Konya Ekolojik Şartlarında Kışlık Olarak Ekilen Bazı Arpa ve Yulaf Çeşitlerinde Dane Verimi ve Verim Unsurları Üzerine Bir Araştırma

Öz

1995-96 ve 1996-97 ürün yıllarında yürütülen bu çalışmada kışlık olarak ekilen üç arpa çeşidi (Tokak-157/37. Karatay-94 ve Kıral-97) ve beş yulaf çeşidinde (Apak. Yeşilköy- 330. Yeşilköy-1779, Checota ve Populasyon) başaklanma süresi, bitki boyu, üst boğumarası uzunluğu, başak/salkım uzunluğu, başakta/salkımda dane sayısı, m2'de fertil başak/salkım sayısı, bin dane ağırlığı ve dane verimi yanında incelenen karakterler ile dane verimi arasındakı ilişkiler araştırılmıştır. Araştırmanın yapıldığı her iki yılda da ele alınan karakterler bakımından çeşitler arasında önemli farklılıklar bulunmuştur. İki yıllık bulgulara göre en yüksek dane verinıl 523.64 kg/da ile Kıral-97 arpa çeşidinden, yulaf çeşitleri arasında ise en yüksek verim 326.88 kg/da ile Yeşilköy-1779 çeşidinden elde edilmiştir. Çeşitlerin hepsinde dane verimi ile başaklanma süresi arasında olumsuz, dane verimi ile başakta dane sayısı ve m2'de fertil başak sayısı arasında olumlu ilişkiler tespit edilirken, dane verimi ile incelenen diğer karakterler arasındakı ilişkilerde çeşitlere göre farkı sonuçlar bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Arpa
• yulaf
• kışlık ekim
• dane verimi
• verim unsurları

A Research on the Yield and Yield Components of Winter Seeded Barley and Oat Cultivars in Konya Ecological Conditions

Öz

Three barley (Tokak-157/37. Karatay-94 and Kıral-97) and five Oat varieties (Apak, Yeşilköy-330, Yeşilköy-1779, Checota and Population) were used in this research in 1995-96 and 1996-97 winter growing seasons. Heading duration, plant height, leight of upper internod, spike/panicle lenght, grain number per spike/pantele, fertile spike/pantele number m-2. 1000 grain weight and grain yield were investigated. The correlations were investigated between grain yield and yield components. The differences between the varieties with respect to garin yield and yield components were statictically significant. As the mean of two years the highest grain yield (523.64 kg.da-1) was obtained from Kıral-97 barley variety and Yeşilköy 1779 oat variety (326.88 kg.da 1). The negative correlations were found between grain yield and heading duration and the pasitive correlations were found between grain yield and grain number per spike/panicle and fertile spike/panicle number m2. The different correlations were found between grain yield and other yield components according to the varieties.

Anahtar Kelimeler

• Barley
• Oat
• winter growing seasons

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Kaynakça

1. Anonymous, 1997. Tarım İl Müdürlüğü, Konya.
2. Bağcı, S.A., 1996. Ülkesel Serin İklim Tahılları Araştırma Projesi 1995-96 Gelişme Raporu. Bahri Dağdaş MİKHAM, Konya.
3. Darwinkel, A., 1978. Patterns of Tillering and Grain Production of Winter wheat at a Range of Plant Densties. Netherland Journal Agric. Sci. 26: 383-398.
4. Darwinkel, A., 1983. Ear Formation and Grain Yiled of Winter Wheat as Affected by Time of Nitrogen Supply. Netherland Journal of Agric. Sci. 31:211-225. Demir, 1., 1983. Tahıl Islahı. Ege Üniv. Zir. Fak. Yayınları No: 235. Bornova.
5. Demir, I. ve Tosun, M., 1991. Ekmeklik ve Makarnalık Buğdaylarda Verim ve Bazı Ve- rim Komponentlerinin Korelasyonu ve Path Analizi. Ege Üniv. Zir. Fak. Dergi- sl, 28 (1): 41-47, İzmir.
6. Evans, L.T., 1978. The Influence of Irridlance Before and After Anthesis on Grain Yield and Its Components in Microcrops of Wheat Grown in a Costant Day- lenght and Temperature. Regime. Field Crops, 1:5-19. Geçit, H.H., 1977. Kışlık Yulaf Çeşitlerinin Başlıca Morfolojik ve Biyolojik Karakter- lerinin Verimle Olan İlişkileri. Doktora Tezi. Ankara Üniv. Fen Bilimleri Enst. Ankara. Gemalmaz, F., 1997. Arpada (Hordeum vulgare L.) Kışlık ve Yazlık Ekimde Farklı Azotlu Gübre Uygulamasının Verim ve Bazı Verim Unsurları Üzerine Etkisi. Yüksek Lisans Tezi S.Ü. Fen Bilimleri Enst. Konya.
7. Genç, 1., 1974. Yerli ve Yabancı Ekmeklik ve Makarnalık Buğday Çeşitlerinde Verim ve Verime Etkili Başlıca Karakterler Üzerinde Araştırmalar. Çukurova Üniv. Zır. Fak. Yayınları. 82, Adana. Genç, 1., Ülger, A.C., Yağbasanlar, T., Kırtok, Y., Topal, M., 1988. Çukurova Koşullarında Triticale Buğday ve Arpanın Verim ve Verim Ögeleri Üzerinde Kıyaslamalı Bir Araştırma. Çukurova Üniv. Zır. Fak. Dergisi: 3 (2) 1-14, Adana.
8. Graflus, J.E., 1956. Components of Yield in Oats: A Geometrical Interpretation. Ag- ron. J. 48: 419-423 . Kırtok, Y., 1982. Çukurova'nın Taban ve Kıraç Koşullarında Ekim Zamanı, Azot Mik- tarı ve Ekim Sıklığnın İki Arpa Çeşıdının Verim ve Verim Unsurlarına Etkileri Üzerinde Araştırmalar. Çukurova Üniv. Zir. Fak. Yıllığı, 13 (3-4): 28-45, Adana.

9. Kırtok, Y. ve Çölkesen. M., 1985. Çukurova Koşullarında Denemeye Alınan Arpa Çeşitlerinde Önemli Bazı Verim Unsurları Üzerinde Path Katsayısı Analizi. Doğa Bilim Dergisi D2: 40-50.