THE 1904-1905 RUSSIAN-JAPANESE WAR FROM THE PERSPECTIVE OF THE OTTOMAN EMPIRE

Öz

The main aim of the present paper is to present the perception of the Russian Japanese War (1904-1905) by Sultan Abdulhamid  II and the Ottoman public. Although it took place far away from the Ottoman borders, the Russian-Japanese War was given special importance by Abdulhamid II and the Ottoman administration and was followed carefully for its militarily, diplomatic, and political aspects. Due to the close follow up by the Ottoman Sultan, the Ottoman public, government, and press gave special importance to this war. After the presentation of the special interest given to this war, its impact on our economic and political life will be documented; and this will be important to put forth the world view of the Ottomans at the beginning of the 20th century. It can be stated that Abdulhamid II was differing in his views from the Ottoman public opinion regarding this war. The Ottoman public believed that Japanese victory would be beneficial as Russia is one of the archenemies of the Ottomans throughout history. The defeat of the archenemy by another force than the Ottoman Empire was a reason of joy in the public. However, it seems that the matter was not that simple for the Sultan.  Abdulhamid II could foresee that a defeated Russia by Japan would cause Russia to change its focus from the Far East to the Balkans and hence this would cause problems in the Balkans.

Anahtar Kelimeler

• The Russian-Japanese War,The Ottoman Empire,Abdülhamid II,The Young Turks

OSMANLI DEVLETİ ZAVİYESİNDEN 1904-1905 RUS-JAPON HARBİ

Öz

Rus-Japon Harbi’nin (1904-1905) II. Abdülhamid ve Osmanlı kamuoyu tarafından nasıl algılandığını ortaya koymak bu makalenin temel amacı olacaktır. Osmanlı sınırlarından bir hayli uzak bir bölgede cereyan etmiş olmasına rağmen Rus-Japon Harbine, başta II. Abdülhamid olmak üzere Osmanlı Yönetimi tarafından özel bir önem verilmiş ve bu savaş; askeri, diplomatik ve siyasî açıdan çok dikkatli bir şekilde takip edilmiştir. Özellikle Osmanlı Sultanının bu yakın takibi neticesi, ülke kamuoyu, hükümet ve basın da bu savaşa özel bir önem vermiştir. Bu özel önemin tesbiti ile bu savaşın sonuçlarının ekonomik ve siyasal hayatımıza etkilerinin belgelerle ortaya konması; 20. yüzyıl başlarında Osmanlının dünyaya bakışını ortaya koyması açısından da önemli olacaktır. II. Abdülhamid’in bu savaşla ilgili olarak Osmanlı kamuoyundan farklı düşündüğü ifade edilebilir. Osmanlı Kamuoyu savaşta Japonya'nın galip gelmesinin çok iyi olacağını düşünmektedirler. Çünkü Rusya Osmanlının tarihteki kadim düşmanlarından biridir. Bu “ezeli düşmanın” Osmanlıdan bir başka güce yenilmiş olması bile, halk nezdinde bir kazançtır ve sevinç vesilesidir. Ama Padişah için meselenin bu kadar basit olmadığı anlaşılmaktadır. Rusya’nın savaşta Japonya’ya yenilmesi halinde tüm dikkatini Aksa-yı Şarktan Balkanlara teksif edip Balkanları karıştıracağını II. Abdulhamid görebilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Rus-Japon Savaşı,Osmanlı Devleti,II. Abdulhamid,Jön Türkler

Kaynakça

1. BOA, HRT.0093
2. BOA, Y.PRK. MYD 25-116
3. BOA, Y.PRK. BŞK 75-88.
4. BOA, Y.PRK. AZJ 50-88
5. BOA, Y.PRK. ASK 227-30
6. BOA, Y. PRK. SGE 10-15
7. BOA, İ.HR 398-1323.Ş_8
8. BOA, Y.PRK. TKM 47-61

9. BOA, Y.PRK. ASK.225-137
10. BOA, İ.HUS 124-1322.L_36
11. BOA, Y.PRK. HR 33-90
12. BOA, Y.PRK. EŞA 45-92
13. BOA, Y.PRK. EŞA 45-66
14. BOA, Y.PRK. EŞA 46-37
15. BOA, Y.MTV 265-52
16. BOA, Y.PRK. EŞA 45-53.
17. BOA, A.MTZ.110-77.
18. BOA, A.MTZ.(04) 111-56.
19. BOA, HR. SYS 219_A-87.
20. BOA, Y.PRK. KOM 13-42.
21. BOA, Y.PRK. ASK 240-5
22. BOA, Y.PRK. TKM 50-1
23. BOA, Y.PRK. TKM 48-13
24. AKDAĞ, Ömer (2009). Ana Hatlarıyla Türk Yenileşme Tarihi. Konya: Palet Yay.
25. ALADAĞ, Hüseyin Hilmi (2011). 1904-1905 Rus-Japon Harbi'nin Osmanlı Kamuoyundaki Yansımaları. Yüksek Lisans Tezi. Niğde: Niğde Ü.
26. ERDEMİR, Ali Volkan (2009). “20. Yüzyıl Başında İstanbul’da Bir Japon Gezgin Kenjiro Tokutomi’nin Türkiye İzlenimleri”, A.Ü.S.B.D 9 (2): 195.
27. ESENBEL, Selçuk (2008). “Savaşın Osmanlı Türkiye’si Üzerindeki Etkisi”. Toplumsal Tarih (176): 70-71
28. KOMATSU, Kaori (2007). “Türk Modernleşmesinde Japon İmajı”. Toplumsal Tarih (160): 73.
29. KUTAY, Cemal (1992). Osmanlıdan Cumhuriyete Yüzyılımızda Bir İnsanımız: Hüseyin Rauf Orbay (1881-1964) C. III. İstanbul: Kazancı Kitap
30. ÖKE, Mim Kemal (1981). II. Abdülhamit, Siyonistler ve Filistin Meselesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık.
31. STALİN, Josif Vissarionovič (1938). Eserler C. 15. çev. İsmail Yarkın. İstanbul: İnter Yay.
32. ŞAHİN, F. Şayan Ulusan (2001). Türk-Japon İlişkileri (1876-1908). Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yay.
33. ŞAKİR, Ziya (1994). Sultan Abdülhamid ve Mikado. İstanbul: Boğaziçi Yay.
34. UÇAR, Ahmet (2007). Güney Afrika’da Osmanlılar. İstanbul: Çamlıca Yay.
35. UÇAR, Ahmet (Ağustos 1995). “Japonların İslam Dünyasındaki Yayılmacı Siyaseti ve Abdürreşid İbrahim”. Toplumsal Tarih (20): 15-16.