Konya Ekolojik Şartlarında Üç Tahıl Cinsinde (Triticale spp, Triticum spp, Hordeum spp) Apex Gelişimi ile Verim Komponentleri Arasındaki İlişkiler Üzerine Bir Araştırma

Öz

Konya Ekolojik şartlarında yapılan bu çalışma; 2 adet triticale hattı, bir ekmeklik, bir makarnalık buğday ve bir adet de arpa çeşidi üzerinde yürütülmüş olup bu 5 farklı genotipte büyüme konisinin (apex) gelişiminin bazı verim komponentleri ve bu verim komponentleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Kuru şartlarda yapılan tek yıllık bu araştırma sonuçlarına göre; ve- rim komponetleri ve özellikle tane verimleri bakımından diğer genotiplerden istatistiki açıdan önemli farkılıklar gösteren Gerek-79 buğday ve LT/544/84 triticale çeşit ve hatlarında gelişme dönemlerinin zamanla- ması bakımından benzerlikler ortaya çıkmış, yaprak taslakları dönem- leri diğer çeşitlerden daha kısa, buna karşılık başak taslağı ve başak gelişmesi dönemleri daha uzun olarak bulunmuştur. Arpanın ise buğday ve triticalelere göre daha erken gelişme gösterdiği belirlenmiştir. Başak taslağı ve başak gelişim dönemlerinin uzun olması elde edilecek tane veriminin yüksek olmasının bir göstergesi olabilmektedir. Yapılan bir yıllık araştırma sonucunda; gelişme dönemleri seyri bakımından ekimin yapıldığı ekim tarihi, yılı ve yerine en iyi uyumu Gerek-79 buğday çeşidi sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

• tahıl
• verim
• araştırma

An Investigation on The Relationships Between the Yield Components and Growing Point Development of Fall-Sown Triticale, Wheat and Barley

Öz

This study has been conducted to determine the relationships between yield components and growing points of LT/544/84, LT/1714/83 tri ticale, Gerek79 bread wheat and Çakmak-9 durum wheat varieties and Tokak-157/37 barley variety, on Konya ecological conditions in 1988- 1989 growing season. According to the one year results of the trial in dry conditions; Gerek-79 bread wheat and LT/544/84 triticale varieties have been found to have important differences in respect of yield components and especially grain yield comparing to the other varieties. The timing of developmental stages of these varieties was nearly equal although a wide range of diffe- rences occured in the others. The duration of leaf primordia stages of the same varieties were found shorter but a longer spike primordia and spike development was lived in each in comparison with the other varieties. Barley was the earliest in every developmental stage and headed earlier than all.

Anahtar Kelimeler

• tahıl
• verim
• araştırma

Kaynakça

1. Allison, J. C., ve T.B. Dyrand, 1976. Effect of photoperiod on Develment and Number of Spikelets of a Temperate and Some LowLattude Wheats.Annals of App. Biol., 83, 90-102. Bacer C.K., ve J.N. Gallagher, 1983 a. The Development of Winter Wheat in the Field. Relations Between Apical Development and plant Mor- phology within and between Seasons. J.Agric. Sci. 101: 327-336. Banerjee, S, ve F. Wienhues, 1965. Comperative Studies on the Develop- ment of the Spike in Wheat, Barley and Rye. 2, pflanzuecht. 54: 130-142.
2. Bonnet, O.T., 1966. Inflorescenses of Maize, Wheat, Rye, Barley and Oats. Their Initiation and Development. Univ. of Illinois. Agric. Expt. Stn. Bull. 721.
3. Demir, İ., 1970. Yerli, Meksika ve Alman Buğdaylarında Vernalizasyonun 67 Etkisi Üzerine Araştırmalar. E.Ü.Ziraat Fak.İzmir.
4. Kirby, E.J.M. ve M. Appleyard, 1982. Cereal Plant Development and Its Re- lation to Crop Management. Plant Breeding İnst. Trumpington. Camb. CB22LQ.
5. Korkut, K.Z. ve A. Ünay, 1987. Tahıllarda Başak Taslağı Gelişimi ile Ve- rim Ögeleri Arasındakı İlişkiler Üzerine Araştırmalar. T.Ü.Zir.Fak.Yay. Tekirdağ.
6. Rahman, M.S. ve J.H. Wilson, 1978. Determination of Spikelet Number in Wheat. III. Effect of Varying Temperature on Ear Development Aust.J.Agric. Res. 29: 459-467.
7. Thorne, G.N., M.A.Ford ve D.J. Watson 1968. Growth Development and yield of Spring wheat in artificial Climates. Ann. Bot. (London), 32: 425-446.
8. Totman, D.R., 1977. The Identification of Growth Stages in Winter Wheat Reference to the Application of Growth Regulator, Herbicides. An- nals of App. Biol., 87: 213-224.