Sedantary Naked Young Female Figurines Optained From The Excavations In The North Slope of Klazomenai Karantina Island

Öz

The historical roots of sedantary naked female figurines go back to 3000 B.C in Mesopotamia and their Helenistic successors are represented with eleven items found out during the excavation work carried out in the northern side of Klazomenia Karantina Island. In this study however on three figurines whose typology could have been determined and two female head thought to be associated with them are examined. In the first half of the paper the arguments of various reserachers regarding the sedantary naked female figurines are presented and thereby the significance of these items in different contexts will be examined. Our study considers these figurines as associated with sacred site of Karantina Island and that they were sacred offerings by young females at their puberty or at the age of marriage to one of the female goddesses worshipped in the sacred site. In the second half of the study a typological classification of these figuines conserved in rather small pieces are made and a cronology established. At this point apart from samples considered in the same typology for each type, comparisions are made between samples showing similar stiles from different typologies of figurenes. The ceramic filling discovered in Karantina Island north slope excavation in which these figurenes were optained, also contained moldings used for the making of these figurines. This discoveries are indication of the fact that sedantary naked figurenes were produced in the workshops of the city. In the light of existing research to evaluate the identiy, function and cronology of sedenatry naked female figuines which were produces in Klazomenai City workshops and used as cult mateiral is the main purpose of this study

Anahtar Kelimeler

• Klazomenai, Karantina Island, Hellenistic Period, terracotta figurines, sedantary naked young female figurines.

Klazomenai Karantina Adası Kuzey Yamacı Kazılarında Ele Geçen Oturan Çıplak Genç Kız Figürinleri

Öz

Kökleri Mezopotamya’da MÖ 3.bin yıla dayanan oturan çıplak genç kız/kadın figürinlerinin Hellenistik Döneme tarihlendirilen ardılları, Klazomenai Karantina Adası kuzey yamacı kazılarında on bir parça ile temsil edilir. Ancak bu çalışmada tipolojisi belirlenebilen üç figürin ve bu figürin grubu ile ilişkili olduğu düşünülen iki adet kadın başı incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde Oturan Çıplak Genç Kız figürinlerinin kimliğine ilişkin farklı araştırmacıların görüşlerine yer verilerek, bu figürinlerin farklı bağlamlardaki anlamı irdelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada Karantina Adasında yer alan kutsal alan ile ilişkilendirilen Oturan Genç Kız Figürinleri kült malzemesi olarak değerlendirilmiş ve bu bağlamda figürinlerin ergenlik çağındaki genç kızlar tarafından kutsal alanda tapınım gören kadın tanrıçalardan birine adandığı düşünülmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünün de; oldukça küçük parçalar halind korunan figürinlerin tipolojik ayrımı yapılarak bu figürinler için bir kronoloji oluşturulmuştur. Bu noktada her tip için aynı tipolojik grup içinde değerlendirilen örnekler dışında, farklı tipolojideki benzer stil özellikleri gösteren figürinler ile de karşılaştırma yapılmıştır. Figürinlerin ele geçtiği Karantina Adası kuzey yamacı kazılarında tespit edilen seramik dolgu içerisinden, oturan çıplak genç kız figürini yapımında kullanılan arka kalıp bu figürinlerin kent atölyelerinde üretildiğini işaret eden önemli kanıtların başında gelmektedir. Mevcut çalışmalar ışığında; Klazomenai kent atölyelerinde üretimi yapılan ve kutsal alanda bir kült malzemesi olarak kullanılan Oturan Çıplak Genç Kız Figürinlerinin kimliğine, işlevine ve kronolojisine ilişkin verileri değerlendirmek çalışmanın ana hedefini oluşturur.

Anahtar Kelimeler

• Klazomenai, Karantina Adası, Pişmiş Toprak Figürin, Oturan Çıplak Genç Kız.

Kaynakça

1. Burr-Thompson 1963 Burr -Thompson, D., Troy,The Terracotta Figurines of the Hellenistic Period: SupplementaryMonograph III, 1963, Princeton.
2. Cellerino 2009 Cellerino, A., “Le Terrecotte di Tell Yelkhi”, İçinde: A. Invernizzi (Ed.), Mesopotamia XLIV, Torino.
3. Délos XXIII Laumonier, A., Exploration Archéologique de Délos XXIII. Les figurines de terre cuite, Paris.
4. Dereboylu 2012 Dereboylu, E., Aigai Pişmiş Toprak Figürinleri, (Yayınlanmamış Doktora tezi Dan: Prof. Dr. E. Doğer), Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
5. Dillon 2005 Dillon, M., “Girsls and women in classical Greek religion”, Gnomon 77, Augsburg.
6. Dörig 1958 Dörig, J., “Von Griechischen Puppen” , AntK I, Basel.
7. Erzen-Başaran 1992 Erzen, A., Başaran, S., “1991 Yılı Enez (Ainos) Kazıları”, 14. Kazı Sonuçları Toplantısı, Ankara.
8. Huysecom-Haxi vd. 2012 Huysecom-Haxhı, S., Papaikonomou, I.D., Papadopoulos, S., “Les figurines en tere cuite dans les sépultures d’ enfants en Grèce ancienne: les cas des jeunes filles nues assises”, Bibliothèque d’ Archéologie Méditerranéenne et Africaine 12, Paris.

9. Lang-Auinger 2007 Lang- Auinger, C., “Terrakotten, Die Basilika am Staatsmarkt in Ephesos, 2. Teil: Funde Klassicher bis Römischer Zeit”, FE IX/2/3, Wien.
10. Leyenaar-Plaisier 1976 Leyenaar-Plaisier, P.G., Les Terres Cuites Grecques Et Romaines , Catalogue De La Collection Du Musée National Des Antiquites A Leiden, Rijksmuseum Van Oudheden.
11. Mallios 2004 Mallios, G. K., “A Hellenistic Sanctuary at Ano Poli, Thessalonica the Terracotta Figurines” Eγnatıa 8, Atina.
12. Özcan 2007 Özcan, F., Die figürlichen Terrakotten von Milet aus Klassischer und Hellenistischer Zeit, (Yayınlanmamış Doktora Tezi, Dan: Prof. Dr. Volkmar von Graeve), Ruhr-Universität Bochum.
13. Ridgway 2001 Ridgway, B.S., Hellenistic Sculpture I, The Styles of ca. 331-200, Wisconsin. Rumscheid 2006
14. Rumscheid, F., Die Figürlichen Terrakotten von Priene, Wiesbaden. Töpperwein 1976
15. Töpperwein, E., Terrakotten von Pergamon, Berlin. Uzun 1998
16. Uzun, K., Klazomenai Antik Kenti’nde Ele Geçen MÖ 4.Yüzyıl Figürinleri, (Yayınlanmamış Lisans Tezi, Dan. Prof. Dr. G. Bakır) Ege Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, İzmir.