Depo kanlarına ilave edilen yüksek doz vitamin C'nin eritrosit parametreleri üzerine etkisi

SüleymanDemirel Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ: 2000 Haziran; 7(2) Depo kanlarına ilave edilen yüksek doz vitamin C'nin eritrosit parametreleri üzerine etkisi Fatih Gültekin, Mehmet Akdoğan, Bahattin Tunç, İbrahim Kılınç, Recep Sütçü Özet Tüm kan komponentleri kanın depolanmasından etkilenirler. Oksidan — antioksidan denge de aynı zamanda etkilenir. Bu çalışmada, kanların depolanması süresince eritrosit parametrelerinde oluşan değişiklikler ve depo kanlarına eklenen yüksek doz vitamin C 'nin koruyucu etkileri araştırıldı. Bıı amaçla, beşi kontrol ve beşi çalışma olmak üzere on donörden tam kan alındı. Çalışma grubundaki kan torbalarına yüksek doz vitamin C (10 mmol/L) eklendi. Kan torbalardan Red Blood Cells (RBC) ve Mean Corpuscular Volume (MCV) sayımları yapıldı. Plazmada oksidan — antioksidan dengeyi değerlendirmek için lipid peroksidasyonunun bir göstergesi olan Thiobarbituric Acid Reactive Substance (TBARS), ve Antioksidan Potansiyel (AOP) çalışıldı. Eritrosit hemolizini değerlendirmek için plazma K^ düzeyi ve Laktat Dehidrojenaz (LDH) aktivitesi çalışıldı. Ölçümler depolanmanın O, l, 3, 5, 7, 10, 14, 21, 28, ve 35. günlerinde yapıldı. Depolanma süresine bağlı olarak her iki grupta TBARS, K* ve LDH artarken AOP azaldı. Çalışma grubunda kontrol grubuna göre TBARS daha düşük iken AOP daha yüksekti. /T ve LDH'daki depolanma süresine bağlı artma çalışma grubunda kontrol grubuna göre daha düşüktü. RBC zamana bağlı olarak her iki grupta da azalırken, çalışma grubunda kontrol grubuna göre azalma daha azdı. Kontrol grubunda MCV de zamana bağlı bir artış varken çalışma grubunda anlamlı bir artış olmadı. Sonuç olarak, depo kanlarına yüksek konsantrasyonda vitamin C ilave edilmesinin, serbest radikallerin neden olduğu hücre hasarını azaltarak eritrositlerin yaşam kabiliyetini ve süresini artırabileceği kanısına vardık. Anahtar Kelimeler: Eritrosit, RBC, MCV, TBARS Abstract The effect of high dose of vitamin C added to stored blood on erythrocyte parameters All blood components are affected by storage of blood. Oxidant - antioxidant balance is also affected. In this study the changes of erythrocyte parameters occurred during the storage and protective effect of high dose of vitamin C added to stored blood were investigated. For this purpose, the whole bloods were taken from ten donor (five donor control group and five donor study group). High dose of vitamin C (10 mmol/L) was added to the blood bags of study group, and Red Blood Cells (RBC) and Mean Corpuscular Volume (MCV) were determined from stored blood. Plasma Thiobarbituric Acid Reactive Substance (TBARS), an indicator of lipid peroxidation, and Antioxidant Defense Potential (AOP) were studied to evaluate oxidant - antioxidant balance. Plasma K* level and Lactate Dehydrogenase (LDH) activity were studied to determine erythrocyte hemolysis. Measurements were done at the day 0, 1, 3, 5, 7, 10, 14, 21, 28, and 35 of the storage. Depending on time, while TBARS, K* and LDH increasing AOP decreased in both control and study groups. TBARS was lower in study group than control group whereas AOP was higher in study group than control group. The increase in K+ and LDH depending on storage time was lesser in study group than control group. Although RBC decreased in both groups, the decrease in study group was lesser than control group. MCV increased in control group depending on time though there was no significant change in study group. Consequently, it can be suggested that high dose of vitamin C given to the stored blood can improve the viability and longevity of red cells by reducing cell damage caused by free radicals. Key Words: Erythrocyte, RBC, MCV, TBARS