Baharat Ekstraktları ve Uçucu Yağlarıyla Tenox 4 (BHA+BHT) ve Sitrik Asit Kombinasyonlarının Ayçiçeği Yağında Antioksidan Etkileri

Öz

Yerli baharatlardan elde edilen dokuz metanol ekstraktı ve beş uçucu yağın Tenox 4 (butylated hydroxyanisole + butylated hydroxytoluene) ve sitrik asit (SA) ile kombinasyonlarının (toplam % 0.2) antioksidan etkileri, 60°C'da karanlıkta depolanan ayçiçeği yağında düzenli aralıklarla peroksit sayısı tayini yapılarak belirlenmiştir. Depolamanın 7. gününde ekstraktların üçlü kombinasyonların hepsi, sumak ve zahterin SA ile ikili kombinasyonu hariç diğerleri kontrole göre etkili olmuştur. Depolamanın 7. gününden sonra ekstraktların ikili ve üçlü kombinasyonları ticarî katkılara göre etkisiz kalmıştır. Ancak 28. günde sadece T4, kombinasyonlara göre etkisiz bulunmuştur. Ekstrakt veya uçucu yağların Tenox 4 ve SA ile ikili ve üçlü kullanımları, ilave antioksidan özellik sağlamıştır. Fakat kombinasyonların hiçbiri, ticarî katkılar kadar etkili olamamıştır. Depolamanın 7. gününde ikili kombinasyonlarda en yüksek etkiyi biberiye uçucu yağı göstermiştir. Kontrole göre en etkili kombinasyon ise saterin üçlü kombinasyonudur. Tüm depolama süresince kombi- nasyonlar ticari katkılara göre daha az etkili olmuştur.

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Antioxidant Effects of Combinations of Extracts and Essential Oils from Turkish Spices with Τeνοx 4 (BHA+BHT) and Citric Acid on Sunflower Oil

Öz

Antioxidant effects of combinations (0.2% totally) of nine methanol extracts and five essential oils from Turkish spices with Tenox 4 (BHA+BHT) and citric acid (CA) were evaluated on sunflower oil stored at 60°C by measuring peroxide values in regular intervals. All the terrnary combinations of extracts, on seventh day of storage, were found to be effective according to control. Except for the dual combinations of sumac and black thyme with CA, all the dual combinations were found to be effective compared with control. After seventh day of storage, the dual and ternary combinations of extracts were found to be noneffective according to commercial additives. On twenty eighth day of storage, only Tenox 4 were found to be noneffective according to the dual and ternary combinations of extracts. The dual and ternary combinations of extracts and/or essential oils with Tenox 4 and CA showed an additive antioxidant effect. But all of combinations were found to be none effective compared with commercial additives. The dual combinations of rosemary essential oils with T4 and the ternary combinations of savory showed the highest effects on seventh day of storage. Except for T4, the dual and ternary combinations of essential oils were found to be less effective according to commercial additives along storage.

Anahtar Kelimeler

• Antioxidant effects
• Essential oils and extracts
• Sunflower oil oxidation

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Kaynakça

1. Akgül, A. 1989. Baharatların antioksidan etkileri. Doğa Tar. Orm. Der., 13, 11-24.
2. Akgül, A. ve Ayar, A. 1993. Yerli baharatların antioksidan etkileri. Doğa Tar. Orm. Der., 17, 1061-1068.
3. AOCS. 1989. Official Methods and Recommented Practices. Vol. I., 4th edn., 2nd print. (including 1990 and 1992 additions and revisions). Ameri- can Oil Chemists' Society, Champaign, Ill.
4. Banias, C., Oreopoulou, V. ve Thomopoulos, C.D. 1992. The effect of pri- mary antioxidants and synergistics on the activity of plant extracts in lard. J. Amer. Oil Chem. Soc., 69, 520-524.
5. Bracco, U., Loliger, J. ve Viret, J.L. 1981. Production and use of natural an- tioxidants. J. Amer. Oil Chem. Soc., 58, 686-690.
6. Branen, A.L. 1975. Toxicology and biochemistry of BHA and BHT. J. Amer. Oil Chem. Soc., 52, 59-65.
7. Chang, S.S., Ostric-Matijasevic, B., Hsieh, O.A.L. ve Huang, C.L. 1977. Natu- ral antioxidants from rosemary and sage. J. Food Sci., 42, 1102- 1106.
8. Economou, K.D., Oreopoulou, V. ve Thomopoulos, C.D. 1991. Antioxidant activity of some plant extracts of the family Labiatae. J. Amer. Oil Chem. Soc., 68, 109-113.

9. Farag, R.S., Ali, M.N. ve Taha, S.H. 1988. Use of some essential oils as natu- ral preservatives for butter. J. Amer. Oil Chem. Soc., 68, 188-191.
10. Farag, R.S., Badei, A.Z.M.A., Hewedi, F.M. ve El-Baroty, G.S.A. 1989 a. Anti- oxidant activity of some spice essential oils on linoleic acid oxida- tion in aqueous media. J. Amer. Oil Chem. Soc., 66, 792-799.
11. Farag, R.S., Badei A.Z.M.A. ve El-Baroty, G.S.A. 1989 b. Influence of thyme and clove essential oils on cotton seed oil oxidation. J. Amer. Oil Chem. Soc., 66, 800-804.
12. Gerhardt, U. ve Schröter, A. 1983. Antioxidative Wirkung von Gewürzen. Gordian, 9, 171-176.
13. Houlihan, C.M., Ho, C.T. ve Chang, S.S. 1985. The structure of rosmariqui- none: a new antioxidant isolated from Rosmarinus officinalis L. J. Amer. Oil Chem. Soc., 62, 96-98.
14. Huang, J.K., Wang, C.S. ve Chang, W.H. 1982. Studies on the antioxidative activities of spices grown in Taiwan, II. J. Chinese Agric. Chem. Soc., 20, 61-66. (FSTA 9 T 507, 1983)