Yaşlılık Hukukunun Anatomisi: ABD Örneğinde İçsel Farklılaşma ve Biyo-Politik Yönetimsellik
Öz
Bu çalışma, 20. yüzyılın son çeyreğinde Amerika Birleşik Devletleri merkezli olarak kurumsallaşan Yaşlılık Hukuku (Elder Law) disiplininin evrimini, Niklas Luhmann’ın sistem teorisi ve Michel Foucault’nun biyo-politik analizi üzerinden sosyolojik bir perspektifle incelemektedir. Makale kapsamında, Elder Law Jurnal ve Amerikan Barolar Birliği’nin Bifocal dergilerinin arşivleri ile Adalet Bakanlığı’nın yayımladığı The Elder Justice Roadmap gibi stratejik belgeler ve Better Call Saul dizisinden hareketle popüler kültüre yansımaları üzerinden bir içerik analizi yürütülmüştür. Analiz sonucunda, Yaşlılık Hukuku’nun salt bir branşlaşma faaliyeti olmadığı; aksine hukuk sisteminin demografik karmaşıklığı kendi operasyonel kodlarında (ehliyetli/ehliyetsiz) yeniden inşa ettiği otopoyetik bir içsel farklılaşma sürecinin ürünü olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda bu hukuki tekniklerin, yaşlı bireyin biyolojik süreçlerini, zihinsel kapasitesini ve mali varlıklarını mikro-denetim ağlarına eklemleyen biyo-politik bir yönetimsellik stratejisi işlevi gördüğü tartışılmaktadır. Çalışma, hukukun bir “tercüme mekanizması” olarak işleyişi ile “iktidar teknolojisi” olarak nüfuz edişi arasındaki paradoksal ilişkiyi ortaya koyarak, Yaşlılık Hukuku’nun modern yönetimin biyo-medikal ve algoritmik bir uzantısına dönüşme eğilimini kuramsal düzeyde analiz etmekte; bu sürecin hukukun özgürleştirici potansiyeli ile yönetimsel işlevi arasındaki gerilimi nasıl yeniden biçimlendirdiğini sorgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alzheimer’s Association. (2025). 2025 Alzheimer’s disease facts and figures. Alzheimer’s & Dementia, 21(1). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12040760/ google scholar
- American Bar Association Commission on Law and Aging & American Psychological Association. (2005a). Assessment of older adults with diminished capacity: A handbook for lawyers. American Bar Association. google scholar
- American Bar Association Commission on Law and Aging, Commission on Disability Rights, Section of Civil Rights and Social Justice, & Section of Real Property, Trust and Estate Law. (2016). PRACTICAL tool for lawyers: Steps in supporting decision-making. American Bar Association. https://www.americanbar.org/groups/law_aging/resources/guardianship_law_practice/practical_tool/ google scholar
- American Bar Association Commission on Law and Aging. (2002). Navigating health care decisions for unbefriended older adults. Bifocal: Journal of the ABA Commission on Law and Aging, 23(4). google scholar
- American Bar Association Commission on Law and Aging. (2004). Voting rights of nursing home residents. Bifocal: Journal of the ABA Commission on Law and Aging, 25(3). google scholar
- American Bar Association Commission on Law and Aging. (2015, Mart-Nisan). POLST: Advance care planning for the seriously ill. Bifocal: Journal of the ABA Commission on Law and Aging, 36(4). https://www.americanbar.org/groups/law_aging/publications/bifocal/vol_36/issue_4_ april2015/polst/ google scholar
- American Bar Association Commission on Law and Aging. (2019a). Lawyer-clinician collaboration in advance care planning. Bifocal: Journal of the ABA Commission on Law and Aging, 40(4). google scholar
- American Bar Association Commission on Law and Aging. (2020a, Mart). Emergency health decisions and COVID-19: Capacity assessment, healthcare proxies, and resource allocation ethics. Bifocal: Journal of the ABA Commission on Law and Aging, 41(4). google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyoloji (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
13 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
15 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
5 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 1