Konya Çumra Ovası Koşullarında Amonyum Sülfat Formunda Uygulanan Azotun Sulanan Buğdayın Verimine Etkisi

Öz

Konya-Çumra Ovası koşullarında 1986-87 ve 1987-88 yıllarında sulu şartlarda yürütülen bu araştırmada, "Bezostaya" kışlık ekmeklik buğday çeşidi için en uygun azot dozu belirlenmeye çalışılmıştır. Bitkiye azot; 0, 4, 8, 12, 16 ve 20 kg N/da dozlarında (% 21'lik Amonyum sülfat halinde) uygulanmıştır. Dane verimi, hasat indeksi ve gübre azotunun agronomik etkinliliği üzerine azot dozlarının etkisi önemli (P<0.01) olmuştur. Bu etki yıllara bağlı olarak değişmiştir. İki yıllık deneme sonuçlarının ortalaması olarak en fazla dane verimi (460.4 kg/da), hasat indeksi (% 34.6) ve gübre azotunun agronomik etkinliliği (23.3) dekara 8 kg azot uygulamasıyla elde edilmiştir. Ayrıca LSD testine göre, elde edilen bu en fazla değerler ile diğer azot dozlarının sağladığı değerler arasındaki farklar (P<0.05) önemli bu- lunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• : Buğday
• amonyum sülfat
• azot dozu
• dane verimi

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Effect of Applied Nitrogen as Ammonium Sulphate on Wheat Yield in Konya-Çumra Irrigated Conditions

Öz

This trial was conducted to determine suitable nitrogen dose for bread winter wheat variety "Bezostaya" in 1986-87 and 1987-88 under Konya- Çumra plain irrigated conditions. The rates of nitrogen was applied as ammonium sulphate at 0, 4, 8, 12, 16 and 20 kg N/da to winter wheat. The effect of nitrogen doses on grain yield, harvest index and agronomic efficiency of N fertilizer was found statistically significant (p<0.01). This effect has varied as depending on years. As mean of results of two-year experiment, the highest grain yield (460.4 kg/da), harvest index (34.6%), and agronomic efficiency (23.3) was obtained with 8 kg N/da application. According to LSD test, the differences between over mentioned highest values and values obtained by other N doses were significant (P < 0.05) .

Anahtar Kelimeler

• Wheat
• Ammonium Sulphate
• Nitrigen dose
• Grain Yield

Kaynakça

1. Alptürk, C., 1975. Azotlu Gübre Miktarı ve Sulama Zamanları fle Tohum Miktarlarının Güzlük Buğday Çeşitlerinin Yetişmesine ve Verimle- rine Etkileri. Bölge Topraksu Araş. Enst. Genel Y. No: 37, Rapor Seri No: 24, Konya.
2. Alptürk, C., 1979. Konya Ovası Koşullarında Bezostaya-1 Buğday Çeşidinin Ticaret Gübreleri İsteği. Bölge Topraksu Araş. Enst. Genel Y. No: 89, Rapor Y. No: 73, Konya.
3. Anon., 1992. Tarımsal Yapı ve Üretim. D.İ.E. Yayınları, Ankara.
4. Anon., 1993. Gübre Tüketim İstatistikleri Kataloğu, Gübre Üreticileri Derneği Genel Y. No: 102, Güb. Tü. İst. Kat. No: 5, Ankara.
5. Barutçu, A., 1974. Erzurum Ovasında Azotlu ve Fosforlu Gübrelerin ve Sulu ve Kıraç Şartlarda Yetiştirilen "305 Kışlık Yayla" ve "Yazlık Kırık" Buğday Çeşitlerinin Verimine Etkisi Üzerinde Bir Araştırma. Atatürk Üniv. Yay. No: 341, Erzurum.
6. Genç, 1., 1974. Yerli ve Yabancı Ekmeklik ve Makarnalık Buğday Çeşitlerinde Verim ve Verime Etkili Başlıca Karakterler Üzerinde Araştırmalar. Ç.Ü. Ziraat Fak. Yay. No: 82, Adana. Gezgin, S., Ş., Uyanöz, 1995. Niğde-Misli Ovası Topraklarında Değişik Azot Kaynaklarının Patates Bitkisinin Azot Beslenmesine Etkileri. S.Ü. Zir. Fak. Dergisi 6(8): 160-172.
7. Marschner, H., 1986. Mineral Nutrition of Higher Plants. Academic Press Limited, 24/28 Oval Road, London NW1 7DX. p: 195-269.
8. Oylukan, Ş., N. Kuşaksızoğlu, 1974. Sulanır Şartlarda (093/44 ve Bezos- taya-1) Buğdayda Ürenin Diğer Azotlu Gübrelerle Mukayesesi. Bölge Topraksu Araş. Enst., Eskişehir.

9. Özer, M.S., İ. Dağdeviren, 1983. Harran Ovası Kuru ve Sulanır Şartlarında Buğdayın Azotlu Gübre İsteği. Toprak Su Araş. Enst. Müd. Raporları, Urfa.
10. Prosad, R., S. Sing, 1985. Relative Efficiency of Urea and Urea Supergra- nules for Irrigated Wheat. J. Agri. Sci. Camb., 105: 693-695.
11. Sade, B., A., Yılmaz, A., Topal, S., Soylu, Y., Kan ve Ö., Öztürk, 1995. Konya Koşullarında Azotlu Gübre Formu ve Uygulama Zamanının "Gerek 79" Ekmeklik Buğday Çeşidinde Verim ve Verim Unsurlarına Etkisi. S.Ü. Zir. Fak. Der. 6(8): 74-87, Konya.
12. Waddington, S.R., M. Osmanzai, M. Yashida and J.K., Ransom, 1987. The Yield of Durum Wheats Realased in Mexico Between 1960 and 1984.
13. Ülgen, N., N. Yurtsever, 1984. Türkiye Gübre ve Gübreleme Rehberi. Top- raksu Gen. Müd. Araş. Dairesi. Baş. Y. No: 47, Ankara.
14. Zia, M.S., M.T., Rashid, Rahmatullah, 1988. Relative Efficiency of Conven- tional and Slow Release Nitrogen Fertilizers for Rice Grown on a Udic Haplustalf. Pakistan J. Sci. Ind. 31 (9): 646-648.