Burdur-Hacılar Köyü Taban Merasında Verim ve Kalite Üzerine Gübrelemenin Etkileri

Öz

Bu araştırma azot ve fosfor dozlarının, meranın ot verimi ve bazı kalite özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla Burdur’da 2014 ve 2015 yıllarında iki yıl süre ile yürütülmüştür. Araştırmada 5 farklı azot dozu (0, 3, 6, 9 ve 12 kg/da) ve 3 farklı fosfor (0, 5 ve 10 kg/da) dozu uygulanmıştır. Araştırmada kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, ADF, NDF oranları, toplam sindirilebilir besin maddesi (TSBM) ve nispi yem değeri (NYD) incelenmiştir. İki yıllık ortalama sonuçlara göre, azot dozları artıkça kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, TSBM ve NYD artarken, ADF ve NDF oranları azalmıştır. Fosfor dozlarındaki artışlar ise kuru ot verimi, ham protein verimi, TSBM ve NYD’ni arttırırken, ADF oranını azaltmıştır. Bu araştırmanın sonuçlarına göre, Burdur’da taban merada yüksek ot verimi ve kalitesi için 9 kg/da azot, 10 kg/da fosfor uygulaması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Verim,kalite,gübreleme,mera,ADF,nispi yem değeri

The Effects of Fertilization on the Yield and Quality in The Burdur-Hacilar Village Sole Pasture

Öz

This research was conducted to determine the effects of nitrogen and phosphorus on forage yield and quality of rangelands in Burdur in 2014 and 2015 years. Five different N doses (0, 30, 60, 90 and 120 kg ha-1) and three different P doses (0, 50 and 100 kg ha-1) were applied in this research. This research was conducted in randomized block design with three replication. Hay yield, botanical composition, crude protein (CP), crude protein yield, acid detergent fiber (ADF), neutral detergent fiber (NDF), total digestible nutrient (TDN) and relative feed value (RFV) were determined. Nitrogen applications significantly affected all components determined. According to results of two years, nitrogen applications increased hay yield, CP ratio, CP yield, TDN and RFV, while it decreased ADF and NDF ratios. Phosphorus applications increased hay yield, CP yield, TDN and RFV, while it decreased ADF ratios. According to results of this research, 90 kg ha-1 nitrogen application and 100 kg ha-1 phosphorus applications are recommended for high hay yield and quality in rangelands in Burdur.

Anahtar Kelimeler

• Yield,quality,fertilization,rangelands,ADF,relative feed value

Kaynakça

1. Akdeniz, H. 1992. Van Yöresinde NPK’lı Gübrelerin Tabii Çayırın Ot Verimine, Otun Ham Protein ve Ham Kül Oranına Etkileri Üzerine Bir Araştırma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Van.
2. Albayrak, S. ve Köycü, C. 2001. An Investigation on the Effects of Lime Application and Fertilization Time on the Hay Yield, Crude Protein Rate and Yield, Botanical Composition of the Native Pasture Under the Ecological Conditions of Samsun. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, 16 (2).
3. Altın M., Tuna C. ve Gür M. 2010. Tekirdağ Taban ve Kıraç Meralarının Verim ve Botanik Kompozisyonuna Gübrelemenin Etkisi. Tekirdağ Ziraat Fak. Dergisi, 7 (2): 191–198.
4. Altın, M. 1975. Erzurum Şartlarında Azot, Fosfor ve Potasyumlu Gübrelerin Tabii Çayır ve Meranın Ot Verimine Otun Ham Protein, Ham Kül Oranına ve Bitki Kompozisyonuna Etkileri Üzerinde Bir Araştırma. Atatürk Üniversitesi Yayınevi, Yayın No:159, Araştırma Serisi No: 95, Erzurum.
5. Bolland, M.D.A. ve Guthridge, I.F. 2007. Determining the fertiliser phosphorus requirements of intensively grazed dairy pastures in south-western Australia with or without adequate nitorgen fertiliser. Australian Journal of Experimental Agriculture, 47 (7) ; 801-814.
6. Charles, A.,Raguse, J., Hull, M.R., George, J., Morris, G. ve Taggart, K.L. 1988. Seeding with annaul legumes ve fertilization of foot hill ranges increased profits. California Agriculture. Vol:42, No:3.
7. Çağlayan M. 2009. Karaman İli Demiryurt Köyü Merasında Farklı Gübre Uygulamalarının Meranın Verim ve Botanik Kompozisyonuna Etkileri Üzerinde Araştırmalar. (Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Ünv. Fen Bilimler Enst. Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Adana.
8. Çelik, N., Bayram, G., ve Budaklı, E. 2001. Meralarda Gübre Uygulamasının Ekonomik Yönleri. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Dergisi, Sayı:139, Ankara, s. 48-51.

9. Çınar S., Avcı M., Hatipoğlu R., Kökten K., Atış İ., Tükel T., Aydemir S. ve Yücel H. 2005. Hanyeri Köyü (Tufanbeyli-Adana) Merasının Yamaç Kesiminde Azot ve Fosfor Gübrelemesinin Botanik Kompozisyon, Ot Verimi ve Ot Kalitesine Etkileri Üzerinde Bir Araştırma. Türkiye VI. Tarla Bitkileri Kongresi, 5–9 Eylül, Antalya, Cilt II, 873–877.
10. Çomaklı, B., Güven, M., Koç, A., Menteşe, Ö., Bakoğlu, A., ve Bilgili A., 2005 Azot Fosfor ve Kükürtle Gübrelemenin Ardahan Meralarının Verim ve Tür Kompozisyonuna Etkisi, Türkiye VI. Tarla Bitkileri Kongresi, 5-9 Eylül, Antalya.
11. Daşcı, M. 2008. Farklı topografik yapıya sahip mera kesimlerinde gübrelemenin ot verimi ve ot verimi ile ilgili kalite özellikleri üzerine etkisi. (Doktora Tezi). Atatürk Ünv. Fen Bilimleri Enst. Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Erzurum.
12. Gökkus, A. 1991. Dogu ve Güney Dogu Anadolu Bölgeleri Çayır Mera ve Yem Bitkileri ve Hayvancılığı Geliştirme Projesi Eğitim Semineri. 20-22 Şubat 1991, Erzurum.
13. Horrocks, R. D. and Vallentine, J.F. 1999. Harvested Forages. Academic Press, London, UK.
14. Johnson, C.R.,Reiling, B.A., Mislevy, P., ve Hall, M.B. 2001. Effects of Nitrogen Fertilization and Harvest Date on Yield, Digestibility, Fiber, and Protein Fractions of Tropical Grasses. J. Animal Sci., 79(9): 2439-48.
15. Kacar, B. veInal, A. 2008.BitkiAnalizleri. Nobel Yayınları. Ankara, 892p.
16. Kıran, A. 1993. Van Ekolojik Sartlarında Azot ve Fosforlu Gübrelemenin Tabii Meranın Kuru Ot ile Ham Protein Verimine ve Otun Bazı Kimyasal Özelliklerine Etkisi Üzerinde Bir araştırma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Van, 63 s.
17. Koç, A., Güven, M., Çomaklı, B., Menteşe, Ö., ve Bakoğlu, A. 2003. Azot ve Fosforla Gübrelemenin Doğu Anadolu Yüksek Rakımlı Meralarının Ot verimi ve Botanik Kompozisyonuna Etkileri. Türkiye 5 Tarla Bitkileri Kongresi, 13-17Ekim, Diyarbakır, s. 276-280.
18. Linn, J., Martin, N.P. 1989. Forage Quality Tests and Interpretation. Minnesota EXT. Service. AG-FO-2637. University of Minnesota, Saint Paul.
19. Martiniello, P.,Berardo, N.,Odoardi, M. 2002. Effects of mineral fertilization on yield and qualitative characteristics of natural pastures in Italian Mediterraneanareas. Rivistadi Agronomia. 36(3);273-280.
20. Mckenzie, F.R.,Jacobs, J.L., Ryan, M.J. ve Kearney, G. 1999.Effect of rate and time of nitrogen application from autumn to midwinter on perennial ryegrass. White clover dairy pastures in western Victoria. 2. Pasture nutritive value. Australian Journal of Agricultural Research, 50;1067-1072.
21. SAS Institute, 1998. INC SAS/STAT users guide release 7.0. Cary, NC, USA.
22. Schroeder, J.W. 2004. Forage Nutrition for Ruminants, AS-1250. www.ag.ndsu.edu.tr.
23. Tosun, F., ve Aydın, İ. 1990. Samsun Ekolojik Şartlarında Azot, Fosfor ve Potasyumlu Gübrelerin Tabii Meranın Ot Verimine Etkisi Üzerine Bir Araştırma. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Samsun, 5 (1-2): 1-20.
24. Tükel, T., Hatipoğlu, R., Hasar, E., Çeliktaş, N. ve Can, E. 1996. Azot ve Fosfor Gübrelemesinin Çukurova Bölgesinde Tüylü Sakalotu’nun (Hyparrhenia hirta L. Satpf.) Dominant Olduğu Bir Meranın Verim ve Botanik Kompozisyonuna Etkileri Üzerinde Bir Araştırma. Türkiye 3. Çayır- Mera ve Yembitkileri Kongresi, 17-19 Haziran 1996, Erzurum, s. 59-65.
25. Türk, M., Çelik N., Bayram G. ve Budaklı E. 2007. Effects of Nitrogen and Phosphorus on Botanical Composition, Yield and Nutritive Value of Rangelands. AsianJournal of Chemistry. Vol. 19, No. 7, 5351-5359.
26. Türk, M., S. Albayrak ve Yuksel, O. 2009. Effects of fertilisation and harvesting stages on forage yield and quality of hairy vetch. New Zealand J. of Agric. Research,52: 269-275.