Konya İlinde Ekimi Yapılan Bazı Ak Acıbakla (Lupinus albus L.) Yerel Çeşitlerinin Morfolojik, Biyolojik ve Tarımsal Karakterleri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Ülkemizde en fazla Konya İlinde yetiştirilen ak acıbakla bitkisinin il içerisinde beş ayrı yerde ekimi yapılan yerel çeşitlerinin morfolojik, biyolojik ve tarımsal karakterlerini tesbit etmek ve ekim yerleri (bölgeler) arasında farklılık olup olmadığını araştırmak gayesiyle yapılan bu çalışma Merkez-Çamurlu, Seydişehir - Ketenli, Hüyük - Çavuş, Doğanhisar Deştiğin ve Doğanhisar Ayaslar'da yürütülmüştür. Araştırma yerlerinin deniz seviyesinden yükseklikleri 1026 m ile 1220 m arasında değişmektedir. Araştırma 1989 Vejetasyon döneminde nadas-buğday sisteminin uygulandığı yerlerde yapılmıştır. Nadasa ayrılan yıllarda kuru şartlarda yazlık ekim yapılmış olup hiçbir bakım işlemi uygulanmamıştır. Araştırma neticeleri aşağıda özetlenmiştir; Bir m²'deki bitki sayısı (28.33-48.33 adet), bitki boyu (47.73-69.87 cm), dal sayısı (2.80-3.80 Adet), tohum eni (8.30-9.60 mm) bakımından bölgeler arasındaki farklılık önemli olmuştur. Yaprak sapı uzunluğu (3.09-6.08 ст), yaprak sayısı (28.53-63.80 adet), bitkide bakla sayısı (3.67-8.50 adet), bakla genişliği (1.16-1.31 cm), bitkide tohum sayısı (12.90-26.30 adet), bitki başına dane verimi (3.43-7.56 g), dekara dane verimi (97.20-317.50 kg), bitki başına yeşil ot verimi (42.70-75.70 g), dekara yeşil ot verimi (1628.80-3121.20 kg), danedeki kuru madde oranı (% 91.70-92.58), danedeki ham protein oranı (% 33.14-35.57), ham kül oranı (% 2.92-5.79), ham selüloz (% 11.81-13.52) oranları ve 1000 dane ağırlığı (289.82-339.50 g) bakımından istatistiki olarak çok önemli bir farklılık bulunmuştur. Salkım uzunluğu (4.36-5.73 cm), salkımdaki çiçek sayısı (4.90-6.60 adet), baklada tohum sayısı (3.03-3.44 adet), bakla boyu (4.86-6.10 cm), tohumun boyu (9.07-9.97 mm) ve danedeki ham yağ oranı (% 9.95-10.82) bakımından bölgeler arasında istatistiki bakımdan farklılık çıkmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• KONYA
• ACIBAKLA
• BİYOLOJİK

A Study on the Morphological, Biological, and Agricultural Characteristics of Some Local White Lupin (Lupinus albus L.) Varieties Cultivated in Konya Province

Öz

This research has been conducted to investigate morphological, biological and agricultural characteristics of some white lupines traditionally grown in Konya district, and to determine the local differences mostly produced in Central-Çamurlu town, Seydişehir-Ketenli, Hüyük- Çavuş, Doğanhisar-Deştiğin and Doğanhisar-Ayaslar towns. Altitudes of the trials fields were changing between 1026 m and 1220 m. The research has lasted for one year in 1989 growing season in the fields which fallow-wheat rotation system applied. Seeds were sown on dry lands which has bean left for fallow and no agronomic maintenance was applied. The results were found as fallow; There were significant differences between the districts in respect of plant density m² (28.33-48.33), plant heigth (47.73-69.87 cm), branch number (2.80-3.80), seed widths (8.30-9.60 mm) and very significant differences were found in respect of lenght of stem (3.09-6.08), leaf number (28.53-63.80), pod number per plant (3.67-8.50), pod width (1.16-1.31 cm), seed number per plant (12.90-26.30), seed yield per plant (3.43- 7.56), seed yield (97.20-317.50 kg/da), forage yield per plant (42.70- 75.70 g), forage yield (1628.80-3121.20 kg/da), dry matter of seed (91.70-92.58%), ashes (2.92-5.79%), crude protein percentages of the seed (33.14-35.57%), crude cellulose (11.81-13.52 %) and weight of 1000 seeds (289.82-339.50 g). There were no statistical differences between the districts in respect of cluster length (4.36-5.73 cm), flower number per cluster (4.90-6.60), seed number per pod (3.03-3.44), pod length (4.86-6.10), seed length (9.07-9.97 mm) and oil percentages of the seed (9.95-10.82%).

Anahtar Kelimeler

• Local White Lupin
• Agricultural Characteristics
• Konya

Kaynakça

1. Anonymous, 1989 a. Konya Ticaret Borsası Kayıtları, Konya.
2. Anonymous, 1989 b. Meteoroloji Bölge Müdürlüğü Kayıtları, Konya.
3. Baytop. T., 1963. Türkiye'nin Tıbbi ve Zehirli Bitkileri, İ.Ü. Yayınları No: 1039. 1039 Tıp Fak. Yayınları. 59. İsmail Akgün Matbaası- İstanbul.
4. Blanco, G.O., 1980. Genetic Variabilitiy of Tarwi (Lupinus mutabilis sweet). Agricultural and Nutritional Aspects of Lupines (34-49). Lima-Cuzco, Peru. Clapham, W.M. ve Elbert-May, D., 1989 1. Fluence of Population On