Konya Ovasında Şeker Pancarının Azot ve Fosfor İhtiyacının Belirlenmesi

Öz

Bu araştırıma Konya ovasında şeker pancarından ekonomik optimum düzeyde kök ve ham şeker verimi elde edebilmek için uygulanması gereken azot ve fosfor miktarının belirlenmesi amacıyla iki yıl süreyle 4 farklı lokasyonda yürütülmüştür. Tesadüf bloklarında faktöriyel dencime desenine göre düzenlenen tarla denemelerinde üre gübresi formunda 4 azot dozu (0, 15, 25, ve 35 kg N/da) ve triple süper fosfat gübresi formunda 3 fosfor dozu (0, 10 ve 20 kg P2O5 / (la) uygulanmıştır. Araştırına sonuçlarına göre Konya ovasında ekonomik optimum düzeyde şeker pancarı kök verimi elde edebilmek için 19.2 kg N/ da ile 26.9 kg N/ da (ortalama 23.2 kg N/da), ekonomik optimum düzeyde ham şeker verimi elde etunek için ise 16.5 kg N/ da ile 22.6 N kg/da (ortalama 19.5 kg N/da) arasında değişen miktarda saf azotun gübrelerle uygulanınası gerektiği bulunmuştur. Ayrıca gübrelerle uygulanması gereken fosfor miktarının toprakların elverişli fosfor miktarına önemli düzeyde bağlı olarak değiştiği belirlenmiştir. Ekonomik optimum düzeyde kök verimi için 3.0 kg P₂Os / da ile 16.2 kg P2O5 / da (ortalama 9.4 kg P2O5 / da), haın şeker verimi için ise 1.97 kg P2O5 / da ile 26.3 kg P2O5 / da (ortalama 12.6 kg P2O5 / da) arasında değişen düzcylerde saf fosforun gübrelerle verilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Şeker pancarı
• azot
• fosfor

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Determination of Nitrogen and Phosphorus Requirements of Sugar Beet Grown in Konya Plain

Öz

The aim of this study was to determine nitrogen and phosphorus doses to obtain cconomical optimum root and unrefined sugar yield in sugar beet at 4 different locations in Konya plain for 2 years. The field experiments were set up in tivo factors with randomised complete block design. Four nitrogen doses (0, 15, 25 and 35 kg N/da) as urea form and thice phosphorous doses (0, 10 and 20 kg P2O5/ da) as triple super phosphate form were applied The results showed that to obtain sugar beet root and unrefined sugar yield in cconomical optinium level pure nitrógen ranging between 19.2 N kg/da and 26.9 N kg/da (average 23.2 kg N/da) and 16.5 N kg / da and 22.6 N kg/da (average 19.5 kg N/ da) should be applied as fertilisers, respectively. In addition, phosphorus doses that must be applied should depend upon the available soil phosphorus amount in soil. To obtain root and unrefined sugar yields in economical optimuni, level 3.0 kg P2O5/ da and 16.2 kg P2O5/ da (average 9.4 kg kg P2O5/da) and 1.97 kg P2O5 / da with 26.3 kg P2O5 / da (average 12.6 kg P2O5/da) pure phosphorus fertilisers should be applied, respectively.

Anahtar Kelimeler

• Sugar beet
• nitrogen
• phosphorus

Kaynakça

1. Aksöz, İ., 1972. Zirai Ekonomiye Giriş. A. Ü. Ziraat Fakültesi yayın no: 15 Erzurum
2. Bayraklı, F., Gezgin, S., Sade, B., Topal, A., ve Önder, M., 1996. Fosfor ve Çinko gübrelemesinin şeker pancarının (Beta Vulgaris L. "S 901") verim ve kalitesi üzerine etkileri. Türk Journal of Agricultural Forest. 20: 109-114
3. Çelik, S. ve Bayraklı, F., 1994. Yozgat yöresinde şeker pancarının azotlu ve fosforlu gübre isteği, gübrelerin verim ve kaliteye etkileri. Şeker pancarı Yetiştirme Tekniği Sempozyumu. II. Gübreleme ve Sulama 6-7 Mayıs 1994 S: 52-67 Konya.
4. Erel, K., 1975-1978. Azot ve potasyuın gübrelemesinin şeker pancarında veriın ve kaliteye ctkisi. Şeker Enstitüsü çalışma yıllığı 1977-1989, Sayı: 4, Ankara
5. Gezgin, S., Dursun, N., Hamurcu, M., ve Ayaslı, Y., 1999. Konya ovasında şeker pancarı bitkisinde beslenine sorunlarının toprak ve bitki analizleri ile belirlenmesi. Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Yayımı, Konya Icunsa, 1974. Rerport of the procedings 16th session. Subj. 12. Rec. (1): 156
6. Kayımoğlu, S., 1971. Türkiye'de şeker pancarı üretiminde fosforlu gübrenin ekonomik olarak kullanılışı üzerine bir araşurma. Şeker no: 87, Nisan 1973, Türkiye Şeker Fabrikaları A. Ş., Ankara
7. Özyurt, E., 1978. Tokat Kazova' da şeker pancarııın ticaret gübreleri isteği, Tokat Bölge. Toprak Su Araştırıma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları, G yayın no:32, Rapor yayın no:20
8. Pershak, I.T. ve Gudym, I.V., 1980. Effect of phosphorus on yield and qality of winter weath and sugar beet. Argokhimiya (No:3) 31-34.

9. Turhan, A. ve Özgümüş, A., 1992. Azot ve potasyumlu gübrelemenin şeker pancarının verim ve bazı kalite özellikleri üzerine etkileri, Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 9: 99-1006
10. Vanlı, N., 1979. Şeker pancarına uygulanan farklı sulama adedi ve azot dozlarının verim ve kaliteye etkileri. Şeker 13 Ekim 1979. Türkiye Şeker Fabrikaları. A.Ş. Ankara