ANATOLIAN OPERATION OF KAVALALI MEHMET ALİ PASHA AND THE BATTLE OF KONYA

Öz

The Egypt issue which broke out after Kavalalı Mehmet Ali Pasha became the governor in 1805 turned into a political matter in 1831. The Ottoman Empire had promised to give some lands to Kavalalı Mehmet Ali Pasha as a reward for dealing with riots in Greece. Despite quashing the Greek riot, Kavalalı could not get his promised lands; thus, he rioted himself. The Egypt armies entered Anatolia over Syria and beat the Ottoman armies in Hums and Belen. Then they took hold of Konya without any resistance. In Konya, the Egypt forces battled with the last Ottoman army that had come from Rumelia. During the battle on 21st December 1832, the Ottoman army was about to be victorious. Yet Reşit Mehmet Pasha, the Ottoman Serdar-ı Ekrem, made a mistake and that changed the course of events. The Ottoman forces dissolved since Reşit Mehmet Pasha was imprisoned. Therefore, the Ottoman officers had to pull back the army to Kütahya. Because of this retreat, the Ottoman Empire lost the Battle of Konya. 

Anahtar Kelimeler

• The Ottoman Empire,Egypt,Kavalalı Mehmet Ali Pasha,Reşit Mehmet Pasha,The Battle of Konya

KAVALALI MEHMET ALİ PAŞA’NIN ANADOLU HAREKÂTI VE KONYA MUHAREBESİ

Öz

Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın 1805 yılında Mısır valisi olması ile başlayan Mısır meselesi, 1831 yılında siyasi kimliğe bürünmüştür. Kavalalı Mehmet Ali Paşa, Yunan İsyanı’nı bastırması karşılığında kendisine vaat edilen toprakları alamadığı için ayaklanmıştır. Mısır orduları Suriye üzerinden Anadolu’ya girmiş, Hums ve Belen’de Osmanlı ordularını mağlup etmiş, hiçbir mukavemet görmeden Konya’yı ele geçirmiştir. Mısır kuvvetleri, Osmanlı Devleti’nin Rumeli’den topladığı son ordusuyla da Konya’da savaşmıştır. 21 Aralık 1832 tarihinde yapılan savaşta, üstünlüğün Osmanlı Ordusu’na geçtiği sırada, Osmanlı Serdar-ı Ekremi Reşit Mehmet Paşa’nın bir hatası muharebenin seyrini değiştirmiştir. Reşit Mehmet Paşa’nın esir düşmesi ile birlikte Osmanlı kuvvetleri bozulmuş ve Osmanlı kurmayları orduyu Kütahya’ya çekmek zorunda kalmıştır. Bu geri çekilme neticesinde Osmanlı Devleti, Konya Muharebesi’ni kaybetmiştir. 

Anahtar Kelimeler

• Osmanlı Devleti, Mısır, Kavalalı Mehmet Ali Paşa, Reşit Mehmet Paşa,Konya Muharebesi

Kaynakça

1. A-ARŞİV KAYNAKLARI
2. BOA HATTI HÜMAYUN TASNİFİ
3. , 19747, 19798.A, 19812, 19818.A, 19835, 19883.A, 19885.B, 19920, 19992, 20000, 20036.E, 20044.D, 20050.A, 20096, 20098, 20117.C, 20117.D, 20145.D, 20261, 20372.J, 20372.K, 20372.M, 20376.B, 20489.A, 20489.B, 20544.D, 39746.A.
4. KONYA ŞERİYE SİCİLİ 72 Numaralı KŞS. 3-SÜRELİ YAYINLAR
5. Takvim-i Vekâyi (1832-1833).
6. B-KİTAP VE MAKALELER
7. AHMET LÛTFÎ EFENDİ, Vakanüvîs Ahmet Lütfî Efendi Tarihi, C.IV-V, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 1999.
8. AKÇURA, Yusuf, Osmanlı Devleti’nin Dağılma Devri, (XVIII. Ve XIX. asırlarda), Maarif Matbaası, İstanbul 1940.

