-

Öz

Radiology workers are most probably the prefessions who are exposed to the highest amount of radiation, therefore the biological effects that occur due to the intermittent exposure to low doses of irridation for long term periods, may lead to chronic effects which wuld be observed after years and often cause a series of fatal diseases and impacts. The reason for this may be due to related to not to be able to repair the present damage until the next irridation and therefore accumulation of the damage during thise periods. Many scientists, has accepted to heed the less radiation irridiated to have the risk of cancer. Are kept on the lower level doses of radiation, the degree of the possibility bad effects of radiation may be reduced. Fluoroscopy-guided diagnostic and therapeutic medical procedures during the health care workers, especially in the upper extremities, are often exposed to ionizing radiation has known. In this review we draw attention to the interventional radiology units and prevention of danger to the upper limb and has presented in the light of current information

Anahtar Kelimeler

• Interventional radiology, x-ray, radiation

Girişimsel Radyolojideki Sessiz Tehlike

Öz

Radyasyona en fazla maruz kalan kişiler olan radyasyon çalışanlarının, uzunca bir süre içinde aralıklı olarak düşük dozlara maruz kalması yani kronik olarak ışınlanması sonucu meydana gelebilecek etkiler, yıllar sonra ortaya çıkabilen çoğu kez ölümcül olan bir dizi hastalık ve etkiyi kapsamaktadır. Bunun sebebi ise, doz düşük dahi olsa tekrarlanan ışınlanmalarda organizmanın bir sonraki ışınlanmaya kadar hasarı onaramaması ve hasarın giderek artabilmesidir. Birçok bilim adamı, ne kadar az olduğunu önemsemeksizin, radyasyon ışınlamalarının kanser riski taşıdığını kabul eder. Alınan doz ne kadar düşük seviyede tutulursa, radyasyonun kötü etkilerinin ortaya çıkma olasılığı da o derecede azaltılmış olacaktır. Floroskopi eşliğinde gerçekleştirilen tanısal ve tedavi amaçlı yapılan tıbbi işlemler esnasında sağlık çalışanlarının, özellikle üst ekstremitelerinin, iyonizan radyasyona sıklıkla maruz kaldığı bilinmektedir. Bu derlemede girişimsel radyoloji ünitelerindeki üst ekstremiteye yönelik sessiz tehlike ve korunma yolları güncel bilgiler ışığında sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Girişimsel radyoloji, x ışını, radyasyon

Kaynakça

1. Oyar O. Radyolojide Temel Fizik Kavramlar. Nobel Tıp Kitabevleri 1998; 3-148.
2. Oyar O. Gülsoy UK. Tıbbi Görüntüleme Fiziği. Ankara Baskı Rekmay 2003;5-600.
3. Alexander R, Margulis, Ronald L Eisenberg.Gastrointestinal Radiology from theTime of Walter B. Cannon the 21st Century. Radiology. 1991;178:297-302.
4. Tuncel E. Klinik Radyoloji. Genişletilmiş 2. Baskı. Nobel&Güneş Tıp Kitabevleri. 2008; 3-105.
5. Tubiana M, Dutreix J: Introduction to Radiobiology. Taylor&Francis, Paris 1990. p: 24-99.
6. Hall EJ. Radiobiology for Radiologist. 3rd edition Lippincott Co, Philadelphia, 1988 p: 36-54.
7. Coggle JE Biological Effects of Radiation Eds. Matt., N. Wykeham Publ. London 1977 p: 81- 86.
8. Yıldırım, H. : Biyofizik Anadolu Üniversitesi Basımevi, Eskişehir, 321-324, 1985.

