Roma Dönemi’nde Phokaia’yı Etkileyen Depremlerdeki Arkeolojik İzler

Yıl 2025, Sayı: XV, 243 - 258, 16.05.2025

Sabri Arıcı

https://izlik.org/JA87EG64PE

Öz

Günümüzde Türkiye’nin İzmir ili, Foça ilçesinde yer alan Phokaia antik kenti, Antik Dönem’de, on iki Ion kentinden biridir. Depremlerle ilgili ilk bilgiler antik yazarlar veya arkeolojik kazılar sayesinde ortaya çıkarılmıştır. Bu konu ile ilgili ilk bilgiler, Roma Dönemi’nden itibaren günümüze ulaşmıştır. Bu dönemde, Phokaia’nın çevresinde iki büyük deprem olmuştur. Birincisi MS 17 ikincisi ise MS 177/178 yıllarında olduğu kayıtlarda geçmektedir. MS 17 yılındaki deprem, kentin kuzey ve batısında Sardeis ve Magnesia başta olmak üzere Temnos, Philadelphia, Aigai, Apollonis, Mostene, Hyrcanis, Hierocaisareia, Myrina, Cyme ve Tmolos kentlerinin isimleri antik kayıtlarda geçmiştir. İkincisi ise kentin güneyinde MS 177/178 yılında Smyrna kentinin adı depremin merkezi olarak kayıtlara geçmiştir. Her ikisi de, bölgede büyük hasar yaratmasına rağmen, kayıtlarda Phokaia’nın adından hiç söz edilmemiş olması oldukça şaşırtıcıdır. Çalışmanın amacı, Phokaia’nın her iki depremde de derinden etkilendiğini ve özellikle birinci depremde neden destek alamadığını ortaya koymaktır. Bu bağlamda, antik ve modern kaynaklar ile arkeolojik verilerden elde edilen bilgilerden yararlanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

hokaia , Deprem , MS 17 Depremi , MS 177/178 Depremi , Tiyatro ve Athena Tapınağı

Kaynakça

• Afad 2024 Afad. Açıklamalı afet yönetimi terimleri sözlüğü. TC İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu Erişim tarihi: 15.11.2024.
• Africa 1961 Africa, W., “Aristonicus, Blossius and the City of Sun”, International Review of Social History 6, 110- 124.