Yüz ve çene gelişimine etki eden faktörler

SüleymanDemirel Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ: 2007 Mart; 14(1) Yüz ve çene gelişimine etki eden faktörler Mehmet Ural*, Ahmet Koçak*, Alev Aksoy** Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji AD, Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti AD, Isparta Özet Yüz ve çene gelişimi, erken embriyonik dönemde gerçekleşen önemli bir olaydır. Bu gelişim sırasında, embriyonun içinde gerçekleşen hücre göçünün zamanlamasının yanı sıra, iç ve dış kaynaklı pek çok faktörün de oldukça önemli bir yere sahip olduğu anlaşılmıştır. Gelişim biyolojisindeki en temel konulardan biri de, aralarında diş, Meckel kıkırdağı ve dil gibi farklı fenotiplere sahip dokuların gelişimi sırasında zaman ve konum yönünden kısıtlı sinyallerin nasıl gönderildiğinin ve alındığının ortaya çıkarılmasıdır. Farklı fenotiplerin şekillenmesinde, hücre ve dokuların zamanlamasını, sıralanmasını ve konumunu düzenleyen bir dizi büyüme ve transkripsiyon faktörünün olduğu anlaşılmıştır. Yüz gelişimi söz konusu olduğunda, özellikle kıkırdak gelişmi üzerine etki eden faktörler ön plana çıkmaktadır. Çünkü, kondrogenezis süreci kıkırdak hücrelerinin farklılaşmasını, çoğalımını ve kemikleşme yoluyla iskelet yapılarına dönüşmesini kapsar. Yüz gelişmine etki eden faktörlerin daha ileri seviyede araştırılması yoluyla, doğumsal anormalliklerin hücre seviyesindeki oluşum mekanizması daha net bir şekilde ortaya çıkarılabilir. Anahtar kelimeler: Yüz ve çene, Gelişim, Faktörler. Abstract The factors that affect face and jaw development Face and jaw development is one of the most important events at early embriyonic period. During this development, it has been understood that the timing of embriyonic cell migration and the effect of many other endogenous and exogenous factors have an important place. One of the most fundamental issues of development biology is to reveal the signaling pathway of the time and place restricted signals envolved in the development of different tissues like tooth, Meckel's cartilage and tongue. It has been found that there are series of growth and transcription factors that regulate the cell and tissue timing, sorting and positioning during the phenotypical morphogenesis. When face development is discussed, factors that affect cartilage development are especially prominent, because the chondrogenesis process involves the differentiation, proliferation and ossification of the chondrocytes. It is possible to reveal the formation mechanism of birth abnormalities at cellular level more clearly via the further studies regarding the factors that affect face development. Key words: Face and jaw, Development, Factors.