9. ALTUNDAĞ, Şinasi, Kavalalı Mehmet Ali Paşa İsyanı ve Mısır meselesi, TTK Basımevi, Ankara 1998.
10. __________, “Kavalalı Mehmet Ali Paşa Hakkında Kısa Bir Etüd”, AÜDTCFD, C.I, S.2, Ankara 1943. s.33-40.
11. __________, “Kavalalı Mehmet Ali Paşanın Suriye’de Hâkimiyeti Esnasında Tatbik Ettiği İdare Tarzı”, Belleten, C.VIII, S.29-32, TTK Basımevi, Ankara 1944, s.231-243.
12. HAMMER, Joseph Von, Büyük Osmanlı Tarihi, C.IX, Gündoğdu Matbaası, İstanbul 1992.
13. IORGA, N, Osmanlı Tarihi, Çev: Bekir Sıtkı Baykal, Güney Matbaacılık, Ankara1948.
14. KARAL, Enver Ziya, Osmanlı Tarihi, C.V, TTK Basımevi, Ankara 1994.
15. __________, Fransa, Mısır ve Osmanlı İmparatorluğu(1797-1802), Millî Mecmua Basımevi, İstanbul 1938.
16. KOCAOĞLU, Mehmet, “Kavalalı Mehmet Ali Paşa İsyanı(1831-1841)ve Sonuçları”, Bilig, S.4, İstanbul 1997. s.61-69.
17. KONYALI, İbrahim Hakkı, Abideleri ve Kitabeleri ile Ereğli Tarihi, Fatih Yayınevi, İstanbul 1977.
18. KURAN, Ercüment, “Sultan II. Mahmut ve Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın Gerçekleştirdikleri Reformların Karşılıklı Tesirleri”, Sultan II. Mahmut ve reformları Semineri, 28-30Haziran 1989, İÜEF Basımevi, İstanbul 1990. s.107-111.
19. LUTHER, M. Usha, Historical Route Network Of Anatolia (İstanbul-İzmir- Konya) 1550-1850, Printed At Turkish Historical Society, Ankara 1989
20. MCGOVAN, Bruce, “The Age Of The Ayans”, An Economic And Social History Of The Ottoman Empire, Volume II (1600-1914), Cambridge Unıversity Press, United Kingdom 1994, s.645.
21. MUSTAFA NURİ Paşa, Netayic ül Vukuat, C.IV, İstanbul 1327.
22. SARRE, Friedrich, Küçükasya Seyahati, Çev. Dârâ Çolakoğlu, İstabnbul 1998.
23. SHAW, Stanford J., Ezel Kural Shaw, Osmanlı İmparatorluğu ve Modern Türkiye, C.II, Çev. Mehmet Harmancı, E Yayınları, İstanbul 1983.
24. SİNOUÉ, Gilbert, Kavalalı Mehmed Ali Paşa, Son Firavun, Çev.Ali Cevat Akkoyunlu, Doğan Kitapçılık, İstanbul 1999.
25. TUŞ, Muhittin, Sosyal ve Ekonomik Açıdan Konya, Konya Ticaret Odası Kültür ve Eğitim Yayınları, Konya 2001.
26. UÇAROL, Rıfat, Siyasi Tarih (1789-1994), Filiz Kitabevi, İstanbul 1995.
27. UZUNÇARŞILI, İsmail Hakkı, “Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa Kuvvetleri Tarafından Saruhan, Aydın ve İzmir’in İşgaline Dair Vesikalar”, Belleten, C.XXXXVII, S.185, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1984. s.1-29.
28. YAZGAN, Hüseyin İlhan, “Kavalalı Mehmet Ali Paşa”, Başpınar, C.IV, S.87, Gaziantep 1947, s.2-3.
29. ZÜRCHER, Erik Jan, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, İletişim Yayınları, İstanbul 2001.