Derleme

Apoptotik Yolaklar ve Hedefe Yönelik Tedaviler

Cilt: 27 Sayı: 4 25 Aralık 2020

Apoptotik Yolaklar ve Hedefe Yönelik Tedaviler

Öz

Fizyolojik ve patolojik durumlarda, işleyişleri farklı, nekroz ve apoptoz olarak adlandırılan iki ana hücre ölümü meydana gelir. Apoptoz basamaklarındaki disregülasyonun kanser veya otoimmüniteyi tetiklediği bildirilmiş olup, aşırı apoptoz ise dejeneratif hastalıklarla ilişkilendirilmektedir. Proliferasyon artışıyla karakterize edilen kanserin tedavisi için hücrelerin apoptozdan kurtulma yolları araştırılmaktadır. Bununla ilişkili olarak kanser hücrelerinde Bcl-2, Bcl-xL ve Mcl-1 gibi antiapoptotik proteinlerin arttığı, proapoptotik proteinlerin ise azaldığı belirlenmiştir. Hücre ölümünde görev alan birçok protein ve protein kompleksleri arasında bir diğer önemli grubu apoptoz inhibitörü (IAP) protein ailesi oluşturmaktadır. IAP’lar apoptozda hem intrinsik hem de ekstrinsik yolağı baskılayabilen endojen kaspaz inhibitörleri olarak fonksiyon görmekte olup, apoptoz dışında hücre bölünmesi ve immün regülasyonda da rol almaktadırlar. Bcl-2 ve IAP ailesi üyeleri gibi aşırı ekspresyonu tespit edilen proteinler, hem tanı koyma hem de tedavi aşamasında yarar sağlamaktadır. Günümüzde sadece kanser hücresini hedefleyen ilaçlar tedavi protokolleri arasına girmiş bulunmaktadır. Bu derlemede apoptotik yolaklara ait moleküler mekanizmalar ve onlarla ilişkili hedefe yönelik yeni tedavi yaklaşımları genel hatlarıyla irdelenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Pfeffer CM, Singh ATK. Apoptosis: a target for anticancer therapy. Int J Mol Sci. 2018;19(2):448.
  2. Müller GJ, Stadelmann C, Bastholm L, Elling F, Lassmann H, Johansen FF. Ischemia Leads to Apoptosis-and Necrosis-like Neuron Death in the Ischemic Rat Hippocampus. Brain Pathol. 2006;14(4):415–24.
  3. Kerr JF, Wyllie AH, Currie AR. Apoptosis: a basic biological phenomenon with wide-ranging implications in tissue kinetics. Br J Cancer. 1972;26(4):239–57.
  4. Hassan M, Watari H, AbuAlmaaty A, Ohba Y, Sakuragi N. Apoptosis and molecular targeting therapy in cancer. Biomed Res Int. 2014;2014:150845.
  5. Chowdhury I, Tharakan B, Bhat GK. Caspases — An update. Comp Biochem Physiol Part B Biochem Mol Biol. 2008;151(1):10–27.
  6. Bose K. Proteases in apoptosis: Pathways, protocols and translational advances. Proteases in Apoptosis: Pathways, Protocols and Translational Advances. 2015. 1–237 p.
  7. Igney FH, Krammer PH. Death and anti-death: tumour resistance to apoptosis. Nat Rev Cancer. 2002;2(4):277–88.
  8. Gurzov EN, Eizirik DL. Bcl-2 proteins in diabetes: mitochondrial pathways of β-cell death and dysfunction. Trends Cell Biol. 2011;21(7):424–31. 9. Oltval ZN, Milliman CL, Korsmeyer SJ. Bcl-2 heterodimerizes in vivo with a conserved homolog, Bax, that accelerates programed cell death. Cell. 1993;74(4):609–19.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

12 Eylül 2019

Kabul Tarihi

25 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 27 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Gökhan, A., Kılıç, K. D., Gülle, K., Uyanıkgil, Y., & Çavuşoğlu, T. (2020). Apoptotik Yolaklar ve Hedefe Yönelik Tedaviler. Medical Journal of Süleyman Demirel University, 27(4), 565-573. https://doi.org/10.17343/sdutfd.619417
AMA
1.Gökhan A, Kılıç KD, Gülle K, Uyanıkgil Y, Çavuşoğlu T. Apoptotik Yolaklar ve Hedefe Yönelik Tedaviler. SDÜ Tıp Fak Derg. 2020;27(4):565-573. doi:10.17343/sdutfd.619417
Chicago
Gökhan, Aylin, Kubilay Doğan Kılıç, Kanat Gülle, Yiğit Uyanıkgil, ve Türker Çavuşoğlu. 2020. “Apoptotik Yolaklar ve Hedefe Yönelik Tedaviler”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 27 (4): 565-73. https://doi.org/10.17343/sdutfd.619417.
EndNote
Gökhan A, Kılıç KD, Gülle K, Uyanıkgil Y, Çavuşoğlu T (01 Aralık 2020) Apoptotik Yolaklar ve Hedefe Yönelik Tedaviler. Medical Journal of Süleyman Demirel University 27 4 565–573.
IEEE
[1]A. Gökhan, K. D. Kılıç, K. Gülle, Y. Uyanıkgil, ve T. Çavuşoğlu, “Apoptotik Yolaklar ve Hedefe Yönelik Tedaviler”, SDÜ Tıp Fak Derg, c. 27, sy 4, ss. 565–573, Ara. 2020, doi: 10.17343/sdutfd.619417.
ISNAD
Gökhan, Aylin - Kılıç, Kubilay Doğan - Gülle, Kanat - Uyanıkgil, Yiğit - Çavuşoğlu, Türker. “Apoptotik Yolaklar ve Hedefe Yönelik Tedaviler”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 27/4 (01 Aralık 2020): 565-573. https://doi.org/10.17343/sdutfd.619417.
JAMA
1.Gökhan A, Kılıç KD, Gülle K, Uyanıkgil Y, Çavuşoğlu T. Apoptotik Yolaklar ve Hedefe Yönelik Tedaviler. SDÜ Tıp Fak Derg. 2020;27:565–573.
MLA
Gökhan, Aylin, vd. “Apoptotik Yolaklar ve Hedefe Yönelik Tedaviler”. Medical Journal of Süleyman Demirel University, c. 27, sy 4, Aralık 2020, ss. 565-73, doi:10.17343/sdutfd.619417.
Vancouver
1.Aylin Gökhan, Kubilay Doğan Kılıç, Kanat Gülle, Yiğit Uyanıkgil, Türker Çavuşoğlu. Apoptotik Yolaklar ve Hedefe Yönelik Tedaviler. SDÜ Tıp Fak Derg. 01 Aralık 2020;27(4):565-73. doi:10.17343/sdutfd.619417

Cited By

                                                                                         14791


Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi/Medical Journal of Süleyman Demirel University is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International.