Araştırma Makalesi

Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Entegre Edilen Çok Kriterli Karar Destek Analiz Yaklaşımı Kullanılarak Arazi Uygunluk Sınıflarının Belirlenmesi

Cilt: 13 Sayı: 2 31 Aralık 2018
PDF İndir
EN TR

Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Entegre Edilen Çok Kriterli Karar Destek Analiz Yaklaşımı Kullanılarak Arazi Uygunluk Sınıflarının Belirlenmesi

Öz

Günümüzde CBS ile entegre bir şekilde yürütülen Çok Kriterli Karar Destek Analiz (ÇKKD)  yaklaşımları arazi uygunluk sınıflarının ve haritalarının güvenilir bir şekilde üretilmesine fırsat sunmaktadır. Bu çalışmada yaklaşık 5.140 ha büyüklüğünde Konya - Beşgözlerler K.O.P. arazilerinin Doğrusal Kombinasyon Tekniği (DKT) ile tarımsal potansiyelinin belirlenmesi için CBS ve ÇKKD entegrasyonu kullanılarak arazi değerlendirmesi yapılmış ve bölge topraklarının tarımsal kullanıma uygunluk haritası üretilmiştir. DKT modelinde tarımsal kullanıma uygunluk sınıflaması için kültür bitkisi yetiştiriciliğini doğrudan etkileyen faktörler fiziksel (Toprak Derinliği, Eğim, Bünye, Drenaj, Taşlık) ve kimysal (pH, EC, CaCO3, Organik Madde) toprak özellikleri olarak Hybird Sisteme göre seçilmiş ve yetiştiriciliği kısıtlama derecelerine göre 0 – 4 arasında alt sınıf skorlamaları yapılmıştır. Faktörlerin ikili karşılaştırmalarına göre ağırlık değerlerinin belirlenmesinde çok kriterli karar verme yaklaşımı olan Analitik Hiyerarşik Süreç (AHS) kullanılmıştır. DKT ile uygunluk sınıflamaları sonucu 106.5 ha (% 2.07) arazinin “ tarım dışı”, 1250 ha (% 24.34) arazinin “uygun” ve 3778 ha (% 73.58) arazinin “az uygun” nitelikte sınıflandığı belirlenmiştir. Çalışma sonucu tarımsal kullanıma uygunluk sınıflarının son skor değerlerine derinlik, drenaj ve taşlık faktörlerinin etki derecelerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. CBS-AHS entegrasyonun karmaşık alternatif seçimler gerektiren modellemeler için güçlü bir araç olduğu ve DKT modeli ile arazi değerlendirme çalışmalarında alternatif bir metot olarak kullanılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed, G. B., Shariff, A. R. M., Balasundram, S. K., ve bin Abdullah, A. F. 2016. Agriculture land suitability analysis evaluation based multi criteria and GIS approach. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 37, No. 1, p. 012044). IOP Publishing.
  2. Akinci, H., Ozalp, A.Y., Turgut, B., 2013. Agriculture land use suitability analysis using GIS and AHP technique. Comput. Electron. Agric. 97, 71–82
  3. Albaji, M., & Hemadi, J. 2011. Investigation of different irrigation systems based on the parametric evaluation approach on the Dasht Bozorg Plain. Transactions of the Royal Society of South Africa, 66(3), 163-169.
  4. Aldababseh, A., Temimi, M., Maghelal, P., Branch, O., & Wulfmeyer, V. (2018). Multi-Criteria Evaluation of Irrigated Agriculture Suitability to Achieve Food Security in an Arid Environment. Sustainability, 10(3), 803.
  5. Anonim, 2015, http://www.dmi.gov.tr/iklim/iklim.aspx. (erişim tarihi: 24.08.2015 )
  6. Arshad, M. A., & Martin, S. 2002. Identifying critical limits for soil quality indicators in agro-ecosystems. Agriculture, Ecosystems & Environment, 88(2), 153-160.
  7. Ashraf, S., Munokyan, R., Normohammadan, B., Babaei, A., 2010. Qualitative land suitability evaluation for growth of wheat in Northeast of Iran. Res. J. Biol. Sci. 5, 548–552.
  8. Borůvka, L., Vacek, O., & Jehlička, J. 2005. Principal component analysis as a tool to indicate the origin of potentially toxic elements in soils. Geoderma, 128(3-4), 289-300.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Orhan Dengiz Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

22 Kasım 2018

Kabul Tarihi

28 Aralık 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Dedeoğlu, M., & Dengiz, O. (2018). Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Entegre Edilen Çok Kriterli Karar Destek Analiz Yaklaşımı Kullanılarak Arazi Uygunluk Sınıflarının Belirlenmesi. Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(2), 60-72. https://izlik.org/JA29PH54PB

24611

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.                                                                                                                           32607