Kireçli Anamateryal Üzerinde Oluşan Topraklarda Çinko Adsorpsiyonu ve Toprak Özellikleriyle İlişkileri
Öz
Çinkonun (Zn) toprak bileşenleri tarafından kuvvetli şekilde
adsorpsiyonu, çözünmeyen katı fazların çökelmesi ve şelatlayıcı ajanların
yetersizliği bitkilerin alabileceği formlarda bulunan Zn miktarının düşük
olmasına neden olmaktadır. Ancak her bir toprak kendine özgü karakteristikler
göstererek farklı mekanizmalarla topraklarda Zn yarayışlılığının düşük olmasına
neden olmaktadır. Bu çalışmada farklı toprakların Zn adsorpsiyon
karakteristiklerini, yarayışlı Zn içeriği düşük olan toprak örneklerinin yapılacak
gübrelemeye olan tepkilerini ve potansiyel kirlilik durumlarında Zn’nin
hareketliliğini Langmuir ve Freundlich adsorpsiyon izotermleri ile belirlemek
amaçlanmıştır. Atabey Ovası’ndan yarayışlı Zn içeriği düşük olan 24 farklı
toprak örneği alınarak bu topraklarda Zn adsorpsiyonu, “batch adsorpsiyon”
tekniği ile belirlenmiştir. 2 g toprak örneği ile 0, 10, 25, 50, 100,
150, 200 ve 300 mg Zn L-1
içeren 25 mL 0.01 M CaCl2 çözeltisi 20±2°C sabit sıcaklıkta 24 saat
dengeye getirilmiştir. Elde edilen adsorpsiyon verilerinin izoterm modellerine
uygunluğu regresyon analizleri ile test edilmiştir. Ayrıca toprakların
tanımlayıcı özellikleri ile sorpsiyon parametreleri arasındaki ilişkiler
Pearson korelasyonu kullanılarak incelenmiştir. Toprakların hesaplanan Langmuir
adsorpsiyon maksimumlarının 1527-3448 mg kg-1 arasında değişim
gösterdiği belirlenmiştir. Korelasyon analizleri toprakların maksimum
adsorpsiyonunun organik madde, kireç, kil içeriğiyle ilgili özellikler, pH ve
oksit minerallerinin farklı fraksiyonları ile ilişkili olduğunu ortaya
koymuştur. Sonuç olarak topraklarda Zn hareketliliği, yarayışlılığı ve ilave
edilen Zn nin katı-sıvı faz arasındaki dağılımı toprak özelliklerinin ortak
etkisi sonucu ortaya çıktığı değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Akgül, M., Başayiğit, L., Uçar, Y., Mücdeci M., 2001. Atabey Ovası Toprakları. Süleyman Demirel Üniversitesi Yayınları, 15 (1), 71, Isparta.
- Antoniadis, V., Shaheen, S.M., Tsadilas, C.D., Selim, M.H., Rinklebe, J., 2018. Zinc Sorption by Different Soils as Affected by Selective Removal of Carbonates and Hydrous Oxides. Applied Geochemistry 88: 49-58.
- Azouzi, R., Charef, A., Hamzaoui, A.H., 2015. Assessment of Effect of pH, Temperature and Organic Matter on Zinc Mobility in a Hydromorphic Soil. Environmental Earth Sciences 74: 2967-2980.
- Baghernejad, M., Javaheri, F., Moosavi, A.A., 2016. Adsorption Isotherms of Some Heavy Metals under Conditions of their Competitive Adsorption onto Highly Calcareous Soils of Southern Iran. Archives of Agronomy and Soil Science 62: 1462-1473.
- Berkman, E.T. and Reise, S.P., 2012. A Conceptual Guide to Statistics Using SPSS. Sage ISO 690.
- Chittamart, N., Inkam, J., Ketrot, D., Darunsontaya, T., 2016. Geochemical Fractionation and Adsorption Characteristics of Zinc in Thai Major Calcareous Soils.Communications in Soil Science and Plant Analysis 47: 2348-2363.
- Courtney, R. and Mullen, G., 2008. Application of High Copper and Zinc Compost and its Effects on Soil Properties and Growth of Barley. Communications in Soil Science and Plant Analysis 39: 82–95.
- Covelo, E.F., Alvarez, N., Couce, M.L.A., Vega, F.A., Marcet, P., 2004. Zn Adsorption by Different Fractions of Galician Soils. Journal of Colloid and Interface Science 280: 343-349.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
23 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
27 Haziran 2019
Kabul Tarihi
17 Eylül 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 14 Sayı: 2