Chlorpyrifos ethyl'in rat pankreası üzerine etkisi

Osman Gökalp; İnanç Karakoyun; Süleyman Kaleli; Mehmet Özer; Fatih Gültekin

doi:10.17343/sdutfd.81785

Chlorpyrifos ethyl'in rat pankreası üzerine etkisi

Öz

SüleymanDemirel Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ: 2005 Aralık; 12(4) Chlorpyrifos ethyl'in rat pankreası üzerine etkisi Osman Gökalp, İnanç Karakoyun, Süleyman Kaleli, Mehmet Kaya Özer, Fatih Gültekin Özet Pankreas bazı ksenobiotiklere göreceli olarak daha hassas bir organdır. Organofosfat zehirlenmelerinde ortalama % 12 oranında akut pankreatite rastlandığı bildirilmiştir. Bu çalışmada organofosfat insektisitlerden chlorpyrifos ethyl (CE)'in tolere edilebilir maksimum dozda pankreas üzerine olası etkilerini genç ve erişkin ratlarda araştırmayı planladık. Çalışma grupları; genç kontrol grubu, genç CE verilen grup ve erişkin CE verilen grup şeklinde düzenlendi. Bu gruplarda üçer alt gruba ayrılarak deney başladıktan sonra 2, 7 ve 14 gün sonra kan örnekleri alındı. Her grubun deney süresinin bittiği günde kan örnekleri alınarak plazmada kolinesteraz (ChE), amilaz ve lipaz aktiviteleri ile malondialdehit (MDA) düzeyleri ölçüldü. Kontrol grubuyla karşılaştırıldığında CE uygulanan grubun ChE aktivitesinin anlamlı olarak azaldığı görüldü. CE uygulanan grup ile kontrol grubu karşılaştırıldığında amilaz aktivitesinin ve MDA düzeyinin anlamlı olarak arttığı görüldü. Sonuç olarak bu bulgulardan CE'nin maksimum tolare edilebilir dozda ratlara uygulandığında hafif pankreas hasarına neden olabileceği fakat bunun oksidatif stres artışı veya kolinesteraz enzim aktivitesin inhibisyonu ile doğrudan yakın ilişki halinde olmadığı düşünüldü. Anahtar kelimeler: Organofosfat, pankreatit, chlorpyrifos-ethyl, amilaz, malondialdehit, kolinesteraz. Abstract The effects of chlorpyrıfos-ethyl on pancreas in rats Pancrease is an organ which realtively vulnareble to various xenobiotics. It is reported that organophospahates cause acute pancreatitis at approximately 12% rate. We aimed to investigate effects of chlorpyrifos-ethyl (CE) [O,O-diethyl-O-(3,5,6-trichloro-2-pyridyl)phosphorothioate], an organophosphate insecticide, on pancrease at the maximum tolerable dose within various duration. Study groups designed as control group, CE treated (administered single tolerable dose) adult group and CE treated (administered single tolerable dose) infantil group. Each group divided into three subgroups. Animals were sacrificied at days 2., 7. and 14. We examined effects of CE on serum activities of cholinesterase (ChE), amylase and lipase enzymes in plasma and, blood levels of malondialdehyde (MDA) in erythrocytes. Compared to control group, ChE activity was found to be significantly decreased while amylase activity and MDA level were found to be sigificantly elevated in CE treated group. Compared to CE treated group, lipase activity was found to be increased in CE treated group. Based on the findings that were obtained from this study we can conclude that maximum tolerable dose of CE may cause pancreas disorder that is probably not directly related to increased oxidative stress or inhibition of cholinesterase enzyme activity. Key words: Organophosphate, pancreatitis, chlorpyrifos-ethyl, amilase, Malonyldialdehide, Cholin esterase.

