Ömer Hayyam’ın Ruabilerinde Gerçeklik Terapisi

Şiir; ozanların, sözcüklerin sözcük anlamlarına kimi zaman değişik anlamlar yükleyerek, dil içinde öznel bir dil yaratarak oluşturdukları, duygu ve düşüncelerden beslenen, imgelerden, simgelerden, ritim ve uyumdan yararlanılarak ortaya konulan söz sanatıdır. Kültürün düşünme tarzını ve olaylar karşısındaki algı ve davranış biçimlerini ortaya koyması bakımından şiir önemlidir. Rubai ise, az sözle çok şey anlatmak gibi bir gayesi olan ve çoğunlukla üçüncü mısrası dışındaki dizeleri birbirleriyle kafiyeli olan bir şiir türüdür. Şiiri psikolojik bakış açısıyla ele alan birçok araştırma bulunmaktadır. Bu çalışmada Ömer Hayyam’ın rubaileri gerçeklik terapisi modeli ilkeleriyle incelenmiştir. Çalışmada önce insanların duygu ve düşüncelerini ifade etmenin bir yolu olarak tarih boyunca kullanılan bir şiir türü olan rubailere değinilmiştir. Ardından William Glasser’in gerçeklik terapisi modeli, temel ilkeleri açısından açıklanmış ve Ömer Hayyam’ın rubaileri ile ilişkisini örneklendirmek amacıyla Sabahattin Eyüboğlu’nun çevirisini yaptığı Ömer Hayyam’ın Rubailer- Dörtlükler adlı eserinden seçilen 17 rubai, gerçeklik terapisinin temel kavramlarıyla ilişkilendirilerek incelenmiştir. Sonuç olarak, Ömer Hayyam’ın rubaileri ile gerçeklik terapisinin temel özellikleri arasında paralellik kurulabileceği kanaatine ulaşılmıştır.