Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Entegre Edilen Çok Kriterli Karar Destek Analiz Yaklaşımı Kullanılarak Arazi Uygunluk Sınıflarının Belirlenmesi
Öz
Günümüzde CBS ile entegre bir şekilde yürütülen
Çok Kriterli Karar Destek Analiz (ÇKKD)
yaklaşımları arazi uygunluk sınıflarının ve haritalarının güvenilir bir
şekilde üretilmesine fırsat sunmaktadır. Bu çalışmada yaklaşık
5.140 ha büyüklüğünde Konya - Beşgözlerler K.O.P. arazilerinin Doğrusal
Kombinasyon Tekniği (DKT) ile tarımsal potansiyelinin belirlenmesi için CBS ve ÇKKD
entegrasyonu kullanılarak arazi değerlendirmesi yapılmış ve bölge
topraklarının tarımsal kullanıma uygunluk haritası üretilmiştir. DKT modelinde
tarımsal kullanıma uygunluk sınıflaması için kültür bitkisi yetiştiriciliğini
doğrudan etkileyen faktörler fiziksel (Toprak Derinliği, Eğim, Bünye, Drenaj,
Taşlık) ve kimysal (pH, EC, CaCO3, Organik Madde) toprak özellikleri olarak
Hybird Sisteme göre seçilmiş ve yetiştiriciliği kısıtlama derecelerine göre 0 –
4 arasında alt sınıf skorlamaları yapılmıştır. Faktörlerin ikili
karşılaştırmalarına göre ağırlık değerlerinin belirlenmesinde çok kriterli karar
verme yaklaşımı olan Analitik Hiyerarşik Süreç (AHS)
kullanılmıştır. DKT ile uygunluk sınıflamaları sonucu 106.5 ha
(% 2.07) arazinin “ tarım dışı”, 1250 ha (% 24.34) arazinin “uygun” ve 3778 ha
(% 73.58) arazinin “az uygun” nitelikte sınıflandığı belirlenmiştir. Çalışma sonucu
tarımsal kullanıma uygunluk sınıflarının son skor değerlerine derinlik, drenaj ve
taşlık faktörlerinin etki derecelerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. CBS-AHS
entegrasyonun karmaşık alternatif seçimler gerektiren modellemeler için güçlü
bir araç olduğu ve DKT modeli ile arazi değerlendirme çalışmalarında alternatif
bir metot olarak kullanılması önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmed, G. B., Shariff, A. R. M., Balasundram, S. K., ve bin Abdullah, A. F. 2016. Agriculture land suitability analysis evaluation based multi criteria and GIS approach. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 37, No. 1, p. 012044). IOP Publishing.
- Akinci, H., Ozalp, A.Y., Turgut, B., 2013. Agriculture land use suitability analysis using GIS and AHP technique. Comput. Electron. Agric. 97, 71–82
- Albaji, M., & Hemadi, J. 2011. Investigation of different irrigation systems based on the parametric evaluation approach on the Dasht Bozorg Plain. Transactions of the Royal Society of South Africa, 66(3), 163-169.
- Aldababseh, A., Temimi, M., Maghelal, P., Branch, O., & Wulfmeyer, V. (2018). Multi-Criteria Evaluation of Irrigated Agriculture Suitability to Achieve Food Security in an Arid Environment. Sustainability, 10(3), 803.
- Anonim, 2015, http://www.dmi.gov.tr/iklim/iklim.aspx. (erişim tarihi: 24.08.2015 )
- Arshad, M. A., & Martin, S. 2002. Identifying critical limits for soil quality indicators in agro-ecosystems. Agriculture, Ecosystems & Environment, 88(2), 153-160.
- Ashraf, S., Munokyan, R., Normohammadan, B., Babaei, A., 2010. Qualitative land suitability evaluation for growth of wheat in Northeast of Iran. Res. J. Biol. Sci. 5, 548–552.
- Borůvka, L., Vacek, O., & Jehlička, J. 2005. Principal component analysis as a tool to indicate the origin of potentially toxic elements in soils. Geoderma, 128(3-4), 289-300.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
22 Kasım 2018
Kabul Tarihi
28 Aralık 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 13 Sayı: 2