Değişik Azot Kaynaklarının Patates Bitkisinin Verim Ve Bazı Özelliklerine Etkisi

Öz

Bu araştırmada Niğde-Misli Ovası'nda yaygın olarak kullanılan hızlı çözünür azot kaynakları ile birlikte bazı yavaş çözünen azot kaynak- larının sera koşullarında patates bitkisinin yumru verimine, yumruda protein, nişasta ve nitrat kapsamına etkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Azot kaynaklarının ortalaması olarak, patatesin yumru ve- rimi en yüksek N2 (30 kg N/da) dozunda olup bunu N1 (15 kg N/da), N4 (60 kg N/da), N3 (45 kg N/da) ve No (0 kg N/da) dozları takip eder-ken, protein ve nişasta kapsamı uygulanan azot dozu arttıkça yükselmiştir. Azot doz- larının ortalaması olarak, en yüksek yumru verimi AS+AZN, en düşük ise AS+FJ uygulamalarından elde edilirken, yumru verimine etkileri bakımından azot kaynaklarından AS+AZN, AS+KKÜ, AZN, FLD birinci; FLD, KKÜ ikinci; KKÜ, AS+FLD, AS+N-serve üçüncü; AS, AS+FJ son grubu oluşturmuşlardır. Grublar arasındaki farklar istatistiki olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). En az yumru verimi ve protein artışı sağlayan AS+FJ (AS+Fosfojips), AS (Amonyum sülfat), AS+N-serve uygulamaları en fazla nişasta artışına sebep olmuştur. Yumrunun NO3 azotu kapsamı üzerine değişik azot kaynakları ve dozlarının etkisi farklı olup, en yüksek NO3 azotu AS, en az ise AS+N-serve, KKÜ (Kükürtle kaplı üre), FLD (Flo- ranid) ve daha sonra AS+FJ ve AZN (Azolon) uygulanan muamelelerde saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yavaş çözünen azot kaynakları
• Yumru verimi
• Patates Bitkisi

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Effect of Various Nitrogen Sources on Yield and Some Properties of Potato Plant

Öz

In this investigation, the effects of some slow release and conventionally used fast release nitrogen sources in the soils of Niğde-Misli plain on tuber yield, and protein, starch and NO3 contents of tubers of the potato plants grown under greenhouse conditions were determined. Effect of nitrogen levels on tuber yield, as mean of nitrogen sources were found as follows: N2 (30 kg N/da) >N 1(15 kg N/da) >N4 (60 kg N/da) >N3 (45 kg N/da) >No (0 kg N/da). On the other hand, increasing levels of nitrogen applied to the soil increased the protein and starch contents of the potato tubers. The highest and lowest tuber yields as mean of N levels were obtained with AS+AZN and AS+PG respectively. According to efficiency of nitrogen sources on tuber yield, nitrogen sources were grouped as; first group AS+AZN, AS+SCU, AZN, FLD; second group FLD, SCU; third group SCU, AS+FLD, AS+N-serve and last group AS, AS+PG. Differences between the groups were is statistically significant (p<0.05). AS+PG (AS + Phospho- gypsum), AS (Ammonium sulfate) and AS+N-serve applications caused the highest increase in the starch content but the lowest increases in the dry matter and protein contents of the tubers. Effect of various nitrogen sourc- es and levels on the NO3 content of the tuber varied; the highest NO3 content was determined with the AS, where as the lowest NO3 contents with the AS+N-serve, SCU (Sulphur coated urea), FLD (Floranid) and the AS+PG and AZN (Azolon) sources.

Anahtar Kelimeler

• Slow-release nitrogen
• Potato tuber yield
• Nitrogen source efficiency

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Kaynakça

1. Cox, D., Addiscott, T.M., 1976. Sulphur-coated Urea as a fertilizer Potatoes. Journal of the Science of Food and Agriculture. 27: 1015-1020.
2. Csizinsky, A.A., 1989. Effect of Controlled (slow) Release Nitrogen Sources on Tomato, Lycopersicon esculentum M. II. CV. Solar Set. Proc. Fla. State Hort. Soc. 102: 348-351.
3. Houba, V.J.G., Keltjens, W.G., 1978. International Potato Course. Interpre- tation of Plant Analysis. International Agricultural Centre Wage- ningen, The Netherlands.
4. Işık, Y., Alptürk, C., 1986. Konya Yöresinde Patatesin Azotlu Gübre İsteği. Konya Köy Hizmetleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları. Genel Yayın No: 122. Raporlar Serisi No: 96. Konya.
5. Jackson, M.L., 1962. Soil chemical analysis. Prentice-Hall, Inc. 183. New York.
6. Karaca, M., Demir, Z., Arıkan, A., 1992. Nevşehir ve Niğde'de Azot Miktarı ve Uygulama Zamanının Patates Verimine Etkisi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü. Gelişme Raporu (Basılmamış). Ankara. Krauss, A., Marschner, H., 1971. Einfluss der Stickstoffer nahrung der Kar- toffeln auf Induktion und Wachstumrat der Knolle. Zeitschrift für Pflanzenernahrung und Bodenkunde 128, 153-168.
7. Kurucu, N., 1979. Nitroform ve Diğer Azotlu Gübrelerin Bazı Kültür Bitki- lerinin Verimleri Üzerine Olan Etkilerinin Karşılaştırılması. Top- rak ve Gübre Araştırma Ens-titüsü Müd. Yay. 101/24. Ankara. Kuşman, N., Eraslan, F., Eraslan, M., Çiçek, N., 1988. Patates Tarımı. Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları, Yayın No: 82. Menemen, İzmir.
8. Leszczynski, W., Lisinska, G., 1988. Influence of Nitrogen Fertilization on Chemical Composition of Potato Tubers. Food Chemistry (UK). ISSN 0308-8146. 1988.28:45-52.

9. Mondy, N.I., Munshi, C.B., Gosselin, B., 1988. The Effect of Nitrogen Ferti- lization on the Quality of Potatoes. American Potato Journal (USA). ISSN 0003-0589. 1988. 65 (8): 492-493. Oral, E., 1979. Nişasta ve Şeker Bitkilerinin Yetiştiriliş Tekniği (Teksir). Atatürk Üniversitesi Basımevi. Erzurum.
10. Özyurt, E., 1982. Sivas ve Yıldızeli Yöresinde Patatesin Azotlu ve Fosforlu Gübre İsteği. Tokat Bölge Topraksu Araştırma Enstitüsü Yayınları. Parashar, K.S., 1980. Efficiency of Urea, Nitrification Inhibitor Treated Urea, and Slow-Release Nitrogen Fertilizers for Sugarcane.