Toplum ve birey için sağlıklı yaşlanma : Yaşam biçiminin rolü

SüleymanDemirel Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ: 2006 Aralık; 13(4) Toplum ve birey için sağlıklı yaşlanma : Yaşam biçiminin rolü Z. Dilek Aydın Özet Yaşam beklentisinin giderek arttığı günümüzde, önemli sorunlardan biri yaşanacak sağlıklı yılların süresinin ve kalitesinin nasıl arttırılabileceğidir. Kötü sağlığın davranışsal belirleyicileri ile ilgili araştırmaların çoğu sigara kullanımı, kötü beslenme, fiziksel inaktivite, ve alkol kullanımı üzerinde yoğunlaşmıştır ki, dünya sağlık teşkilatı bu nedenlere bağlı ölümlerin global kronik hastalık yükünün üçte birinden sorumlu olduğunu bildirmektedir. Bu yazıda başarılı yaşlanma için ne tür yaşam alışkanlıklarının özendirilmesi gerektiğine birey ve toplum düzeyinde güncel bilgiler ışığında cevap vermeye çalışılacak; sağlık üzerinde etkileri nispeten iyi bilinen sigara kullanımı, fiziksel inaktivite, alkol kullanımı gibi ögelerin yanı sıra, potansiyel etkileri daha az bilinen güneş maruziyeti, beslenme özellikleri gibi yaşam biçimi ögeleri hakkında bilgiler gözden geçirilecektir. Anahtar kelimeler: Yaşlanma, yaşam biçimi, sağlık Abstract Healthy agıng for the ındıvıdual and socıety : role of lıfestyle factors As the population ages, a major challenge is to consider how to increase the quality and years of healthy life. Research on extrinsic determinants of ill health has focused mainly on behavioral risk factors, including tobacco use, poor diet, physical inactivity, and alcohol misuse, which the World Health Organization (WHO) has estimated to account for over one third of the global chronic disease burden. In this review we aim to reveal the current knowledge base on lifestyle factors for a healthy aging. We not only mention the facts on well-known lifestyle factors such as smoking, physical inactivity and alcohol use but also try to review the less-well known aspects of lifestyle factors such as nutrition and sun-exposure. Key words: Aging, lifestyle, health