Sammel L, Claus J, Greaser M, Richards M. Investigation of mechanisms by which sodium citrate reduces the pink color defect in cooked ground turkey. Meat science. 2006;72(4):585-95.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

17 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

2 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 29 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Aşcı Çelik, D., Toğay, V. A., Yavuz Türel, G., & Özçelik, N. (2022). GIDA KATKI MADDESİ OLARAK KULLANILAN SİTRİK ASİT, ASKORBİK ASİT VE SODYUM SİTRATIN İNSAN LENFOSİT HÜCRELERİNDE GENOTOKSİSİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Medical Journal of Süleyman Demirel University, 29(3), 486-492. https://doi.org/10.17343/sdutfd.1163402
AMA
1.Aşcı Çelik D, Toğay VA, Yavuz Türel G, Özçelik N. GIDA KATKI MADDESİ OLARAK KULLANILAN SİTRİK ASİT, ASKORBİK ASİT VE SODYUM SİTRATIN İNSAN LENFOSİT HÜCRELERİNDE GENOTOKSİSİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. SDÜ Tıp Fak Derg. 2022;29(3):486-492. doi:10.17343/sdutfd.1163402
Chicago
Aşcı Çelik, Dilek, Vehbi Atahan Toğay, Gülçin Yavuz Türel, ve Nurten Özçelik. 2022. “GIDA KATKI MADDESİ OLARAK KULLANILAN SİTRİK ASİT, ASKORBİK ASİT VE SODYUM SİTRATIN İNSAN LENFOSİT HÜCRELERİNDE GENOTOKSİSİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 29 (3): 486-92. https://doi.org/10.17343/sdutfd.1163402.
EndNote
Aşcı Çelik D, Toğay VA, Yavuz Türel G, Özçelik N (01 Eylül 2022) GIDA KATKI MADDESİ OLARAK KULLANILAN SİTRİK ASİT, ASKORBİK ASİT VE SODYUM SİTRATIN İNSAN LENFOSİT HÜCRELERİNDE GENOTOKSİSİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Medical Journal of Süleyman Demirel University 29 3 486–492.
IEEE
[1]D. Aşcı Çelik, V. A. Toğay, G. Yavuz Türel, ve N. Özçelik, “GIDA KATKI MADDESİ OLARAK KULLANILAN SİTRİK ASİT, ASKORBİK ASİT VE SODYUM SİTRATIN İNSAN LENFOSİT HÜCRELERİNDE GENOTOKSİSİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”, SDÜ Tıp Fak Derg, c. 29, sy 3, ss. 486–492, Eyl. 2022, doi: 10.17343/sdutfd.1163402.
ISNAD
Aşcı Çelik, Dilek - Toğay, Vehbi Atahan - Yavuz Türel, Gülçin - Özçelik, Nurten. “GIDA KATKI MADDESİ OLARAK KULLANILAN SİTRİK ASİT, ASKORBİK ASİT VE SODYUM SİTRATIN İNSAN LENFOSİT HÜCRELERİNDE GENOTOKSİSİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 29/3 (01 Eylül 2022): 486-492. https://doi.org/10.17343/sdutfd.1163402.
JAMA
1.Aşcı Çelik D, Toğay VA, Yavuz Türel G, Özçelik N. GIDA KATKI MADDESİ OLARAK KULLANILAN SİTRİK ASİT, ASKORBİK ASİT VE SODYUM SİTRATIN İNSAN LENFOSİT HÜCRELERİNDE GENOTOKSİSİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. SDÜ Tıp Fak Derg. 2022;29:486–492.
MLA
Aşcı Çelik, Dilek, vd. “GIDA KATKI MADDESİ OLARAK KULLANILAN SİTRİK ASİT, ASKORBİK ASİT VE SODYUM SİTRATIN İNSAN LENFOSİT HÜCRELERİNDE GENOTOKSİSİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Medical Journal of Süleyman Demirel University, c. 29, sy 3, Eylül 2022, ss. 486-92, doi:10.17343/sdutfd.1163402.
Vancouver
1.Dilek Aşcı Çelik, Vehbi Atahan Toğay, Gülçin Yavuz Türel, Nurten Özçelik. GIDA KATKI MADDESİ OLARAK KULLANILAN SİTRİK ASİT, ASKORBİK ASİT VE SODYUM SİTRATIN İNSAN LENFOSİT HÜCRELERİNDE GENOTOKSİSİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. SDÜ Tıp Fak Derg. 01 Eylül 2022;29(3):486-92. doi:10.17343/sdutfd.1163402

Cited By

                                                                                         14791


Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi/Medical Journal of Süleyman Demirel University is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International.