Yapraktan Uygulanan Çinkonun Buğdayda Verim, Verim Unsurları ve Yaprakta Bazı Besin Elementleri Kapsamına Etkisi

Öz

Bu araştırma Konya ekolojik koşullarında çeşitli dozlarda yapraktan püskürterek ZnSO4 ve Zn EDTA formlarında uygulanan çinkonun kışlık "Gerek 79" buğday çeşidinde verim, verim unsurları ve bayrak yapraklarında bazı besin elementi kapsamları üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çinkonun ZnSO4 formunda uygulanmasıyla kontrole kıyasla dane veriminde çinko dozuna bağlı olarak % 25-45.9 oranlarında azalma meydana gelmiştir. Bunun yanında çinkonun Zn EDTA formunda uygulanmasıyla dane verimi kontrole kıyasla Znı dozunda (390.6 g Zn/da) % 18.1 oranında artmış olmasına rağmen çinko dozunun artmasıyla % 1.6-4.2 oranında azalmıştır. Ayrıca hasat indeksi ve bindane ağırlığı dozların ortalaması olarak çinkonun Zn EDTA formunda uygulanmasıyla ZnSO4 göre daha yüksek ve aralarındakı farklar istatistiki yönden önemli (p<0.05) bulunmuştur. Çinkonun her iki formda da uygulanmasıyla doza bağlı olarak bay- rak yapraklarının çinko kapsamı kontrole kıyasla istatistiki olarak önemli düzeyde (p<0.05) artmıştır. Bunun yanında yaprağın çinko kapsamı çinkonun ZnSO4 formunda uygulanmasıyla Zn EDTA'ya göre daha yüksek düzeyde olmuştur. Bayrak yapraklarının çinko kapsamı ile dane verimi, hasat indeksi, yaprağın azot ve demir kapsamı arasında istatistiki bakımdan önemli (p<0.01) negatif ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca yaprağın çinko ile fosfor kapsamı arasında negatif ancak önemsiz ve potasyum kapsamı arasında pozitif-önemli bir ilişki tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Buğday
• dane verimi
• verim unsurları

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Effect of Foliar Application of Zinc on Yield, Yield Components and Leaf Nutrient Contents of Wheat

Öz

Effect of foliar application of zinc as ZnSO4 and Zn EDTA solutions at different levels on grain yield, yield components and some nutrient contents of flag leaves of "Gerek-79" winter wheat variety was investigated in the field under Konya ecological conditions. The grain yield was decreased with ZnSO4 application between 25- 45.9% depending on Zn levels. Although Zn1 level (390.6 g Zn/da) as ZnEDTA caused an increament of 18.1% on grain yield, the grain yield was decreased between 1.6-4.2% by increased Zn levels. Harvest index and 1000 grain weight, as mean of Zn levels, were higher in the ZnEDTA than that of ZnSO4 treatment. These differences were found statistically significant (P < 0.05) . The Zn content of flag leaves increased statistically significant (p < 0.05) by increasing Zn levels in both ZnSO4 and ZnEDTA applications. The Zn content of leaves of ZnSO4 were higher than that of ZnEDTA. Cor- relation coeficients calculated between Zn content of flag leaves and grain yield, harvest index, nitrogen and iron content of leaves were negative and statistically significant (p < 0.01) . A positive and statistically significant correlation (p < 0.01) was found between zinc and potassium content of flag leaves. But correlation between zinc and phosphorus content was negative and insignificant.

Anahtar Kelimeler

• Foliar Application
• Yield
• Zinc
• Wheat

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Kaynakça

1. Aksoy, T., 1977. Artan Miktarlarda Verilen Fosfor ve Çinkonun Mısır Bit- kisinin Demir ve Bakır Alımı Üzerine Etkisi. A.Ü. Zir. Fak. Yıllığı, 27 (1), 145-154, Ankara.
2. Bayraklı, F., 1987. Toprak ve Bitki Analizleri. 19 Mayıs Üniv. Zir. Fak. Y. No: 17, Samsun.
3. Bayraklı, F., Sade, B., Gezgin, S., Önder, M., Topal, A., 1995. Çinko, Fosfor ve Azot Uygulamasının "Gerek 79" Ekmeklik Buğday Çeşidinin (Tri- ticum aestivum L.) Dane Verimi ve Verim Unsurları Üzerine Etkileri. S.Ü. Ziraat Fak. Dergisi 6 (8), 116-130, Konya.
4. Bergmann, W., 1992. Nutritional Disorders of Plants: Development, Visual and Analytical Diagnosis. Gustov Fischer Verlag Jena, Villengang 2, D-0-6900 Jena.
5. Brennan, R.F., 1991. Effectiveness of Zinc Sulfate and Zinc Chelate as Fo- liar Sprays in Alleviating Zinc Deficiency of Wheat Grown on Zinc- Deficient Soils. Australian J. of Exper. Agriculture 31: 6, 831-834.
6. Brennan, R.F., Armour, J.D., Reuter, D.J., 1992. Diagnosis of Zinc Deficien- cy. In Zinc in Soils and Plants, Edited by A.D. Robson. Kluwer Aca- demic Publishers P.O. Box 17, 3300 AA Dordrecht, The Netherlands
7. El-Sayed, Gheith, M.S., El-Badry, O.Z., 1988. Effects of the Dates of Zinc Application on Wheat. Beyrage Zur Tropischen Landwirtschof und Veterinarmadizin. 26 (3): 273-278.
8. Gab-Alla, F.I., Gomaa, M.A., El-Araby, F.I., 1985. Effect of Nitrogen Ferti- lizer and Some Micronutrients as Foliar Application on Wheat. An- nals of Agricultural Science, Ain Shams Univ. 30: 2, 911-927.

9. Genç, 1., 1974. Yerli ve Yabancı Ekmeklik ve Makarnalık Buğday Çeşitlerinde Verim ve Verime Etkili Başlıca Karakterler Üzerinde Araştırmalar, Ç.Ü. Ziraat Fak. Y. No: 82. Adana.
10. Gezgin, S., Bayraklı, F., 1993. Büyük Konya Havzası Topraklarında Bit- kiye Elverişli Çinko Durumunun Belirlenmesinde Kullanılacak Kimyasal Yöntemler Üzerinde Bir Araştırma. S.Ü. Ziraat Fak. Dergi- si, 3(5): 63-78, Konya.
11. Gezgin, S., Bayraklı, F., 1994. Çinko Uygulamasının Mısır Bitkisinin Gelişimi ve Bitkideki Bazı Besin Elementlerinin Kapsamına Etkisi. S.Ü. Ziraat Fak. Dergisi 4(6): 72-83, Konya. Gray, R.C., 1978. Results of Foliar Application Studies. Fertilizer Abstracts V. II (682).