Irk, Cinsiyet, Doğum Yılı ve Doğum Mevsiminin ve Bunların İnteraksiyonlarının Kültür Irkı Et Sığırlarında Canlı Ağırlık Değişimine Olan Etkileri

Öz

Bu araştırma 18-Aylık ticari et sistemi çerçevesinde farklı ırk ve cinsiyetin, doğum yılı ve mevsiminin, kültür ırkı et sığırlarında canlı ağırlık değişimine olan etkilerinin ve interaksiyonlarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada toplam 351 hayvan kullanılmış olup; bunlardan 82 kastre edilmiş hayvan, 132'si düve ve 137'si boğalardan oluşmaktadır. Hayvanların bir kısmı ortalama 380 kg canlı ağırlıkta kesime gönderilmiş diğer bir kısmı da ortalama 280 kg canlı ağırlıkta satılmışlardır. Kullanılan ırklar Limosin (145), Herford (90), Siyah Alaca (72), Galler Siyahı (22) ve Belçika Mavisi (22)'dir. Hayvanların ortalama yaşı 17 ay olup 154 ilkbahar ve 189 sonbahar mevsimi doğumludur. Bu çalışmada kulanılan veriler İngiltere'de Galler Üniversitesi çiftliğinin 1985-1988 yılları arasındakı kayıtlarından oluşmaktadır. En küçük kareler analizleri ile elde edilen sonuçlar ırkların ağırlıkları arasında farklılıkların önemli (P < 0.05) olduğunu göstermiştir. Canlı ağırlık bakımından diğer ırklara göre Belçika Mavisi (355 kg) hayvan daha üstün ve Galler Siyahı (310 kg) hayvanlar daha düşük bulunmuşlardır. Limosin (321 kg), Hereford (327 kg) ve Siyah Alacalar (329 kg) ise hemen hemen birbirine yakın ağırlıkta olmuşlardır. Yaşın canlı ağırlık üzerine olan etkisi önemli (P < 0.05) iken cinsiyetler arasında bu parametreler bakımından önemli bir farklılık (P > 0.05) bulunmamıştır. Sonbaharda doğan hayvanların (350 kg) canlı ağırlıklarının, ilkbaharda doğanlara (306 kg) kıyasla istatistiki olarak önemli derecede (P < 0.05) daha fazla oldukları tesbit edilmiştir. Hayvanların canlı ağırlıklarında yıllara göre önemli farklılıklar bulunmuş ve canlı ağırlıkların 1985'den 1988'e her yıl arttığı gözlenmiştir (263 kg'dan 388 kg). Ayrıca doğum mevsimi x cinsiyet; doğum yılı x cinsiyet ve ırk x doğum mevsimi arasında istatistiki olarak önemli (P < 0.05) interaksiyonlar bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Beef cattle
• liveweight
• breed and sex
• birth year and season

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Effect of Breed Type, Sex Birth Year and Season of Birth and Their Interactions on Liveweight Change in Beef Cattle

Öz

This study was designed to examine main and interaction effects of breed type, sex, birth year and season on liveweight change in beff cattle as a represantative 18-Month commercial beef system. The study involved 351 animals in total (82 strees, 132 heifers and 137 bulls) which were either slaughtered or sold at mean liveweight of 380 and 280 kg. respectively. The breeds used were Limousins (145); Herefords (90), Friesians (72), Welsh Blacks (22) and Belgian Blues (22). Mean age of animals was 17 months old and there were 154 and 189 spring and autummn born animals. The animal data included the records belonging to years from 1985 to 1988, which were recorded at the University of Wales, university farm, Bangor, UK. The results obtained by using least-squares analysis showed that there were significant (P < 0.05) differences between breeds for liveweight. Belgian Blues were superior (355 kg) and Welsh Blacks (310 kg) were inferior to other breeds while Limousinis (321 kg), Herefords (327 kg) and Friesinas (329 kg) were almost similar. Whilst age had a significant (P < 0.05) effect on liveweight there was no significant (P > 0.05) differences in sex groups. Autumn-born animals (350 kg) were significantly (P < 0.05) heavier than those born in spring (306 kg). Significant (P < 0.05) differences in liveweight were also found between the data recorded years. The liveweights of the animals increased significantly each year from 1985 to 1988, from 263 to 388 kg respectively. Statistically significant (P < 0.05) interactions were found between birth season x sex, birth year x sex and breed x birth season.

Anahtar Kelimeler

• Beef cattle
• liveweight
• breed and sex
• birth year and season

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Kaynakça

1. Allen, D. and Kilkenny, B., 1994. Planned Beef Production. Collins, London.
2. Andersen, B.B., Madsen, P., Klastrup, P. and Ovesen, E., 1991. Performance testing for beef in 1989/1990. Bretming fra, Statens Husdyrbrugsforsog. No. 692, pp. 66.
3. Barcellos, J.O.J. and Lobato, J.F., 1992. Effects of season of birth on growth in purebted and crossbred Hereford calves. 2-Body weight at weaning and at 12 and 18 months of age. Revista da Sociedade Brasieira de Zootecnia. 21: 150-157.
4. Cooper, M. McG. and Wills, M.B., 1989. Profitable Beef Production. Farming Press. LTD, Ipswick, UK.
5. Gaertner, S.J., Rouquette, F.M.Jr., Turner, J.W. and Long, C.R., 1991. Season of birth and stocking rate effects on preweaning traits of Simmental-sired calves from Brahman x Hereford (F1) dams. Progress report, Texas Agric. Exp. St. No. PR-4819 pp. 5-8.
6. Galbraith, H. and Topps, J.H., 1981. Effect of hormones on the growth and body composition of animals. Nutr. Abstr. and Rev. Series B., 51: 521-540.
7. Harte, F.J., Curran, S. and Vial, V.E., 1965. The production of beef from young bulls. 1. Ir. J. Agric. Res. 4: 189-204.
8. Harvey, W.R., 1990. User's Guide for LSMLMW and MIXMDL, PC-2 Version. Ohio State University.

9. Haycock, R.E. and Stewart, D.A., 1973. A comparison of the Charolais, British Friesian and Hereford breeds as sires of crossbred single-suckled calves for beef production. Anim. Prod. 17: 267-273.
10. Hedrick, H.B., Thompson, G.B. and Krause, G.F., 1969. Comparison of feedlot performance and carcass characteristics of half-sib bulls, steers and heifers. J. Anim. Sci. 29: 687-694.
11. Henningsson, T., 1986. Studies on performance testing for growth rate of dual purpose bulls. 1. General Introduction and effects of breed and non-genetic factors. Acta Agric. Scand. 36: 3-17.
12. Keane, M.G., 1987. Heifer Beef Production Services. No. 2 An Foras Talumtals. Keane, M.G., 1990. Crossbreeding of Friesian dairy cows. Ir. Grassld. and Anim. Prod. Assoc. J. 24: 125-136.
13. Keane, M.G. and Drennan, M.J., 1987. Lifetime growth and carcass composition of heifers and steers non-implanted or sequentially implandet with anabolic agents. Anim. Prod. 45: 359-369.
14. Keane, M.G. and Drennan, M.J., 1990. Comparison of growth and carcass composition of heifers and steers in three production systems and effects of Implantation with anabolic agents. Ir. J. Agric. Res. 29: 1-13. Keane, M.G. and More O'Ferrall, G.J., 1992. Comparison of Friesian, Canadian Hereford x Frieslan steers for growth and carcass composition. Anim. Prod. 55:377-387.