Bazı Kışlık Kolza (Brassica napus L. ssp. oleifera) Çeşitlerinde Ekim Zamanının Dane Verimi, Verim Unsurları ve Kaliteye Etkileri

Öz

Bu araştırma, erusik asit ihtiva etmeyen 6 kışlık kolza çeşidinin ("Falcon", "Ceres", "Ariana", "Corvette", "Bienvenu", "Jet-9"), 6 faklı ekim zamanında (27 Ağustos, 6 Eylül, 15 Eylül, 26 Eylül, 4 Ekim, 14 Ekim) ekimi ile dane verimi, kalite özellikleri ve bazı morfolojik özellikler üzerine olan etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bölünmüş parseller deneme desenine göre 1993-1994 yıllarında 3 tekerrürlü olarak kurulan bu deneme, Konya'da susuz şartlarda yapılmıştır. Çeşitlerin ortalaması olarak, en yüksek dane verimi ilk ekim zamanından (27 Ağustos) elde edilmiştir (188.78 kg/da). Ekim zamanlarının ortalaması olarak en yüksek dane verimi "Falcon" çeşidinden elde edilmiştir (164.11 kg/da). Denemede, dane verimine paralel olarak yağ verimi en fazla ilk ekim zamanında gerçekleşmiştir (74.11 kg/da). Kıştan çıkış bakımından çeşitler arasında fark bulunmazken, ekim zamanları arasında önemli farklar ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kolza
• ekim zamanı
• çeşit
• adaptasyon
• kalite.

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

The Effects of Sowing Dates on Grain Yield, Yield Components and Quality Properties of Some Winter Rapeseed Varieties (Brassica napus L. ssp. oleifera)

Öz

This research was conducted to determine the effects of six different sowing dates (27 August, 6 September, 15 September, 26 September, 4 October, 14 October) on the grain yield, quality and some morphological of six different winter rapeseed varieties ("Falcon", "Ceres", "Ariana", "Corvette", "Bienvenu", "Jet-9") without erusic acid. This research was arranged in the "split plots" experimental design with three replications in 1993-1994 under not irrigated conditions of Konya. As the mean of varieties, the highest grain yield (188.78 kg.da-1) was obtained from first sowing date (27 August). As the mean of sowing dates, the highest grain yield was obtained from "Falcon" variety (164.11 kg.da-1). In this research was obtained from first sowing date the highest fatty yield (74.11 kg.da-1) as well. Statistically significant differences were not found among varieties, however, were found among sowing dates.

Anahtar Kelimeler

• Rapeseed
• Sowing date
• Grain yield
• Quality

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Kaynakça

1. Algan, N., 1988. Kolza Tarımı ve Türkiye'de Gelişme Olanakları, Т.С. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı, Ege Tarımsal Araştırma Ens- titüsü Müdürlüğü, İzmir.
2. Anderson, G. Und Olsson, G., 1961. Cruciferen-Ölpflanzen. Ed. R. Rudorf, Handbuch der Pflanzenzüchtung. 2. Aufl., Band V: 1-66.
3. Anonymous, 1993. FAO Quarterly Bultein of Statistics, Vol. 6, No. 1, Rome.
4. Atakışı, İ.K., 1977. Çukurova'da Yetiştirilecek Kolza Çeşitlerinin Önemli
5. Tarımsal ve Kalite Özellikleri Üzerinde Araştırmalar. Ç.Ü., Zir. Fak. Yıllığı, 8 (1): 27-55.
6. Atakışı, İ.K., 1991. Yağ Bitkileri Yetiştirme ve Islahı. Trakya Üniv. Tekir- dağ Ziraat Fakültesi (Teksir), Tekirdağ.
7. Beversdorf, W.D., Hume, D.J., 1990. Registration of "Winfield" Rape Seed. Crop Science. 30 (6): 1356.
8. Düzgüneş, O., Kesici, T., Kavuncu, O., Gürbüz, F., 1987. Araştırma ve De- neme Metodları (İstatistiksel Metodlar-II), A.Ü. Zir. Fak. Yayınları No. 1021, Ders Kitabı Seri No. 295, Ankara.

9. Gasperow, S., 1988. Dependence of Yield Components of New Cultivars of Oilseed Rape on Date of Sowing. Polyopriviedna-Znanstvena- Smotra, 53 (1-2). 39-62.M. ONDER, Y. KAN, SOYLO OZTURK Geisler, G., 1978. Die Ertragsstru Tur Von Raps. 7. Ausgabe Kiel, 34.
10. Göksoy, A.T., Turan, Z.M., 1986. Bazı Yağlık Kolza (Brassica napus ssp. oleifera) Çeşitlerinde Verim ve Kaliteye İlişkin Karakterler Üzerinde Araştırmalar, Ulud. Üniv. Zir. Fak. Derg., 5:75-83.
11. Kandil, A.A., 1983. Effect of Sowing Date on Yield, Yield Components and Some Agronomic Characters of Oil Seed Rape (Brassica napus L.) 6th International Rapeseed Conference, s. 297, Paris (Field Crop. Abs.. 037-02553).
12. Klapp, E.,1967. Lehrbuch Des Acker-Und Pflanzer Baues-Verlag Paul Pa- rey, Berlin und Hamburg, 6035.
13. Kolsarıcı, Ö., 1986. Türkiye'de Bitkisel Yemeklik Yağ Açığı ve Çözüm Yol- ları, Zir. Müh. Dergisi, Sayı: 179, S. 41-44, Ankara.
14. Kolsarıcı, Ö., Bayraktar, N., İşler, N., Mert, M., Arslan, B., 1995. Yağlı To- humlu Bitkilerin Tüketim Projeksiyonları ve Üretim Hedefleri. Türkiye Ziraat Mühendisliği IV. Teknik Kongresi I. Cilt, S. 467-783, Ankara.
15. Öğütçü, Z., 1979. Orta Anadolu Koşullarında Kışlık Yetiştirilen Kolza (Brassica napus L. ssp. oleifera [Metzg.] Sinsk.) Çeşitlerinin Verim ve Kaliteye İlişkin Karakterleri, A.Ü. Zir. Fak. Yayınları: 177, Bilimsel Araştırma ve İncelemeler: 417, Ankara.
16. Önder, M., Çetin, A., Gemalmaz, F., Sadıç, Ş., Demireli, A., 1994. Farklı Azot Dozlarının Yazlık Kolza Çeşitlerinin Tane Verimi, Ham Yağ Oranı ve Bazı Verim Unsurları Üzerine Etkisi, S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 5 (7): 63-71.
17. Özgüven, M., 1995. Yağ Bitkileri, Cilt II (Kolza, Ayçiçeği, Hintyağı). Ç.Ü. Zi- raat Fakültesi, Ders Kitabı No. 47, Adana.
18. Pop, I., 1985. Influence of Cultural Technologies on the Seed Yield and Quality in Winter Rape. Field Crops Abstracts, 038-05904.
19. Sang, J.P., Bluett, C.A., Elliott, B.R., Truscott, R.J.W., 1986. Effect of Time of Sowing on Oil Content, Erusic Acid and Glucosinolate Contents in Rapeseed (Brassica napus L. cv. Marnoo), Australian Journal of Ex- perimental Agriculture, 26 (5): 607-611.
20. Svistunov, A.N., 1989. Source Material for Breeding Spring Swede Rape Va- rieties Low in Erusic Acid. Sovershensvovanic Tekhnologii Vozdely- vaniya Kormovykh Kultur V Zone Dal' nego Vostoka. 86-88. USSR (Plant Breeding Abs., 061-10312).
21. Tutenberg, W., 1977. Was Beim Rapsbau zu Beachten Ist-Anbau und Sorten- ratschlage, Kiel, 195.