Anahtar Kelimeler

Organofosfat, pankreatit, chlorpyrifos-ethyl, amilaz, malondialdehit, kolinesteraz

Kaynakça

Hsiao CT, Yang CC, Deng JF, Bullard MJ, Liaw SJ. Acute pancreatitis following orgaphosphate intoxication. J Toxicol Clin Toxicol. 1996;34:343-47.
Sahin I, Onbasi K, Sahin H, Karakaya C, Ustun Y, Noyan T. The prevelance of pancreatitis in organophosphate poisonings. Hum Exp Toxicol. 2002;21:175-77.
Hegyi P, Takacs T, Tiszlavicz L, Czako L, Lonovics J. Recovery of exocrine pancreas six months following pancreatitis induction with L-arginine in streptozotocin- diabetic rats. J Physiol Paris. 2000;94(1):51-5.
A.J. Bone, D.J. Gwillam, Animal models of insulin- dependent diabetes mellitus. 1998, Chapter 16, pp. 16.1-16.
The Expert Committee on The Diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus. Report of the expert committee on the diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diab Car 1999;22 (Supplement 1): S5-S19.
Rizos E, Liboropoulos, Kosta P, Efremidis S, Elisaf S. Carbofuran-induced acute pancreatitis. JOP. J Pancreas 2004; 5(1):44-7.
Gökalp O, Mollaoðlu H, Yýlmaz HR, Altuntaþ Ý. Fenthionun pankreas üzerine etkileri: Vitamin E ve Cnin rolü. Süleyman Demirel Üniversitesi Týp Fakültesi Dergisi 2003; 10(2): 21-3.
Mollaoðlu H, Yýlmaz HR, Gökalp O, Altuntaþ Ý. Methidathionun pankreas üzerine etkileri: Vitamin E ve Cnin rolü. Van Týp Dergisi 2003; 10: 98-100.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Osman Gökalp Bu kişi benim

İnanç Karakoyun Bu kişi benim

Süleyman Kaleli Bu kişi benim

Mehmet Özer Bu kişi benim

Fatih Gültekin Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

16 Nisan 2009

Gönderilme Tarihi

14 Nisan 2009

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2005 Cilt: 12 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.17343/sdutfd.81785

IZ

https://izlik.org/JA78RG58ST

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gökalp, O., Karakoyun, İ., Kaleli, S., Özer, M., & Gültekin, F. (2009). Chlorpyrifos ethyl’in rat pankreası üzerine etkisi. Medical Journal of Süleyman Demirel University, 12(4), 19-22. https://doi.org/10.17343/sdutfd.81785

AMA

1.Gökalp O, Karakoyun İ, Kaleli S, Özer M, Gültekin F. Chlorpyrifos ethyl’in rat pankreası üzerine etkisi. SDÜ Tıp Fak Derg. 2009;12(4):19-22. doi:10.17343/sdutfd.81785

Chicago

Gökalp, Osman, İnanç Karakoyun, Süleyman Kaleli, Mehmet Özer, ve Fatih Gültekin. 2009. “Chlorpyrifos ethyl’in rat pankreası üzerine etkisi”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 12 (4): 19-22. https://doi.org/10.17343/sdutfd.81785.

EndNote

Gökalp O, Karakoyun İ, Kaleli S, Özer M, Gültekin F (01 Nisan 2009) Chlorpyrifos ethyl’in rat pankreası üzerine etkisi. Medical Journal of Süleyman Demirel University 12 4 19–22.

IEEE

[1]O. Gökalp, İ. Karakoyun, S. Kaleli, M. Özer, ve F. Gültekin, “Chlorpyrifos ethyl’in rat pankreası üzerine etkisi”, SDÜ Tıp Fak Derg, c. 12, sy 4, ss. 19–22, Nis. 2009, doi: 10.17343/sdutfd.81785.

ISNAD

Gökalp, Osman - Karakoyun, İnanç - Kaleli, Süleyman - Özer, Mehmet - Gültekin, Fatih. “Chlorpyrifos ethyl’in rat pankreası üzerine etkisi”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 12/4 (01 Nisan 2009): 19-22. https://doi.org/10.17343/sdutfd.81785.

JAMA

1.Gökalp O, Karakoyun İ, Kaleli S, Özer M, Gültekin F. Chlorpyrifos ethyl’in rat pankreası üzerine etkisi. SDÜ Tıp Fak Derg. 2009;12:19–22.

MLA

Gökalp, Osman, vd. “Chlorpyrifos ethyl’in rat pankreası üzerine etkisi”. Medical Journal of Süleyman Demirel University, c. 12, sy 4, Nisan 2009, ss. 19-22, doi:10.17343/sdutfd.81785.

Vancouver

1.Osman Gökalp, İnanç Karakoyun, Süleyman Kaleli, Mehmet Özer, Fatih Gültekin. Chlorpyrifos ethyl’in rat pankreası üzerine etkisi. SDÜ Tıp Fak Derg. 01 Nisan 2009;12(4):19-22. doi:10.17343/sdutfd.81785