The Effect of Tactical Game Approach on Cognitive Flexibility and Academic Self in Physical Education Course

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 3, 529 - 542, 30.12.2025

Gizem Caglayan , Eser Ağgön

https://doi.org/10.55238/seder.1824879

Öz

Aim: The aim of this study is to examine the effect of tactical games approach on cognitive flexibility and academic self in physical education and sports classes.
Method: The sample of the study consists of 34 secondary school students (17 subjects, 17 control groups). The tactical game model was applied to the students in physical education classes for 10 weeks. As a data collection tool were used the ‘Academic Self Scale’ developed by Burden and adapted by Erten and the ‘Cognitive Flexibility Scale’ developed by Martin and Rubin and adapted to Turkish by Çelikkaleli. The analysis of the data was used descriptive analyzes, paired t-test for dependent groups to compare the pre and post-test scores of the both groups within the group, and Analysis of Covariance to make comparisons among groups. In ANCOVA analysis, variables were analyzed as separate models.
Results: According to the results, it was determined that the students’ the Academic Self and Cognitive Flexibility posttest mean scores in the experimental group were statistically significantly higher than the pre-test mean scores (p <.05). There was no significant difference between the Academic Self and Cognitive Flexibility pre-test mean scores of the students in the control group (p> .05).
Conclusion: The cognitive flexibility and academic self-perception of the experimental group in which the tactical game model was applied developed positively. The tactical game approach in physical education and sports teach will be beneficial for the acquisition of physical skills as well as the development of skills in the cognitive and affective domain.

Anahtar Kelimeler

Physical Education and Sports , Tactical Game Approach , Cognitive Flexibility , Academic Self Perception

Beden Eğitimi Dersinde Taktiksel Oyun Yaklaşımının Bilişsel Esneklik ve Akademik Öz Benlik Üzerindeki Etkisi

Öz

Amaç: Bu araştırmada beden eğitimi ve spor dersinde taktiksel oyun yaklaşımının bilişsel esneklik ve akademik benlik üzerine etkisini incelemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini ortaokulda öğrenim gören 34 öğrenci (17 deney, 17 kontrol grubu) oluşturmaktadır. Öğrencilere 10 hafta boyunca uygulanan Taktiksel Oyun Yaklaşımı Modelli beden eğitimi dersi işlenmiştir. Veri toplama aracı olarak; “Kişisel Bilgi Formu” Burden tarafından geliştirilmiş, Erten tarafından Türkçe’ye uyarlanmış olan ’Akademik Benlik Ölçeği ve Martin ve Rubin, tarafından geliştirilmiş, Çelikkaleli tarafından Türkçe’ye uyarlanmış olan ‘Bilişsel Esneklik Ölçeği’ kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı analizler, deney ve kontrol grubunun ön test-son test puanlarını grup içinde karşılaştırmak için bağımlı gruplar paired t testi ve gruplar arası karşılaştırma yapmak için ANCOVA (Kovaryans Analizi) analizi kullanılmıştır. ANCOVA analizinde değişkenler ayrı ayrı modeller şeklinde analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya göre deney grubundaki öğrencilerin; akademik benlik ve bilişsel esneklik son test puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<.05). Kontrol grubundaki öğrencilerin; Akademik Benlik ve Bilişsel Esneklik ön test-son test puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır(p>.05).
Sonuç: Araştırma sonuçlarına göre taktiksel oyun modelinin uygulandığı deney grubunun bilişsel esneklik ve akademik benlik algılarının olumlu yönde geliştiği görülmektedir. Beden eğitimi ve sporda salt becerilerin kazanılmasının yanı sıra bilişsel ve duyuşsal alana ait becerilerinde gelişmesi için taktiksel oyun yaklaşımının beden eğitimi derslerinde uygulanmasının öğrencilerin gelişimine fayda sağlayacağı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Beden Eğitimi ve Spor , Taktiksel Oyun Yaklaşımı , Bilişsel Esneklik , Akademik Benlik Algısı

