Birinci basamakta pilonidal hastalığa yaklaşım

Süleyman Demirel Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ: 2007 Eylül; 14(3) Birinci basamakta pilonidal hastalığa yaklaşım Kurtuluş Öngel, Ebru Katırcı, Cennet Ak, İsmail Sarıkan Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Özet Toplumumuzda yaygın olarak görülen pilonidal hastalık, halk arasında kıl dönmesi. Olarak isimlendirilmektedir. Bir kıl kökünün iltihaplanması ve diğer kıl köklerini de içine alarak abse oluşturması ile karakterizedir. ABD. de her yıl yaklaşık 75000 hasta ve binlerce operasyon nedenidir. Hastanede elektif tedaviyle, tedavi süresi ortalama 1.5 gündür. Meslekle ilişkili olduğu bilinmektedir (Devamlı bilgisayar başında oturanlarda ya da uzun süre araba kullananlarda daha sık). Bireylerin sağlık sorunları konusunda öncelikle bağlı bulundukları birinci basamak hekimlerine başvurduklarını düşünürsek, pilonidal sinus hastalığının da tanı, tedavi ve izlemi aşamasında bu gruba büyük görevler düşmektedir. Birinci basamakta kuyruk sokumunda şişkinlik, kızarıklık ve ağrı nedeniyle doktora başvuran hastalar sıklıkla 15-24 yaş arası erkeklerdir. Sağlık ocağı hekimleri; bu hastaları koyu tenli, kıl oranı fazla ve kilolu kişiler olarak tarif etmektedirler. Günümüzde birinci basamak sağlık kuruluşları, pilonidal sinüslü hastalarla en sık karşılaşılan fakat bu hastaların tedavilerinin en az yapıldığı kurumlardır. Buralarda çalışan hekimler hastalarını genellikle sevk etme eğilimindedirler. Bu kişilerin izlemlerinin birinci basamakta yapılamayacağı inancı yaygındır. Aksine, buralarda hizmet verenlere pilonidal sinusün önlenmesi, tanısı, danışmanlığı, yönetim ve izlemi açısından büyük görevler düşmektedir. Takip muayeneleri, yine birinci basamakta aksatılmaması gereken muayenelerdir. Hastanın operasyon sonrası düzenli pansumanlarını yapmak, hastalığın gidişini gözlemek, tedaviye cevabı saptamak ve yüksek risk gösteren kişileri tespit etmek önemlidir. Anahtar kelimeler: Pilonidal hastalık, birinci basamak sağlık hizmeti Abstract Approach to pilonidal disease in primary care Pilonidal disease is common in our society, and it is named as .kıl dönmesi. in ordinary spoken language. It is characterized by inflammation of one bristle root and formation of abscess by relation with the other bristle roots. "In USA, it is the cause of almost 75000 patients and a great number of operation." Average treatment period with elective metods is 1.5 day. It is known that this disease is related with occupation (for example it is seen more often in people who is working with computer by sitting or who is driving for a long time). If we think that individuals are going to their primary care doctors initially for their health problems; these doctors have important role in pilonidal disease diagnosis, treatment and results. In primary care, patients who have complaints like swelling, blushing and pain in their sacroiliac region; are mostly men age between 15-24. Doctors working in primary care are describing these patients as dark skin, hairy and obese people. Primary care health organizations are the places where pilonidal sinus patients are mostly encountered; but these patients treatments are rarely made in these areas. There is a belief that these patients can not be treated in primary care. "Contrary; health personel working in these places have an important role on the pilonidal sinus preventation, diagnosis, information and observation." "Follow up examinations are again mustn.t be delayed in primary care." It.s important to dress the patients wound after operation, to watch the illness attentively, to determine the response for treatment and detect the individuals who have high risk for this disease. Key words: Pilonidal disease, primary health care