9. Ward JF. DNA damage produced by ionizing radiation in mammalian cells: identities, mechanisms of formation, and reparability. Prog Nucleic Acid Res Mol Biol. 1988;35:95- 125.
10. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, http://www.taek.gov.tr (erişim tarihi 08.09.2011).
11. Özalpan A. Temel Radyobiyoloji Haliç Üniversitesi Yayınları 2001 s:1-15, 36- 45, 115-128.
12. Atakan, Y., iyonlayıcı radyasyon, Aylık popüler bilim dergisi Bilim ve Teknik, 2-19, Nisan 2006.
13. Nath R, Yue N. Shielding effects of metallic encapsulations and radiographic contrast agents for catheter-based intravascular brachytherapy. Cardiovasc Radiat Med. 2001 Apr-Jun;2(2):93-103.
14. Kovalchuk, O, Ponton, A, Filkowski, J, Kovalchuk, I, Dissimilar genome response to acute and chronic low-dose radiation in male and female mice, Mut. Res., 550, 59-72, 2004.
15. Yıldırım, H. Biyofizik. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Basımevi; 321-324, 1985.
16. Niğmet K. Radyasyonun İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri ve Tıpta Uygulama Alanları. Konya: Selçuk Üniversitesi; 2006.
17. http://www.drs.illinois.edu/rss/manuals/radiationmanual/ pdf/manual.pdf (son erişim tarihi: 23.03. 2012).
18. http://www.sirweb.org/about-us/historyIR.shtml (son erişim tarihi: 02.04.2012).
19. http://www.radiology.ucsf.edu/patient-care/sections/ ir#innovation (son erişim tarihi: 02.04.2012).
20. The Catheter Introducers by Leslie A. Geddes and LaNelle E. Geddes, copyright 1993 by Cook Group Incorporated, Mobium Press, Chicago. .
21. The Ship in the Balloon: The Story of Boston Scientific and the Development of Less-Invasive Medicine by Jeffrey L. Rodengen, copyright 2001 by Write Stuff Enterprises, Inc.
22. The Birth, Early Years, and Future of Interventional Radiology. Josef Rösch, Frederick S. Keller, and John A. Kaufman. J. Vasc. Interv. Radiol. 2003 14: 841-853.
23. Singer G. Occupational radiation exposure to the surgeon. J Am Acad Orthop Surg. 2005 Jan-Feb;13(1):69-76.
24. Von Wrangel A, Cederblad A, Rodriguez-Catarino M. Fluoroscopically guided percutaneous vertebroplasty: assessment of radiation doses and implementation of procedural routines to reduce operator exposure. Acta Radiol. 2009 Jun;50(5):490-6.
25. http://www.taek.gov.tr/component/content/article/208- dozimetri/456-kimlerin-dozimetre-kullanmasi-zorunludur. html (son erişim tarihi: 02.04.2012).
26. McCollough HC, Bruesewitz RM, Kofler JM. CT Dose Reduction and Dose Management Tools: Overview of Available Options RadioGraphics 2006; 26: 503–512.
27. Ullman JM. Increasing the usefulness of disposable lead gloves. Radiology. 1990 Feb;174(2):581.
28. Kelsey CA, Mettler FA, Jr. Use of flexible protective gloves. Radiology. 1990 Jul;176(1):287.
29. Marx MV, Ellis JH. Radiation protection of the hand in interventional radiology: should it fit like a glove? Radiology. 1996 Jul;200(1):24-5.
30. Stoeckelhuber BM, Leibecke T, Schulz E, Melchert UH, Bergmann-Koester CU, Helmberger T, et al. Radiation dose to the radiologist's hand during continuous CT fluoroscopy- guided interventions. Cardiovasc Intervent Radiol. 2005 Sep-Oct;28(5):589-94.
31. Evans RJ, Cusack S, Parke T. Exposure of the hands to ionizing radiation in the resuscitation room of an accident & emergency department. Arch Emerg Med. 1992 Jun;9(2):220-4.
32. Wagner LK, Mulhern OR. Radiation-attenuating surgical gloves: effects of scatter and secondary electron production. Radiology. 1996 Jul;200(1):45-8.
33. Kassas B, Mourtada F, Horton JL, Lane RG. Contrast effects on dosimetry of a partial breast irradiation system. Med Phys. 2004 Jul;31(7):1976-9.
34. Yaşar S. Sağlık Çalışanlarının Maruz Kaldığı X- Işını Geçirgenliğini Azaltmada Farklı Yoğunluk ve İçerikli Kontrast Maddelerle Sıvanmış Eldivenlerin Etkinlik ve Kullanılabilirliğinin Araştırılması. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi; 2011.
35. http://www.pnwx.com/Accessories/LeadProducts/Gloves/ Proguard/ (son erişim tarihi: 02.04.2012).