Araştırma Makalesi

Molibden ve Arseniğin Tarla Koşullarında Buğday Bitkisinin Verimine ve Toksikliğine Etkilerinin Belirlenmesi

Cilt: 18 Sayı: 1 13 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Molibden ve Arseniğin Tarla Koşullarında Buğday Bitkisinin Verimine ve Toksikliğine Etkilerinin Belirlenmesi

Öz

Endüstrinin gelişmesi ve antropojenik etkiler ağır metal kaynaklı çevre kirliliğinin artmasına etki etmektedir. Çalışmada buğday (Triticum aestivum L.) bitkisinde potansiyel toksik olan Molibden (Mo) ve Arsenik (As) ağır metallerinin buğday verimine kısıtlayıcı etkisinin, buğday bitkisindeki potansiyel toksik ağır metalin toksiklik belirtilerinin belirlenmesi hedeflendi. Tarla şartlarında kireçli topraklarda Mo ve As elementinin farklı uygulama dozlarında (0, 10, 20, 40 mg kg-1) buğday-nohut münavebe sisteminde, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlı çalışma organize edildi. Çalışma sonucunda; 3 yılda buğday bitkisinde Mo ve As uygulamaları sırasıyla %27.43, %16.17 ve %6.85’lik ve %30.2, % 49.50 ve %18.18 verim düşüşü meydana geldi. Mo uygulaması sonucu buğday verimlerinde meydana gelen azalma birinci ve ikinci buğday ekim yıllarında istatistiksel anlamda önemli oldu (F=13.9**, P<0.01) (F=16.2**, P<0.01). As uygulaması sonucu buğday verimlerinde meydana gelen azalma istatistiki anlamda her üç yılda da önemli (F= 5.33*, P<0.05) (F=15.05**, P<0.01) (F=5.36*, P<0.05) bulundu. Maksimum verimde %10’luk azalmayı toprağa uygulanan Mo ve As’in 14 kg da-1 ve 13.7 mg kg-1 düzeyi sağladı. Mo toksiklik belirtileri; cılız ve küçük sağlıksız bitki, yaprak uçlarında başlayan sarı-turuncu sararmalar, yüksek dozda kurumalar olarak gözlendi. As toksiklik belirtileri; bitki boylarının kısalması ve parsel içerisinde bitki yoğunluğunun azalması olarak ortaya çıktı.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Araştırmaya verilen desteklerinden dolayı Köy Hizmetler Genel Müdürlüğü’ne yazarlar teşekkür ederler.

Kaynakça

  1. Anbar, A. D. (2004). Molybdenum stable isotopes: Observations, interpretations and directions. Reviews in Mineralogy and Geochemistry, 55, 429–454.
  2. Andrew, P., Brian, J., & Alloway J. (19912). The Transfer of Cadmium from Agricultural Soils to the Human Food Chain in: Adriado DC (eds). Biogeochemistry of trace metals (pp.109–158). CRC Press. London.
  3. Ashfaque, F., Inam, A., Sahay, S., & Iqbal, S. (2016). Influence of heavy metal toxicity on plant growth, metabolism and its alleviation by phytoremediation - A promising technology. Journal of Agriculture and Ecology Research International, 6(2), 1–19. https://doi.org/10.9734/jaeri/2016/23543 Beusichem, M. L. (1990). Plant nutrition-physiology and applications, effect of arsenic and molybdenum on plant response of cauliflower (Brassica oleracea) grown in sand culture. Kluwer Academic Publishers. Canada
  4. Brozoska, M. M., & Moniuszko-Jakoniuk, J. (2001). Interactions between cadmium and zinc in the organism. Food and Chemical Toxicology, 39 (10), 967–980. https://doi.org/10.1016/S0278-6915(01)00048-5
  5. Cao, Q., Hu, Q. H., Khan, S., Wang, Z. J., Lin, A. J., Du, X., & Zhu, Y. G. (2007). Wheat phytotoxicity from arsenic and cadmium separately and together in solution culture and in a calcareous soil. Chinese Academy of Sciences, China.
  6. Chatterjee, C., & Nautiyal, N. (2006). Molybdenum stress affects viability and vigor of wheat seeds, Journal of Plant Nutrition, 24(9), 1377-1386. https://doi.org/10.1081/PLN-100106988
  7. Davis, R. D., & Beckett, P. H. T. (1978a). Upper critical levels of toxic elements in plants. II. critical levels of copper in young barley, wheat, rape, lettuce and ryegrass, and of nickel and zinc in young barley and ryegrass. New Phytologist, 80(1), 23–32.
  8. Davis, R. D., Beckett, P. H. T., & Wollan, E. (1978b). Critical levels of twenty potentially toxic elements in young spring barley. Plant and Soil, 49, 395–408.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

10 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

13 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

2 Mart 2023

Kabul Tarihi

4 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yurdakul, İ., Kalınbacak, K., Altınkaynak, D., & Peker, R. M. (2023). Molibden ve Arseniğin Tarla Koşullarında Buğday Bitkisinin Verimine ve Toksikliğine Etkilerinin Belirlenmesi. Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(1), 25-34. https://doi.org/10.54975/isubuzfd.1251036

Cited By

24611

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.                                                                                                                           32607