Konya Ekolojik Şartlarında Azotlu Gübre Uygulaması ve Bakteri ile Aşılamanın, Nohut, Çeşitlerinin (Cicer arietinum L.) Dane Verimi, Danenin Kimyasal Kompozisyonu ve Morfolojik Karakterler Üzerine Etkileri

Öz

Bu araştırma, Konya ekolojik şartlarında 1987, 1988 ve 1989 yıllarında farklı azotlu gübre uygulaması ve bakteri ile aşılamanın nohut çeşitlerinin dane verimi, bitki boyu, bitki başına meyve sayısı, ilk meyve yüksekliği, bin dane ağırlığı, danenin ham selüloz ve ham protein oran- ları üzerine etkilerini belirlemek maksadıyla "tesadüf blokları" deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada, "Seydişehir", "Eser-87, "ILC 195/2" nohut çeşitleri ile, azotun kontrol, 2.0 kg/da, 4.0 kg/da dozları ve bu dozların bakteri (Rhizobium) ile birlikte uy- gulanması olmak üzere iki faktörün 18 (3-6) kombinasyonu denenmiştir. Çeşitlerin dane verimi ve bazı morfolojik özellikleri ile danenin ham protein ve ham selüloz oranları oranları arasında farklılıklar ortaya çıkmıştır. Denemede kullanılan çeşitlerin ortalaması olarak en yüksek dane verimi bakteri aşılamasına ilave olarak 4.0 kg N/da azot (N2+B) uy- gulanan parsellerden elde edilmiş (248.8 kg/da) bunu 248.2 kg/da dane ve- rimi ile bakteri aşılamasına ilave olarak 2.0 kg N/da (N2+B) uygulanan parsellerden elde edilen dane verimi izlemiştir. Azotlu gübre uygulaması ve bakteri ile aşılama, nohut çeşitlerinin bitki boyu ve bitki başına bakla sayılarında artışa sebep olurken, ilk meyve yüksekliği ve bin dane ağırlığı üzerinde etkili olmamıştır. Ayrıca azotlu gübre uygulaması ve bakteri ile aşılama, danenin ham protein oranında artışa, ham selüloz oranın da ise düşmeye sebep olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• KONYA EKOLOJİK ŞARTLAR
• CİCER ARİETİNUM
• DANE VERİMİ

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

A Research on The Effects of The Application of Nitrogenous Fertilizer and Bacterial Inoculations To The Grain Yield, Chemical Composition and Morphological Features of Some Chickpea (Cicer arietinum L.) Varieties under Konya Ecological Conditions

Öz

This investigation was carried out to determine the effects of nitrogenous fertilizers and bacterial inoculations on the grain yield, plant height, the number of grain per plant, 1000 grain weight and the rate of crude cellulose and protein of the "Seydişehir", "Eser-87" and "ILC 195/2" chickpea varieties. The experiment was set up with randomizet block design as three replication. In this trial, different Nitrogen doses (Control 20.0 kg/ha, 40.0 kg/ha) with the application of bacterial inoculation were tested. The defferences were determined on grain yield, some morphological characters and crude cellulose and protein rates of the grain of the chickpea varieties tested in the trial. The highest grain yield which was 2488.0 kg/ha obtained from the trial of "Bactery-Nitrogen" by adding 40.0 kg/ha N (N2+B) and 2482.0 kg/ha obtained from the plot on which 20.0 kg/ha N (N1+B) was applied. N applications and bacterial inoculation have influenced to increase the plant height and the number of fruit but did not effect on the first fruit height and 1000 grain weight. Moreover fertilization and bacterials inoculation caused to increase the rate of crude protein of the grain but to decrease the crude cellulose content.

Anahtar Kelimeler

• Bacterial inoculation
• Chickpea yield
• Nitrogen fertilization

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Kaynakça

1. Akçin, A., 1988. Yemeklik Dane Baklagiller. Selçuk Üniversitesi Yayınları No: 43. Konya.
2. Anon., 1976. 1973-1975 Yılları Araştırma Raporu. Toprak ve Gübre Araştırma Enstütüsü Yayınları. Genel Yayın No: 67. Ankara.
3. Anon., 1990. DIE Tarımsal Yapı ve Üretim 1988. Yayın No: 960. Ankara.
4. Aydın, N., 1988. Ankara Koşullarında Nohut (Cicer Arietinum L.)'ta Ekim Zamanı ve Bitki Sıklığının Verim, Verim Komponentleri ve Antrak- noza Olan Etkileri. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Doktora Tezi. Ankara.
5. Cebel, N. ve Altıntaş, S., 1988. Tek Suşla ve Çok Suşla Hazırlanan Nodozite Bakteri Kültürlerinin Ankara Yöresinde Soya ve Nohutta Dane Veri- mi ve Azot Kapsamları Üzerine Etkileri. Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Yayınları. Genel Yayın No: 155. Ankara.
6. Düzgüneş, O., Kesici, T., Kavuncu, O. ve Gürbüz, F., 1987. Araştırma ve Deneme Metotları (İstatistiksel Metotlar-II) Ankara Üniversitesi Zi- raat Fakültesi Yayınları. No: 1021.
7. Enikov, K., Velchev, V., 1978. Effect of Nitrogen and Phosphorus on Yield and Chemical Composition of Chickpea. Field Crop Abs. 30 (8) 314.
8. Ersin, B., 1984. Ege Koşullarında Bakteri Kültürü Uygulamasının Soya Ve- rimi ve Azot Kapsamına Etkisi İle Bakteri Suşlarının Azot Eşdeğeri. Menemen Köy Hizmetleri Araştırma Enstitüsü Yayınları. Genel Yayın No: 132. Meriemen.

9. Gençkan, S., 1958. Türkiye'nin Önemli Nohut Çeşitlerinin Başlıca Vasıfları Üzerine Araştırmalar. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No: 1.
10. Goverdhane, S., Khangarot, S.S., 1987 Effect of Nitrogen Agro-Chemicals on Chickpea Indian Journal of Agronomy. 32 (1): 4-6.
11. Gülümser. A., 1988. Samsun Ekolojik Şartlarında Yetiştirilen Nohutların Kışa ve Antraknoza Mukavemetleri Üzerinde Bir Araştırma. Ondo- kuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi. Samsun.