Kaynakça

• Balakrishnan, M., Rengasamy, S. ve Aman, M.S. (2011). Effect of Teaching Game of Understanding Approach on Students Cognitive Learning Outcome. World Academy of Science, Engineering and Technology, 5, 77.
• Belando, M., Calderon, A. ve Estero, A. (2018). Improvement in Game Performance and Adherence After an Aligned Tgfu Floorball Unit in Physical Education. Physical Edu.and Sport Pedagogy, 6, 657.
• Birsen, Ş. (2017). İlköğretim 6. ve 7. Sınıf Öğrencilerinde Taktiksel Oyun Yaklaşımının Problem Çözme Becerilerine Etkisi. Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.
• Bunker, D., & Thorpe, R. (1982). A model for the teaching of games in secondary schools. Bulletin of physical education, 18(1), 5-8.
• Büyüköztürk, Ş. (2011). Deneysel Desenler: Öntest-Sontest Kontrol Grubu, Desen ve Veri Analizi. Pegem
• Büyüköztürk, Ş. (2016). Deneysel Desenler: Ön Test-Son Test Kontrol Grubu Desen ve Veri Analizi. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
• Büyüköztürk, Ş. (2020). Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
• Capel, S. (1991). Teaching Games As İnteractive Activities. Int. Journal of Physical Education. 27(2), 6-9.
• Chiu, M. M. ve Klassen, R. M. (2010). Relations of Mathematics Self Conceptandits Calibration with Mathematics Achievement: Cultural Differences Among Fifteen-Year-Olds in 34 Countries. Learning and Instruction, 20, 2-17.
• Çamlıyer, H. ve Çamlıyer, H. (2009). Eğitim Bütünlüğü İçinde Çocuk Hareket Eğitimi ve Oyun. Manisa: Can Ofset.
• Çelikkaleli, Ö. (2014). Ergenlerde Bilişsel Esneklik ile Akademik, Sosyal ve Duygusal Yetkinlik İnançları Arasındaki İlişki. Eğitim ve Bilim, 39(176), 347-354.
• Demirhan, G. (2006). Spor Eğitiminin Temelleri. Ankara: Bağırgan Yayınevi.
• Demirhan, G., İnce, M.L., Koca, C. ve Kirazcı, S. (2010). Öğretim Modelleri ve Güncel Araştırmalar. Ankara: Spor Eğitim Grubu Dizisi 2.
• Doydu, İ. (2012). İlköğretim II. Kademe Ders Dışı Futbol Çalışmasında Uygulanan Spor Eğitimi Modelinin Öğrencilerin Bilişsel, Psikomotor ve Oyun Performansı Erişi Düzeylerine Etkisi. Yüksek lisans tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
• Elen, J., Stahl, E., Bromme, R. ve Clarebout, G. (2011). Links Between Beliefs and Cognitive Flexibility: Lessons Learned. Springer Science & Business Media, 2-4.
• Erdoğdu, M. ve Öçalan, M. (2010). İlköğretim 2. Kademe Beden Eğitimi Ders Programının Değerlendirilmesine İlişkin Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Görüşleri. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(4), 151-162.
• Erkal, M. E., Güven, Ö. ve Ayan, D. (1998). Sosyolojik Açıdan Spor. İstanbul: Dergi.
• Erten, İ. H. (2015). Validatıng My self- As -A – Learner Scale (Mals) In The Turkish Context Novitas. ROYAL (Research on Youthand Language), 9(1), 46-59.
• French, K. E., Werner, P. H., Rink, J. E., Taylor, K., & Hussey, K. (1996). The effects of a 3-week unit of tactical, skill, or combined tactical and skill instruction on badminton performance of ninth-grade students. Journal of Teaching in Physical Education, 15(4), 418.
• George, D. ve Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 update. (10a ed.) Boston: Pearson.
• Gillespie, L. ve Culpan, I. (2000). Critical Thinking: Ensuring The ‘Education’ Aspectis Evidentin Physical Education. Journal Of Physical Education New Zealand, 33(3), 84-96.
• Gülay, O. (2008). Ortaöğretim 9. Sınıf Beden Eğitimi Dersinde, İşbirlikli Oyunların Öğrencilerin Sosyal Beceri Düzeylerine ve Bedene Eğitimi Dersine Yönelik Tutumlarına Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
• Güneş, B. (2017). Basketbol Ünitesinde Taktik Oyun Yaklaşımının Lise ÖğrencilerininBilişsel, Duyuşsal ve Psikomotor Erişi Düzeylerine Etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
• Kalaycı, Ş. (2018). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri (8). Ankara: Dinamik akademi.
• Karasar, N. (2007). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
• Kayhan, O. (2019). Futbol Oyunun Öğretiminde Taktiksel Oyun Yaklaşımının Erişiye Etkisi. Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
• Martin, M. M. ve Rubin, R. B. (1995). A New Measure of Cognitive Flexibility. Psychological Reports, 76(2), 623-626.
• Mastrogiannis, P., Antoniou,S. ve Gialamas, V. (2017). Integrating the Inducement of Cognitive Conflict into the Pedagogical Model of the Tactical Approach to Teaching Volleyball Tactics in Physical Education. Journal of Physical Education and Sports Management, 4, 1-24.
• MEB. (2013). Beden Eğitimi ve Spor Dersi Öğretim Programı Uygulama Kılavuzu (Ortaokul 5-8. Sınıflar). Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü.
• Osman, A. (2017). Effects of Teaching Game for Understanding of Tactical Awareness and Decision Making in Soccer for College Students. Science, Movementand Health, 2, 170-176.
• Öpengin, E. (2011). Üstün Zekalı Öğrencilerin Bakış Açısıyla Üstün Zeka Etiketinin Öğrencilerin Çeşitli Algıları Üzerindeki Etkileri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
• Özer, D. S. ve Özer, K. (2009). Çocuklarda Motor Gelişim. Ankara: Nobel.
• Schunk, D. H. (2011). Eğitimsel Bir Bakışla Öğrenme Teorileri. (2.Basım). (M.Şahin, Çev.Ed.). Ankara: Nobel.
• Senemoğlu, N. (1990). Öğrenci Giriş Nitelikleri ile Öğretme-Öğrenme Süreci Özelliklerinin Matematik Derslerindeki Öğrenme Düzeyini Yordama Gücü. Hacettepe Üni. Eğitim Fak. Dergisi, 5, 259-270.
• Senemoğlu, N. (2009). Gelişim Öğrenme ve Öğretim Kuramdan Uygulamaya. (14.baskı). Ankara: Pegem Akademi.
• Stadler, R. ve Sayın, M. (Ed). (1991). Beden Eğitiminde, Motorsal ve Bilişsel Öğrenmenin Bağlanması. Eğitim Kurumlarında Beden Eğitimi ve Spor II. Ulusal Sempozyumu (16-18 Aralık) Manisa.
• Stevens, A. D. (2009). Social Problem Solving and Cognitive Flexibility: Relations to Social Skills and Problem Behaviour of At-Risk Young Children, (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Seattle Pacific University, Seattle, USA.
• Supriadi, D. (2018). Implementation of teaching game For Understanding Model on Play Skills in the Strike and Fielding Games. Journal Pendidikian, 18, 270-275.
• Tallir, I. B., Musch, E., Valcke, M. ve Lenoir, M. (2003). Effects of Two İnsturactional Approaches for Basketball on Decision-Making and Recognitionability. 2nd International Conference: Teaching Sportand Phy.Education for Understanding, 2003. University of Melbourne, Australia (p.119-127).
• Turner, A. ve Martinek, T. (1999). An İnvestigation into Teaching Games for Understanding: Effects on Skill, Knowledge and Game Play. Research Quarterly for Exercise and Sport, 70(3), 286–296.
• Woods, A.M. (1997). Assessment of the Cognitive Domain. Teaching Elemantary Physical Education. May. Yetim, A. (2005). Sosyoloji ve Spor. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.
• Zuffovà, Z. ve Zapletalovà, L. (2015). Effeciency of Different Teaching Models in Teaching Frisbee Ultimate. Acta Facultattis Educationis Physcicae Universitatis Commenianae, 55(1), 64- 73.