Traianus’un Doğu Seferine İlişkin Arkeolojik Kanıtlar

Roma’nın en iyi beş imparatorundan biri olarak kabul edilen Marcus Ulpius Traianus, MS 113-117 yıllarında Euphrates (Fırat) Nehri’nin ötesinde Parth Krallığı’na karşı büyük doğu seferine çıkmıştır. İmparator Traianus, batıda Dacia seferleriyle meşguliyeti esnasında (MS 106) doğuyla ilgilenmeyi ihmal etmemiş ve öncelikli olarak Arabia bölgesinde yer alan Nebati Krallığı’nı ilhak ettirmişti. 114 yılına gelindiğinde ise imparator, büyük bir orduyla bizzat çıktığı seferde Armenia ile Mezopotamya’yı Roma eyaleti haline dönüştürmüş ve Parthların kışlık başkenti Ctesiphon’u ele geçirmeyi başarmıştı. Bu makalede, imparatorluğu doğuda en geniş sınırlara ulaştırmayı başaran Traianus’un seferine ilişkin arkeolojik kanıtlar incelenmektedir. Bu bağlamda, Traianus’un zaferlerinin ardından Roma Senatosu tarafından dolaşıma sokulan sikkeler, Arabia Petraea Eyaleti’yle ilgili bilgilerin yer aldığı Babatha Arşivi, Singara’daki mil taşı, Dura Europos’taki zafer takı, Armenia’daki yazıtlar ve Satala Antik Kenti kazılarından elde edinilen veriler, doğu seferinin arkeolojik kanıtlarını oluşturmaktadır.