Araştırma Makalesi

Frege Felsefesinde ‘Fonksiyon - Argüman’ Ayrımının Yargıdaki İşlevi ve ‘Değer’ Teriminin Çok Anlamlılığı Üzerine

Sayı: 48 25 Aralık 2022
  • Diler Ezgi Tarhan
PDF İndir
EN TR

Frege Felsefesinde ‘Fonksiyon - Argüman’ Ayrımının Yargıdaki İşlevi ve ‘Değer’ Teriminin Çok Anlamlılığı Üzerine

Öz

Bu makaleyle yapılmak istenen, 20.yy felsefesinin öncü filozoflarından Gottlob Frege’nin, aritmetik önermeleri, sembolik bir mantık dili aracılığıyla formelleştirme girişiminin nişanesi olan formel mantık terminolojisini irdelemek ve ‘fonksiyon - argüman’ ayrımını yargılara nasıl uyguladığını serimlemektir. Öte yandan bu ayrım açısından önem arz eden ‘değer’ teriminin üç farklı anlamda kullanılmış olmasından doğan çelişkileri bertaraf edebilmek amacıyla ‘argüman değeri’, ‘fonksiyon değeri’ ve ‘doğruluk değeri’ kavramları arasındaki ayrım açıklanmaktadır. Bu ayrım nezdinde ‘değer’ teriminin üç farklı kullanımı, üç farklı terim üzerinden ifade edilmeye çalışılmaktadır. ‘Değer’, ‘fonksiyon değeri’ ve ‘doğruluk değeri’ kavramları yerine sırasıyla, ‘argüman’, ‘düşünce’ ve ‘gönderim’ kavramlarının kullanılması önerilmekte ve bu önerinin dayanakları açıklanmaktadır. Bahsi geçen konuya dair bir şeyler söyleyebilmek için filozofun, yargıları, formel mantık diliyle ifade etme tarzına ve fonksiyon-argüman ayrımına da değinilmesi gerektiği için ‘değer’ terimine dair terminolojik analize, bu konular özetlendikten sonra geçilecektir. Dolayısıyla bu makale, Frege terminolojisinde ‘değer’ teriminin taşıdığı farklı anlam ve işlevlerden doğabilecek bir belirsizliğin önünü almak üzere ‘fonksiyon-argüman’ ayrımını, ‘değer’ terimi rehberliğinde açıklamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Frege, G. (1879). Begriffsschrift. Eine der arithmetischen Nachgebildete. Formelsprache des reinen Denkens. Halle: Verlag von Louis Nebert.
  2. Frege, G. (1885). Über formale Theorien der Arithmetik. Jenaische Zeitschrift Fuer Naturwissenschaft. Volume:19. Verlag von Gustav Fischer.
  3. Frege, G. (1892a). Über Begriff und Gegenstand. Viertelsjahresschrift für wissenschaftliche Philosophie. Band 16. 192-205.
  4. Frege, G. (1892b). Über Sinn und Bedeutung. Zeitschrift für Philosophie und Philosophische Kritik. 25-50.
  5. Frege, G. (1971). Ausführungen Über Sinn Und Bedeutung (1892-1895). Frege, G. (1971). Schriften zur Logik und Sprachphilosophie. (Ed.Gabriel Gottfried), Hamburg: Felix Meiner Verlag. 25-34.
  6. Frege, G. (2007). Aritmetiğin temelleri: sayı kavramı üzerine mantıksal–matematiksel bir inceleme (H.B. Gözkan, Çev.), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  7. Frege, G. (2008). Funktion und Begriff. Frege, G. (2008) Funktion, Begriff, Bedeutung. Fünf logische Studien. (Ed.Patzig, Günther) Göttingen: Vandenhoek & Ruprecht. 1-22.
  8. Frege, G. (2020). Begriffsschrift und andere Aufsӓtze. (Ed.Ignacio Angelelli) Hildesheim: Georg Olms Publishers.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Diler Ezgi Tarhan Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

2 Şubat 2022

Kabul Tarihi

28 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 48

Kaynak Göster

APA
Tarhan, D. E. (2022). Frege Felsefesinde ‘Fonksiyon - Argüman’ Ayrımının Yargıdaki İşlevi ve ‘Değer’ Teriminin Çok Anlamlılığı Üzerine. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 48, 243-254. https://doi.org/10.21497/sefad.1218455
AMA
1.Tarhan DE. Frege Felsefesinde ‘Fonksiyon - Argüman’ Ayrımının Yargıdaki İşlevi ve ‘Değer’ Teriminin Çok Anlamlılığı Üzerine. SEFAD. 2022;(48):243-254. doi:10.21497/sefad.1218455
Chicago
Tarhan, Diler Ezgi. 2022. “Frege Felsefesinde ‘Fonksiyon - Argüman’ Ayrımının Yargıdaki İşlevi ve ‘Değer’ Teriminin Çok Anlamlılığı Üzerine”. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, sy 48: 243-54. https://doi.org/10.21497/sefad.1218455.
EndNote
Tarhan DE (01 Aralık 2022) Frege Felsefesinde ‘Fonksiyon - Argüman’ Ayrımının Yargıdaki İşlevi ve ‘Değer’ Teriminin Çok Anlamlılığı Üzerine. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 48 243–254.
IEEE
[1]D. E. Tarhan, “Frege Felsefesinde ‘Fonksiyon - Argüman’ Ayrımının Yargıdaki İşlevi ve ‘Değer’ Teriminin Çok Anlamlılığı Üzerine”, SEFAD, sy 48, ss. 243–254, Ara. 2022, doi: 10.21497/sefad.1218455.
ISNAD
Tarhan, Diler Ezgi. “Frege Felsefesinde ‘Fonksiyon - Argüman’ Ayrımının Yargıdaki İşlevi ve ‘Değer’ Teriminin Çok Anlamlılığı Üzerine”. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 48 (01 Aralık 2022): 243-254. https://doi.org/10.21497/sefad.1218455.
JAMA
1.Tarhan DE. Frege Felsefesinde ‘Fonksiyon - Argüman’ Ayrımının Yargıdaki İşlevi ve ‘Değer’ Teriminin Çok Anlamlılığı Üzerine. SEFAD. 2022;:243–254.
MLA
Tarhan, Diler Ezgi. “Frege Felsefesinde ‘Fonksiyon - Argüman’ Ayrımının Yargıdaki İşlevi ve ‘Değer’ Teriminin Çok Anlamlılığı Üzerine”. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, sy 48, Aralık 2022, ss. 243-54, doi:10.21497/sefad.1218455.
Vancouver
1.Diler Ezgi Tarhan. Frege Felsefesinde ‘Fonksiyon - Argüman’ Ayrımının Yargıdaki İşlevi ve ‘Değer’ Teriminin Çok Anlamlılığı Üzerine. SEFAD. 01 Aralık 2022;(48):243-54. doi:10.21497/sefad.1218455