2024 Fizik Dersi Öğretim Programı Beceriler Çerçevesi

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 3, 654 - 682, 15.11.2025

Çağın Kamışcıoğlu

https://doi.org/10.29250/sead.1721241

Öz

Fizik denilince bilimsel düşünme akla gelir. Bilimsel düşünme gözlem, deney, sınıflandırma, ölçme, tahmin, çıkarım, model oluşturma gibi çeşitli zihinsel becerileri içermektedir. Öğrencilerde bu becerileri geliştirmek için ders programları sık sık güncellenmektedir. Ülkemizde de benzer uygulamalar yapılmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı 2024 yılında çok sayıda programı yenilemiştir. Bunlardan biri de 2024 Fizik Dersi Öğretim Programıdır. Fizik Programında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli temel alınmış ve beceriler çerçevesi oluşturulmuştur. Bu araştırmada 2024 Fizik Dersi Öğretim Programında verilen becerilerin türleri, tekrarlanma sayıları, sınıf düzeylerine dağılımı ve Program amaçlarına uyumu incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve gerekli veriler resmi dokümanlardan toplanmıştır. Araştırma sonunda Fizik Öğretim Programındaki becerilerin sınıflara ve ünitelere dengesiz dağıtıldığı, Fen Bilimleri Alan Becerileri ile Kavramsal Becerilerin çok az tekrar edildiği görülmüştür. Tümevarımsal akıl yürütme ile bilimsel çıkarım yapma becerisi 23 kez tekrarlanmış, buna karşılık diğer 9 alan becerisi 19 kez verilmiştir. Fizik dersinin temeli olan deney yapma, bilimsel gözlem, bilimsel model oluşturma, bilimsel gözleme dayalı tahmin, kanıt kullanma gibi becerilere fazla yer verilmemiştir. Ayrıca Program amaçlarında öngörülen” araştırma, inceleme, eleştirel düşünme, problem çözme, karar verme, bilimsel bakış, bilgi üretme” gibi beceriler 2024 Fizik Dersi Öğretim Programında hiç verilmemiştir. Araştırma sonunda 2024 Fizik Dersi Öğretim Programının gözden geçirilmesi, Fen Bilimleri Alan Becerileri ile Kavramsal Becerilerin sayıca artırılması, sınıf ve ünitelere dengeli dağıtılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

2024 fizik dersi öğretim programi , Beceriler , Alan becerileri

Etik Beyan

ÇIKAR ÇATIŞMASI BEYANI Yazar bu çalışmasında herhangi bir şekilde çıkar çatışması olmadığını beyan eder. ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ BEYANI Yazar bu çalışmasında araştırma ve yayın etiğine uyulduğunu beyan eder. YAZAR SORUMLULUK BEYANI Yazar bu çalışmanın her aşamasını kendisinin yaptığını beyan eder.

2024 Physics Curriculum Skills Framework

Öz

When physics in mentioned, scientific thinking comes to mind. Scientific thinking includes various mental skills such as observation, experimentation, classification, assessment, estimation, inference, and modeling. Curriculums are frequently updated to develop these skills in students. Similar practices are also carried out in our country. The Ministry of National Education has renewed many programs in 2024. One of these is the 2024 Physics Curriculum. The Turkish Century Education Model was taken as the basis in the Physics Curriculum and a skills framework was framed. In this study, the types of skills given in the 2024 Physics Curriculum, their repetition numbers, their distribution to class levels, and their alignment with the program objectives were scrutinized. The qualitative research method was adopted in the study and the necessary data were collected from official documents. At the end of the research, it was observed that the skills in the Physics Curriculum were distributed unevenly to classes and units, and Science Field Skills and Conceptual Skills were rarely repeated. Inductive reasoning and scientific inference skills were repeated 23 times, while the other 9 field skills were given 19 times. Skills such as experimentation, scientific observation, creating scientific models, estimation based on scientific observation, and using evidence, which are the basis of the physics course, have been given very little space. Moreover, skills such as "research, investigation, critical thinking, problem solving, decision making, scientific perspective, and knowledge production", which are envisaged in the program objectives, have never been given in the 2024 Physics Course Curriculum. In the end, it was suggested that the 2024 Physics Course Curriculum be reviewed, the number of Science Field Skills and Conceptual Skills be increased, and be distributed evenly across classes and units.

Anahtar Kelimeler

2024 physics course curriculum , Skills , Field skills

Etik Beyan

CONFLICT OF INTEREST STATEMENT The author declares that there is no conflict of interest in this study. RESEARCH AND PUBLICATION ETHICS STATEMENT The author declares that research and publication ethics are followed in this study. AUTHOR LIABILITY STATEMENT The author declares that she has done every step of this work herself.

Kaynakça

• Bilir, U. (2025). Türkiye’de 2018 ve 2024 yılları fen bilimleri dersi öğretim programlarının temel ögeler açısından karşılaştırılması. Millî Eğitim, 54(246), 793-836.
• Celep, A. & Bacanak, A. (2013). Yüksek lisans yapan öğretmenlerin bilimsel süreç becerileri ve kazandırılması hakkındaki görüşleri. Türk Fen Eğitimi Dergisi TUSED, 10(1), 56-78.
• Kamışcıoğlu, Ç. (2020). Parçacık fiziğindeki gelişmeler ve yönelimler, Güncel Fen Bilimleri Çalışmaları, Akademisyen Kitabevi.
• Kamışcıoğlu, Ç. (2023). Learning outcomes of particle physics, Parçacık fiziği öğrenme kazanımları. The Journal of Limitless Education and Research, Sınırsız Eğitim ve Araştırma Dergisi, 8(1), 91-116. https://doi.org/10.29250/sead.1243511
• Karar, E. E. (2011). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi, [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi.
• Kılıç, G. B., Haymana, F. & Bozyılmaz, B. (2008). İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programı’nın bilim okuryazarlığı ve bilimsel süreç becerileri açısından analizi. Eğitim ve Bilim, 33(150), 52-63.
• MEB. (2017). Müfredatta yenileme ve değişiklik çalışmalarımız üzerine. MEB.
• MEB. (2024). Ortaöğretim fizik dersi öğretim programı (9, 10, 11 ve 12. sınıflar), Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. MEB Yayınları.
• MEB (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli öğretim programları ortak metni. MEB. OCDE (2018). Le futur de l’éducation et des compétences Projet Éducation 2030 de l’OCDE.
• Süzer, M. A. (2017). Fizik lise öğretim programının ve ders kitaplarının Almanya ve İngiltere örnekleriyle karşılaştırılması ve öğretmen görüşleriyle değerlendirilmesi, [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi
• Temiz, B. K. (2001). Lise 1. sınıf fizik dersi programının öğrencilerin bilimsel süreç becerilerini geliştirmeye uygunluğunun incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Torun, B. & Karamustafaoğlu, O. (2025). 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile 2018 fen bilimleri dersi öğretim programlarının temel öğeler bakımından karşılaştırılması. Trakya Eğitim Dergisi, 15, 346-388.
• Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları.