Olba’da Roma İmparatorluk Döneminde Tarım Ve Yerleşim

Öz

The archaeological research carried out at Olba provides a new approach to the analysis of the settlement patterns at the site during the Roman Imperial Period. It is concluded that the Roman settlement expanded to the neighbouring agricultural grounds and valleys and was not restricted to the fortified walls surrounding the acropolis. Agriculture was the basis of the economy of Olba. Husbandry of goats and cultivation of grapevines were the main agricultural occupations. Rural lifestyle directly affected the settlement patterns at the site. The agricultural units i.e. farms were located near to the limited agricultural land and terraces created on rocky hillsides. Strategic locations overlooking the land was another aspect of the designation of sites as farms. Each agricultural unit was consisted of three components: “agricultural land”, “village house” and “tomb”. This triple model produces a dispersed model of settlement texture for the Roman provincial town of Olba.

Anahtar Kelimeler

• Olba, Uğuralanı, Ura, Rough Cilicia, Agricultural Settlement Pattern

Olba’da Roma İmparatorluk Döneminde Tarım Ve Yerleşim

Öz

Olba’da yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda elde edilen veriler Roma İmparatorluk Dönemi’nde yerleşimin akropolis ile sınırlı kalmadığını ve çevredeki tarımsal alanlara ve vadilere doğru genişlediğini göstermektedir. Bu dönemde Olba’nın ekonomisinin temelinde tarım ve hayvancılık yatmaktadır. Kıl keçisi yetiştiriciliğinin yanında bağcılık ve şarap yapımı başlıca tarımsal ilgi alanlarındandır. Ayrıca, günlük yaşamda yerel tüketime yönelik olarak başta buğday olmak üzere tahıl tarımı için doğal koşulların uygun olduğu saptanmaktadır. Tarım ve hayvancılığa dayalı yaşam tarzından Olba’daki yerleşim modeli de etkilenmiştir. Çiftlik yerleşimleri niteliğindeki birimler kısıtlı olan tarım toprağının ve tarımsal teraslamanın yapıldığı alanlarda yer almakta ve buralardaki yapılar için çevresine hakim konumlar tercih edilmektedir. Söz konusu tarımsal yerleşimlerin her birinde “tarım toprağı”, “konut” ve “mezar” ögelerinden oluşan üçlü bir model saptanmaktadır. Her bir yerleşim birimi ise, tarım toprağına bağımlı dağınık bir yerleşim dokusunu oluşturmaktadır

Anahtar Kelimeler

• Olba, Uğuralanı, Ura, Dağlık Kilikia, Tarımsal Yerleşim Modeli.

Kaynakça

1. Aydınoğlu 1999 Ü. Aydınoğlu, “Doğu Dağlık Kilikia’da Villae Rusticae”, OLBA II (Özel Sayı), Cilt I, 155-167.
2. Aydınoğlu 2003 Ü. Aydınoğlu, “The Settlement Patterns of the Olbian Territory in Rough Cilicia in the Hellenistic Period”, OLBA VIII (Özel Sayı), 251-263.
3. Erten-Özyıldırım 2008 (a) E. Erten - M. Özyıldırım, “Olba Yüzey Araştırması 2005”, 25. Araştırma Sonuçları Toplantısı, 2. Cilt, 39- 50.
4. Erten-Özyıldırım 2008 (b) E. Erten – M. Özyıldırım, Mersin Silifke Olba Yüzey Araştırması – 2006”, 25. Araştırma Sonuçları Toplantısı, 2. Cilt, 51-62.
5. Erten-Özyıldırım 2009 E. Erten – M. Özyıldırım, “Olba 2007 Yüzey Araştırması”, 26. Araştırma Sonuçları Toplantısı, 1. Cilt, 199-210.
6. Erten-Özyıldırım-Akçay 2011 E. Erten - M. Özyıldırım, T. Akçay, Mersin Silifke Olba 2009 Araştırmaları, 28. Araştırma Sonuçları Toplantısı, 2. Cilt, 273-290. Hehn 1998 V. Hehn, Zeytin, Üzüm ve İncir – Kültür Tarihi Eskizleri, Çeviri: N. Aça, Ankara.
7. Hild-Helenkemper 1990 F. Hild – H. Helenkemper, “Kilikien und Isaurien”, Tabula Imperii Byzantini 5, Viyana. Hopwood 1991 K. Hopwood, “The Links Between the Coastal Cities of Western Rough Cilicia and the Interior During the Roman Period”, De Anatolia Antica – Eski Anadolu I, 305-309.
8. Keil-Wilhelm 1931 J. Keil – A. Wilhelm, “Denkmaler aus dem Rauhen Kilikien”, Monumenta Asiae Minoris Antiqua III, Manchester. MacKay 1968 T. S. MacKay, Olba in Rough Cilicia, Bryn Mawr College’a sunulan yayınlanmamış doktora tezi. Özbay 1998 F. Özbay, “Olba/Diocaesarea Su Sistemi”, OLBA I, 37- 42. Özbay 2001 F. Özbay, “Elaiussa Sebaste ve Korykos Su Sistemleri”, OLBA IV, 145-161.

9. Özbayoğlu 2003 E. Özbayoğlu, “Notes on Natural resources of Cilicia: A Contribution to Local history”, OLBA VIII (Özel Sayı), 159-171. Öziş 1994 Ü. Öziş, Su Mühendisliği Tarihi Açısından Türkiye’deki Eski Su Yapıları”, Ankara. Pilhofer 2006 S. Pilhofer, Romanisierung in Kilikien ?-Das Zeugnis der Inschriften, München.
10. Price-Nixon 2005 S. Price – L. Nixon, “Ancient Greek agricultural Terraces: Evidence from texts and Archaeological Survey”, American Journal of Archaeology, Cilt 109, no. 4, 665-694. Russell 1991 J. Russell, “Cilicia – Nutrix Virorum: Cilicians Abroad in Peace and War During Hellenistic and Roman Times”, De Anatolia Antiqua – Eski Anadolu I, 283- 297.
11. Sarıbaş-Pınar 2009 M. Sarıbaş – A. Pınar, “Silifke’de yer Şekilleri ve bitki Örtüsünün küçükbaş ve Büyükbaş Hayvan Varlığının dağılışına Etkisi, Selçuk Üniversitesi – Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 22, 367-382. Sayar 1999 M. H. Sayar, “Antik Kilikya’da Şehirleşme”, XII. Türk Tarih Kongresi – Kongreye Sunulan Bildiriler, Ankara, 193-225, Lev. 63.
12. Tchihatchef 1854 P. de Tchihatchef, “Lettre sur les Antiquités de L’Asie Mineure”, Journal Asiatique, Cilt IV, 49-143. Toynbee 1971 J. M. C. Toynbee, Death and Burial in the Roman World, Londra. Wannagat 2005 D. Wannagat, Neue Forschungen in Uzuncaburç 2001- 2004 – Das Zeus Olbios Heiligtum und die Stadt Diocaesareia”, Archӓologischer Anzeiger 1.Halband, 117-165.
13. Ward-Perkins 1974 J. B. Ward-Perkins, Cities of Ancient Greece and Italy: Planning in Classical Antiquity, New York.